Ontbijten aan zee

Tien minuten lopen naar de bushalte, daarna 20 minuten met de bus, dan 2 minuten lopen naar het strand.

Vorige week hebben Eva en ik een keer aan het strand ontbeten. Om acht uur, nadat we al lekker met de voeten door het water liepen. We waren de eersten, geloof ik, op een enkele meeuw na:

De strandgangers van de vorige dag hadden nog een paar wilde dieren voor ons achtergelaten…

Onze door Eva zo gedoopte 'mama-vierdaagse' was zo gezellig, en zó warm! Ochtendje shoppen, avondje uit eten, ochtendje strand dus ook, want Halmstad ligt vlak aan de kust, middagje op de bank met een Disney-film, een ander middagje series kijken, en veel lezen, voor zover we tijdelijk uitgekletst waren. En een ochtend ontbijten op een bankje in het park, grenzend aan het bos, met uitzicht over de stad.

Zoals in heel Europa was het al lang veel te warm in Halmstad, en het enige groene gras wat we vonden was het kunstgras van een kunstwerk… 

Ik bleek groter te zijn dan een in Zweden bekend stripfiguur: de 91e soldaat. Type brokkenpiloot/domkop, zeg maar. Nu maar hopen dat ik slimmer ben ook.

Vlakbij de bibliotheek Konditori Fribergs om een in te leveren boek uit te lezen. (Christoffer heeft dezelfde achternaam, al is het geen familie, dus onbewust schept wel wat verwachtingen! Ik werd niet teleurgesteld! Christoffer zelf was deze dagen aan het werk in Stockholm - wacht lopen voor de koning. Nog één maand, dan beginnen ze allebei aan een nieuwe baan.)

Vanaf een uur of 11 werd het al snel te warm om veel te ondernemen, maar meestal telden we tegen die tijd al een kleine 15.000 stappen… 

Ik ben al met al flink in de watten gelegd, heb héérlijk kunnen douchen… even bekroop mij de gedachte dat er wel asociaal veel water uit die douche kwam… en kreeg weer een stel boeken te leen mee naar huis. Fijn om van lezen te houden als het zo warm is. De reis van 4 uur terug naar Karlstad was zomaar voorbij, ik heb niet eens geslapen in de trein… Geen tijd: ik las.

Van 83 naar 22. En drie honden.

Vrijdagmiddag telde Zweden 83 kleinere en grotere branden.

Momenteel zijn er 22 grotere branden, waarvan de vier grootste niet te blussen zijn. Het enige wat gedaan kan worden is afremmen van verdere verspreiding. Bij de allergrootste, in de buurt van Ljusdal, lukt ook dat niet. Alleen daar al zijn 10 helikopters en een paar blusvliegtuigen bezig, momenteel wordt een soort brandgang gemaakt, op ongeveer een kilometer afstand rondom de brand, in de hoop het vuur daar tot staan te brengen. En in de hoop op een weersomslag: alleen dagenlange regen kan helpen blussen. 

Hoeveel helikopters en blusvliegtuigener inmiddels vanuit het buitenland zijn gestuurd? Ik ben het overzicht helemaal kwijt. Gisteren is er een convooi van 44 volledig bemande brandweerauto's uit Polen in Sveg aangekomen, ik zag tv-beelden, en het deed me aan de beelden van de intocht in Nederland van de geallieerden na WO2 denken. Een convooi uit Duitsland is onderweg. 500 man van het leger is ingezet. Vandaag komen er 60 mensen uit Frankrijk aan, die gespecialiseerd zijn in zwaar terrein.
En ondertussen zijn 10 piloten die hadden geparkeerd om te tanken van hun tassen beroofd…. Hier word je écht niet blij van!

Het goede nieuws is, dat het áántal branden in elk geval afneemt, zodat het nablussen en de bewaking de komende dagen door de lokale korpsen kan worden gedaan, en alle extra materieel en mankracht naar de grootste branden gaat. 

Het goede nieuws komt ook in de vorm van de redding van een aantal ingesloten brandweerlieden door één van de blushelikopters.

En dat een peloton uit het leger onderweg van de ene naar de volgende brand bij de Mc Donalds even snel iets wilden eten, en vóór de lange rij (lunchtijd…) langs mochten, om vervolgens onder spontaan applaus weer naar buiten te lopen.

Evengoed willen de officials nog niet onverdeeld positief zijn: men vreest dat het hoogtepunt (of moeten we zeggen 'dieptepunt') nog niet bereikt is. Vanuit het zuiden komt er namelijk weer een warmtegolf aan, met temperaturen eind van de week tot 35 graden. Men is bang dat er nu in het zuiden nieuwe branden gaan ontstaan. 

Op de torp zitten we nog steeds veilig. Maar ik betrap me er vaak op dat ik buiten rondkijk naar rare wolken of brandlucht. Gelukkig zijn er ook helikopters die patrouilleren, om nieuwe branden zo snel mogelijk te ontdekken. In een relatief dunbevolkt land als dit is dat bijzonder belangrijk!

Onze honden liggen het grootste deel van de dagen in de tuin in de schaduw te luieren, en bouwe zo een hoop overschotsenergie op. Ik maak dankbaar gebruik van mijn zomerkaart voor de hondensporthal, en dankzij Yuri, die helpt met sjouwen en trainen, komen nu ook de grotere hindernissen aan bod: 

Niet onder kontrole

Deze schitterende wolkenluchten leverden eergisteren geen spat op. Letterlijk. Vandaag tijdens de lunch rommelde het aan vier kanten, gelukkig op afstand. We hebben een paar regenvlagen gehad, en het is afgekoeld tot 22 graden buiten.

Gisteravond kwamen de twee Italiaanse blusvliegtuigen aan in Örebro, ze zullen 8 dagen in Zweden blijven. Eén ervan is doorgevlogen naar Jämtland, waar momenteel de grootste brand woedt: 2500 hektare, en het gebied groeit met 10 vierkante meter per minuut. Door de wind ontstaan zogenaamde 'vliegbranden': een vonkenregen waait soms tientallen meters door de lucht, en veroorzaakt een nieuwe brand. Levensgevaarlijk voor de brandweerlieden, die zo snel ingesloten kunnen raken. 60 Woningen zijn nu ontruimd, en meer mensen zijn opgeroepen om hun huizen te verlaten. Honderden mensen in het hele land zijn in de weer om alle hulpdiensten van flesjes koud water en fika ( koffie met koekjes, cake, broodjes) te voorzien.

Het tweede vliegtuig zou aanvankelijk ook naar Jämtland vliegen, maar heeft in plaats daarvan koers gezet naar Gävleborg. Bij bepaalde meertjes mag men niet meer komen, omdat de vliegtuigen en helikopters daar op de gekste tijden onbelemmerd water moeten kunnen tanken. Zweden heeft inmiddels andere Europese landen verzocht om blusvliegtuigen te sturen, de 8 helikopters versterking uit Noorwegen zijn ook niet voldoende: in Dalarna bestrijkt de brand een gebied van 5x5 kilometer, zodat bepaalde delen volstrekt onbereikbaar zijn geworden voor 'normale' blusdiensten. Ook hier evacuaties.

Overheden roepen mensen terug van vakantie, de politie heeft in een post op Facebook voor ééns en voor al duidelijkheid geschept: in heel Zweden een absoluut verbod op open vuur waar het niet je eigen erf betreft. Ze hebben geen tijd meer om langs te komen met waarschuwingen; er staat nu een boete op van 100.000 kronen, een kleine 10.000 euro. Vuur op eigen erf is voor eigen verantwoording, d.w.z. dat de verzekeringen niet uitbetalen wanneer het mis gaat, en dat alle gevolgen op de eigenaar van dat erf worden verhaald. Dat kan in het ergste geval een fikse gevangenisstraf opleveren.

Onze Duitse buurman heeft een douchehuisje gebouwd: hun torp heeft (voor die paar weken per jaar dat ze er zijn) geen douche of toilet binnen, dus ze gebruikten altijd het water uit het beekje tussen hun en ons erf. In het douchehuisje naast de beek dachten ze wat comfortabeler te kunnen douchen, met een douchekop op de tuinslang aan de pomp uit het beekje. Er staat alleen geen water meer in het beekje, dus ze gaan elke middag, net als Richard en Yuri, buurman Erik, en de beide buren Kristina en Stig, beneden in het meertje opfrissen. Shampoo mee. 

Buurman Erik zit sinds vandaag zonder water in zijn bron, daar komt niets meer uit de kraan. Moestuin en gras hebben bij hem al een paar dagen geleden het loodje gelegd. Hij mag water halen en douchen bij kennissen beneden in het dorp, die een diep geboorde bron bij het huis hebben. Het huis ernaast, waar de zoon van Stig en Kristina heeft gewoond, en waar zij water dachten te halen en even wilden douchen, bleek ook geen water meer te hebben. In theorie zijn wij, die iets lager wonen dan die drie, als volgende aan de beurt.

Maar behalve dat ons 'gazon' er zó bijligt:

hebben we nog steeds water in zowel bron als put. Geen idee hoe lang nog, we zijn zó blij dat we al 2 maanden zuinig doen:

de wc spoelen we door met water uit de put, en onder de keukenkraan staat een emmertje, waar we het water opvangen wanneer we bijvoorbeeld handen wassen, de afwas doen, en de groente wassen. Dat kan later ook door de wc.

Gisteren mocht ik in Molkom bij mijn vriendin een paar wassen draaien, en kreeg de twee eerder door haar geleende 10-liter containers mee naar huis met vers drinkwater uit de kraan. Molkom is aangesloten op het waterleidingssysteem van de gemeente Karlstad, en vooralsnog kan men daar de vraag naar water ongeveer bijhouden. Jullie zullen begrijpen dat we de wasmachine al een kleine twee weken niet meer hebben gebruikt: uit de douche komt een straaltje waarmee je je net nat kunt maken. Dan inzepen, en geduldig uitspoelen, we zouden dan eigenlijk nog in een teil moeten gaan staan… Ja, we ruiken niet zo fris, maar we hoeven nergens geen. De vuile was hangen we buiten. Letterlijk, dan gaat dat niet vochtig liggen stinken totdat ik weer naar Molkom kan. 

Of tot het weer omslaat. Het regent nu weer even, onder alle regenpijpen staan tonnen en teilen - alle beetjes helpen. En we hebben nog steeds geen bosbrand in de direkte omgeving! Het geluk is tot nu toe mét ons geweest. Voor de komende tien dagen is de voorspelling 25-32 graden. Geen regen. Vandaag klopte dat niet, gelukkig… 

De crisis heeft de torp nog niet bereikt.

Zowel Richard als ik zijn op zondag geboren - je zou er haast bijgelovig van worden!

Bosbranden razen in heel Zweden

Alleen al in onze eigen provincie Värmland staat 250.000 vierkante meter in brand, in 18 van de 21 provincies is het mis. 

In Västerbotten (foto uit Västerbottens Tidning, 20 minuten geleden)

ziet men met angst en beven het voorspelde onweer van vanavond tegemoet, in Dalarna brandt het in elke gemeente.

De nationale opslag aan brandslangen wordt over de verschillende gebieden verdeeld, want bij de brandweerstations zijn ze door de voorraden heen. 

(foto van Sveriges Radio) 

Elk onweer zorgt voor nieuwe branden, privépersonen lappen her en der het verbod op vuur maken aan hun laars, rondom Örebro wordt jacht gemaakt op een vermeende pyromaan. 

De wind doet de rest.

Het leger wordt ingezet, er komen zes extra blushelikopters uit Noorwegen en er is hulp vanuit Italië onderweg. 

(foto SVT Nyheter)

Alle brandweerkorpsen zijn overbelast, in deze vakantieperiode is het moeilijk om extra mankracht en vervangers te krijgen.

De temperatuurwaarschuwingen worden naar steeds meer provincies uitgebreid, bij ons momenteel 31 graden, morgen wordt 33 verwacht. 

Nog steeds geen regen. 

De eerste herfstkleuren... begin juli...

Hoe is het weer in Nederland? Ook nog steeds warm? Ook nog steeds geen regen? Toen ik een week geleden Richard oppikte bij de golfbaan, zag ik de eerste berk met goudgele bladeren. Langs de weg naar Karlstad lijkt het wel herfst,

en bij ons staat alles wat niet direkt in de moestuin staat dieptriest te treuren.

Het niveau van onze bron is in 6 weken tijd bijna anderhalve meter gezakt, het straaltje water uit de douche wordt steeds zieliger, en de wasmachine gebruik ik al 10 dagen niet meer. We redden het wel: als alternatief verjaarscadeautje mag ik volgende week was draaien bij mijn vriendin in Molkom, en de put  (water voor de moestuin en om het toilet mee door te spoelen) vult zichzelf nog steeds bij, maar voor de boeren is het rampzalig:

Ik las op Facebook een opstandig bericht met foto's, van een kennis van een kennis. Geen sprietje groen meer in de wei, het gemaaide gras voor hooi groeit niet meer aan omdat het niet regent, de mais begint het ook op te geven, er ontstaan gele plekken in de korenvelden waar de wortels het grondwater niet meer vinden. Kortom, er gaat niet voldoende voer zijn om de koeien de winter door te helpen. Dus de eerste 10 naar de slacht, 20 kalveren verhuisd naar elders, waar nog wel wat gras is, 10 andere koeien op de wachtlijst, want de slachthuizen zitten bomvol: ze zijn niet de enige boeren die gedwongen moeten laten slachten. 

Ondertussen lees je steeds vaker oproepen om vooral Zweeds vlees te kopen en niet het goedkopere Deense, Duitse, of Ierse. Zweden heeft 's werelds strengste regels voor landbouw en veelteelt - maar de boeren moeten het wél zélf allemaal bekostigen, er is géén overheidssteun, óók geen tegemoetkoming vanuit de EU. Zodoende is Zweeds vlees redelijk duur. Maar van uitstekende kwaliteit: alleen 100% biologisch is misschien nog een tikje beter. Kopen we hier nu niet massaal al dat extra Zweedse vlees, vrij van hormonen, vrij van ingespoten water, vrij van antibiotica (zodat je kinderen daar later niet immuun voor zijn als ze eens ernstig ziek worden), dan wordt het vernietigd. Geen schadevergoeding voor de boeren, nee. Ze schreef op het laatst: straks zijn alle dieren weg van de boerderij, en dan? Dan wordt het bos. Want waarom zou je voedsel produceren voor een land wat zijn boeren en hun dieren haat? 

Ik begrijp haar reactie zó goed! Zweden moet minstens 70% van zijn voedsel importeren, heeft geen voedselreserves voor crisissituaties langer dan een paar dagen, de ene boer na de andere verkoopt noodgedwongen zijn boerderij omdat er aan alle regels niet meer te voldoen valt - en er worden bedrijventerreinen gebouwd op traditionele, oude landbouwgrond. Goede landbouwgrond kun je niet zomaar even 'uit de grond stampen', daar zijn vele decennia van verantwoord beheer voor nodig… 

Onze eigen schade is beperkt tot verdroogde aardbeien, frambozen, en bosbessen. Het enige voordeel is, dat het onkruid er ook niet meer zo'n zin in heeft. En dat de bietjesmix dankzij het watergeven zo lekker gegroeid is:

Het weerbericht voor de komende tien dagen: temperatuur 25-29 graden, en af en toe kans op 0,1 mm regen...

Concert in Älvsbacka

Zo langzamerhand is het traditie geworden: elk jaar wordt er door Marina en Richard een concert gegeven in één van de vele prachtige kerkjes die de omgeving rijk is. Een aantal keren was dat Molkom, maar sinds vorig jaar is het gebeuren verlegd naar Älvsbacka. 

Het was weer één van de vele zomerse dagen, de bloeiende kastanjebomen bij de kerk gonsden van de bijen, we hadden Yuri thuis als hondenoppas. Hemelsbreed ligt het kerkje maar 3 kilometer bij ons vandaan, maar aangezien het in concertkleding niet zo lekker loopt, zeker niet wanneer je een viool moet meedragen, wilde Richard een lokale sluiproute rijden: bij ons verder de weg op, ergens naar rechts, en dan gewoon doorrijden tot je er bent. Maar even nadat we op een haar na een enórm gat in de weg hadden gemist (daar zouden we nooit zonder hulp uit gekomen zijn), dook er een bord op: verboden in te rijden. Dus ja, noodgedwongen een stukje verder gereden tot we konden keren, en, opnieuw uiterst behoedzaam om het gat heen laverend, dezelfde weg terug, zodat we een half uur na vertrek weer langs onze eigen torp reden... Terwijl we via de iets officiëlere route opnieuw koers zetten naar Älvsbacka, probeerde Marina daarheen te smssen dat we een half uurtje vertraging hadden, maar zoals dat hier in de buurt vaak gaat: geen bereik.

Gelukkig waren we zodanig vroeg van huis gegaan dat ze toch nog ongestoord konden inspelen, en het concert was een groot succes. Het programma? Marina speelde één van de vele Haydn-sonates, Richard een solo-sonate van Ysaÿe en ze besloten met de 1e sonate voor viool en piano van Brahms. 

Het was ondanks de warmte van de twee afgelopen maanden fris in de kerk, en de zonnewarmte was heerlijk, toen we om half acht weer buiten stonden. 

Nog even een plaatje van de toren. Los van de kerk, zou dat iets speciaal voor Scandinavië zijn? Ik zag het vele jaren geleden op vakantie in Finland voor het eerst, en de verklaring lag in het feit dat houten gebouwen zo brandgevoelig zijn: de bliksem slaat nu eenmaal graag in hoge punten in. Kerktorens bijvoorbeeld. En een nieuwe kerktoren is nu eenmaal sneller herbouwd dan een nieuw kerk…

Voor wie een muziekfragmentje op prijs stelt een fragmentje Haydn: