Vier hele weken...

Daar zit ik dan: met een mok citroenmelissethee, de laatste uit eigen tuin, bij een vuurtje in de kachel met hout uit eigen tuin, wachtend tot de ontdooiende pannenkoeken op die kachel warm genoeg zijn om gegeten te worden.

Vanmorgen waren we om acht uur op pad, Richard, de honden en ik, plus de grootste koffer, én een handbagagekoffertje, én een tas met te posten wolpakketjes, én de 'hondentas' met snoepjes, brokjes, opvouwbare waterbak, fles water voor de honden, flesje water voor mij, ontbijtbroodjes voor mij, en een aantal extra plastic zakjes natuurlijk, want we noemen ons drietal weleens 'carnavalsvereniging *De Drollendraaiers* '... Eerst naar het busstation in Karlstad, waar Richard de bus naar Stockholm's luchthaven zou nemen, en daarna met de honden aan de wandel in de buurt. 

Vanmiddag klusjes: de was, de afwas van gisteren (want toen was ik op de valreep nog even mee naar de opera), vogelvoer bijvullen, troep opruimen, beetje handwerken, nog een wandelingetje met de honden, in de tuin spelen met de honden, en daarna was opeens de zon weg. Dan voel je dat het herfst is. Van mij mag het zo langzamerhand wel wat minder waaien, want het vliegtuig vertrekt straks naar Amsterdam... Richard komt pas over vier weken weer terug: het oude orkest heeft een beroep op hem gedaan voor een tournee die na de eerste repetitieweek met concerten in Amsterdam via Frankfurt langs onder meer Seoul, Osaka, Kyoto, Kawasaki en Tokyo gaat. Zijn zo geliefde Japan, we hebben alweer een boodschappenlijstje gemaakt! 

Toeval is altijd weer even fijn: hij nam een tijdje geleden contact op met zijn jongere broer, die al een paar jaar in Tokyo werkt, maar die bleek voor 2 maanden naar Zuid Korea te zijn, en de dag waarop Richard daar aankomt is zijn laatste dag daar voor vertrek... Dus kunnen ze elkaar toch nog ontmoeten. 

Ik ben helemaal niet zielig hoor, en ook niet eenzaam! Een groot voordeel voor mij is het feit dat ik vier weken lang permanent de auto tot mijn beschikking heb. Het zullen een heel aantal wandelingen elders worden, een paar dagen weven bij mijn vriendin in Molkom, naar hondencursus: trucs en activering (Asso/Gaia) en agility (Ronja). Gelukkig in Dogorama, een verwarmde hal even boven Karlstad. In de tuin staat nog boerenkool, die zo langzamerhand ingevroren kan gaan worden, en dan is er nog steeds peterseliewortel en 'gewone' wortels om te oogsten. Nee, vervelen zal ik me niet, het enige nare is dat ik niet zo houd van het steeds onderweg zijn van mijn geliefden...

Vanavond skypen met Yuri, dat helpt. Dan zal ondertussen ook wel bericht van Richard komen dat hij veilig is aangekomen. 

En daarna eerst maar eens aan de wintertijd gaan wennen...

Stof tot nadenken

Tijdens het leeghalen van de boerderij van Nils kreeg ik meerdere tassen met linnengoed: Buurvrouw kon het niet over haar hart verkrijgen om het weg te gooien, en aangezien ik veel handwerk had ik misschien nog ideeën? Het bleek letterlijk stof tot nadenken te zijn...

Eerst heb ik alles op kleur gesorteerd, omdat er tijdens het matten weven vorige winter alweer nieuwe plannen ontstonden, onder meer voor een mat in groentinten voor Marina. De tassen met wit bleven het langst onbekeken, omdat ik me had voorgenomen die eventueel te verven (met planten en paddestoelen natuurlijk - helemaal in stijl), maar dat bleek voorlopig nog te hoog gegrepen. 

Al snel kwam ik erachter dat de moeder van Nils waarschijnlijk ook een weefgetouw heeft gehad, dus sinds de zomer hangen deze lieve gordijntjes voor onze keukenramen. Net even te smal voor de ramen - de breedte van het weefgetouw stelt grenzen aan de breedte van de stof. Maar daarentegen zijn ze dan wel weer liefdevol voorzien van een gehaakte boord, of open borduurwerk:

  

Twee echte linnen nachthemden kwamen er tevoorschijn, waar ik heerlijk in slaap. Eén is inmiddels zo gescheurd door de toch al bijna verteerde stof, dat die nu ook in de mattenmand ligt, maar de ander heeft al heel wat wasbeurten overleefd, gewoon in de wasmachine: ik ken mijn grenzen wat betreft het overnemen van oude gewoontes!

Een klein kleedje voor op een bepaald tafeltje kwam tevoorschijn met een briefje erop gespeld: dat er gordijnen moeten zijn van dezelfde stof, en voor welke ramen die bedoeld zijn... Jammer genoeg hebben we die nooit gevonden. Losse repen katoen waren er ook, met borduurwerk in het midden. Die werden aan de bovenkant op de dekens gelegd: dan zag niemand dat de lakens eronder misschien al wel heel erg versleten waren.

Over lakens gesproken: er waren dunne voor de zomer, en dikke voor de winter, en alle lakens (alleen 1-persoons, want het moest natuurlijk wel in de wasketel passen) hadden in de lengte een naad. Daar heb je weer die breedte van de weefgetouwen... Het begrip "opgelapt" is tijdens het doorkijken van al dat linnengoed wel voor me gaan leven:

Er waren lakens bij, zó opgelapt, dat we ons gingen realiseren hoe het leven was op het land, meer dan 100 jaar geleden: de meeste boeren waren arm, vlas werd wel lokaal verbouwd, maar het maken van linnen was bewerkelijk, en om te kopen duur. Later kwam er wel wat goedkopere katoen uit Amerika, maar dat sleet veel sneller, dus men nam wat men had, verstelde en verstelde, en uiteindelijk werden het poetslappen. Of matten. Maar dat gebeurde niet zo snel: linnen ging gelukkig bijna een heel mensenleven mee, en werd geërfd van generatie op generatie. 

Koud was het ook, 's winters, en het thermo-ondergoed was nog lang niet uitgevonden. Dus: lang ondergoed, 

en omdat de gezinnen vaak groot waren voorzien van geborduurde initialen: NH hieronder staat voor Nils Haglund. 

Hoe oud sommige van deze vondsten zijn, kan ik alleen maar gissen, maar ik houd het op ongeveer honderd jaar. Vermoedelijk meer, want over lakens met een naad in het midden heb ik nooit horen praten. Bovendien: toen onze buren 20 jaar geleden hier kwamen wonen, was Nils al 75, en zijn moeder net overleden. Ze hebben hem nog een aantal jaren geholpen met het in stand houden van zijn huishouding, tot ook hij ziek werd en overleed. Omdat zijn familie geen enkele interesse had in het huis met de paar akkers en 10-12 hectare bos, heeft onze buurman het "voor een appel en een ei" gekocht - en dit jaar weer verkocht aan een jong gezinnetje dat "wat minder afgelegen wil wonen". 

Uiteindelijk kwam er nog een linnen doek tevoorschijn met de initialen van Nils' moeder - én het nummer 9 er op geborduurd. Wanneer was de tijd dat meisjes nog voor hun uitzet spaarden? Van alles twaalf moest je hebben. Ik las dat vroeger wel eens in de meisjesboeken van mijn moeder (geboren 1921), en zag in gedachten al die stapels linnengoed in de bruidskist, bijeen gebonden met een mooi gekleurd satijnen lint (dat stond nergens, maar volgens mij moest dat zo zijn geweest). 

In de boeken van Louis Couperus kwam dat volgens mij ook voor. Maar die speelden zich af onder de gegoede burgerlijke stand. Over het harde leven op het land werd niet gerept...

Inmiddels rijpt een nieuw projekt: ook ik kan het niet over mijn hart verkrijgen om dingen die zó gekoesterd zijn weg te gooien. Van een aantal lappen is nog wel iets te maken (en borduren kan ik ook nog), en van de zogenaamd "onbruikbare" lakens ga ik repen knippen voor een ongeverfde geweven mat. Voor een kamer die niet zoveel gebruikt wordt en waar de honden niet mogen komen. De initialen wil er ik vervolgens weer opnaaien, als hommage aan de boerinnen van vroeger tijden.

Je moet klein beginnen

Dat de herfst is begonnen merkten we aan de eerste muis in de muizenval. Een tweede muis is, heel zielig, verdronken in de teil met regenwater. Verder is er een week of wat geleden achter Björnvålsfallet een gloednieuwe jachttoren verrezen:

Toen ik afgelopen maandag (de eerste dag van de elandjacht) de ochtendwandeling naar 'Fallet' maakte, liep er een elandkoe met kalf op het veld te grazen - wat was ik opgelucht dat de toren onbemand was! Vandaag was er geen eland te bekennen - op de toren was al van grote afstand iemand met een neon-oranje muts te zien. Vlak bij huis, net voorbij de splitsing (wie bij ons op bezoek geweest is weet waar dat is) sloegen de honden al alarm, want er stond een auto! Er staat daar nóóit een auto, dus ze vonden dat uitermate verdacht! Even verderop zat nóg een goed gecamoufleerde jager, die ik ook alleen maar dankzij zijn oranje petje ontdekte. Hoe kleurenblind zijn honden? Het drietal rook pas onraad op 10 meter afstand.... Op de terugweg waren ze hem compleet vergeten en liepen er straal voorbij, terwijl ze hem 20 minuten eerder nog de huid vol hadden gescholden! Probeer ik altijd zo geluidloos mogelijk te lopen, was in elk geval het effect nu weg. Toch was ik blij dat ik net mijn reflectievest uit de doos had gehaald ''voor het geval dat''...

Ondertussen worden door het koudere weer de vliegen ook steeds slomer. Evengoed was er eentje die maar steeds rond de bank bleef cirkelen. Ronja deed uitval na uitval, dus toen ze op een bepaald moment plat bleef liggen dacht ik aanvankelijk dat ze de jacht had gestaakt. Maar een paar minuten later begon ik me af te vragen waar ze toch naar lag te staren, keek even met haar mee,

    

en zag de vlieg:

Blijkbaar had ze die toch knock-out gekregen. Even later sprong ze van de bank, om na wat smakkende geluiden water te gaan drinken. De vlieg heb ik niet meer gezien - kan me niet voorstellen dat die lekker gesmaakt heeft.

Ze heeft ondertussen ook op wat groter wild proberen te jagen, in de vorm van een veldmuisje dat uit de greppel wegvluchtte toen madam daar haar behoefte dacht te gaan doen. Het was een redelijk gelijke strijd, vond ik: Ronja was dan wel veel groter dan de muis, maar ik had haar aan de lijn, dus het muisje wist onder wat blad door te sprinten en buiten bereik te komen. 

Nee, met de elandjacht wordt het waarschijnlijk niks dit jaar, voor Ronja... Er moet nog veel, heel veel geoefend worden!

Panorama-uitzicht.

Binnen 10 dagen kregen we een "compleet nieuw" uitzicht... 

Onze buurman had besloten om alle grote naaldbomen te laten kappen en te verkopen, want het was bij hem binnen donker en vochtig, en er waren in de zomer vreselijk veel muggen. In plaats daarvan wil hij berken gaan planten - íets moet je planten, want je mag maar niet zómaar een heel perceel kappen.

Het duurde niet zo lang totdat alleen maar die hele grote spar op de bovenste foto overbleef, en wij de heuvels "bij ons achter" in het vizier kregen:

Nu heeft de buurman langs de weg al een aantal mooie berken staan, dus het bedrijf kwam bij ons aan de deur: of ze misschien een deel op ons erf mochten stapelen tot ze het konden halen? Ze zouden de sporen na afloop weer netjes repareren.

Dat is inmiddels ook gebeurd:

Wat er met die kolossale overgebleven spar zou gebeuren was ons echter nog niet helemaal duidelijk...Vanaf het gastenhuisje heb je weliswaar een magistraal uitzicht op de rotswand,

maar als de wind eens extra vlaagt, en de boom verkeerd valt, blijft er van dat huisje vermoedelijk niet veel over... Eenzame bomen zijn nu eenmaal gevoeliger voor wind, dan wanneer ze flink klem zitten tussen de rest!

Inmiddels rijden de transportwagens af en aan, tot laat in de avond, om alles inderdaad vlot af te voeren. 

Toen ik zonet ging kijken wat "dat rare geluid buiten" was, en of er misschien een auto vast was gelopen in de berm, zag ik nog precies die enorme boom vallen. De bosbouwmachine die dat geregeld had, had een veel grotere zaag/klem dan wat ze voor de rest hadden gebruikt. Dus de omvang van de boom was blijkbaar het probleem...

Het ziet ernaar uit dat er de komende maanden weer wat meer uitzichtjes gepost worden in de blog! Alsof we met torp en al verhuisd zijn...