Kerstverhaal van de torp

Eens, heel lang geleden,

in een land hier heel ver vandaan,

was er een keizer, die nu eindelijk weleens wilde weten hoeveel onderdanen hij precies had. Hij had niet zo veel personeel wat goed kon tellen, en met al die struikrovers in het land was het veel te gevaarlijk om zulke waardevolle krachten het land door te sturen. Bovendien zou dat veel en veel te lang gaan duren, want auto's, bussen en helicopters waren nog niet eens uitgevonden, zó lang geleden was het, en nog veel langer dan dat. Dus de keizer besliste dat iedereen, jong, oud, arm en rijk, goed ter been of invalide, zélf maar op pad moest gaan, om zich zo snél mogelijk te laten registreren. Al die reizende mensen waren bovendien heel goed voor de omzet van de herbergen, dus dat leverde meteen mooi wat extra belasting op...

Ook Josef en Maria waren onderweg, en dat was helemaal niet zo eenvoudig, want Maria was tijdens de zwangerschap flink aangekomen, en kon haar voeten amper meer zien, laat staan er kilometers en kilometers op lopen. Gelukkig mochten ze van iemand een ezeltje lenen, tot aan de eerstvolgende herberg.

Maar de herberg was al overvol… De waard en waardin kregen medelijden, en zeiden dat ze eventueel wel in de stal een nachtje konden slapen - daar was het in ieder geval warm, tussen de dieren…

Want het was koud, heel koud, in de herberg stonden zelfs ijsbloemen op de ramen. 

In die stal werd 's nachts hun kindje geboren, dat door Josef en Maria liefdevol Jezus genoemd werd, en op hetzelfde moment verscheen er een enorme ster boven de herberg, 

die door de herders op een veld in de buurt natuurlijk meteen werd gespot, waakzaam als ze waren, want ze hadden die dag sporen van wolven in de sneeuw gezien…

Ze schrokken zich eerst nog een ongeluk, toen er opeens een engel verscheen, die ze kwam vertellen wat er aan de hand was. Aanvankelijk zagen ze de engel voor een spook aan, maar ook nu bleek maar weer dat spoken niet bestaan. Daarna gingen ze, nieuwsgierig als ze waren, meteen op pad, richting ster. Zóveel gebeurde er doorgaans niet, behalve dat er de laatste tijd vrijwel dagelijks reizigers kwamen vragen of ze wat schapen- of geitenmelk voor ze hadden. 

Toen ze heel voorzichtig, om het kindje niet wakker te maken, om de hoek van de staldeur keken, zagen ze dat de reeën ook al uit het bos waren gekomen om te groeten. En natuurlijk sliep het kindje door alles heen, zoals pasgeboren kindjes gewoonlijk plegen te doen.

Ondertussen was er ook al een karavaan onderweg, met drie wijzen uit het land waar de zon opkomt. Maar het zou nog tot 6 januari van het volgende jaar duren voor die aan zouden komen…

Hoe dat verder afliep, en hoe het verder met het kindje is gegaan, staat in het Nieuwe Testament te lezen. Jammer genoeg vertelt het verhaal niet, of het tellen van de onderdanen goed is gegaan - men was in die dagen nog niet zo goed in archiveren. 

... en daar gingen de spruitjes...

De afgelopen dagen hebben we op ons gemak alle gasten in de tuin kunnen observeren (behalve die eland van laatst dan, die is niet meer teruggeweest), en we zijn tot de conclusie gekomen dat er twee reeën-gezinnen rondlopen. Die twee waar ik onlangs een foto van heb geplaatst, dat zijn een moeder met een bokje. Nou ja, bokje, Ree Charles is al bijna net zo groot als zijn moeder, dus dat wordt een kanjer. Dat moet ook wel, met zo'n naam…

Gezin nummer twee is de moeder met de overgebleven twee jongen van de drieling. Een tijdje geleden zag ik de kleinste, die altijd al op een (niet zo veilige) afstand meestuiterde, een paar keer moederziel alleen in de buurt fourageren. Ik heb haar al een hele tijd niet meer gezien, en ik vermoed dat het niet zo goed is afgelopen, want een paar dagen terug vond ik tijdens een wandeling een schouderblad op het pad, helemaal kaalgekloven - qua formaat vrees ik, dat het dat kleintje geweest is.

Deze moeder heeft een bokje en een hinde over, en ondanks het feit dat ze de hele hete droge zomer zoveel kinders heeft moeten voeden, zien ze er volgens ons kerngezond uit. Een beetje kleiner dan Ree Charles misschien, maar dat is niet meer dan logisch. De allerlaatste kruimels van de boerenkool zagen we verdwijnen, gisteren, waarna de spruitjes geproefd werden:

Het was duidelijk niet eenvoudig om bevroren spruitjes los te krijgen, ze stond eraan te trekken zoals een merel die een weerbarstige worm uit de grond probeert te krijgen.

Met zijn tweeën ben je sterker - ze hebben nog een paar halve spruitjes overgelaten, maar de meeste stelen zijn aandoenlijk kaal. Inmiddels hebben we een grote zak voer voor ze staan, dus ze zullen tijdens de Kerst niet verhongeren met z'n allen.

Hoezo boerenkool?

Hoezo boerenkool? Waar dan? 

We hadden nog een keertje stamppot boerenkool uit eigen tuin willen eten voor de Kerst, maar dat gaat niet meer lukken, denk ik. Gisteren was het gedaan met de diepvriesboerenkool op het landje:

En of het met de spruitjes nog wat wordt? 

Iemand zei ooit tegen me, dan reeën geen spruitjes lusten, dus daar is mijn hoop op gevestigd. Ze hadden in ieder geval al wel al het blad tussen de spruitjes uitgegeten... 

Richard heeft meteen maar een zak boerenkool van de supermarkt meegenomen, hij moest er gisteren toch heen. 

Morgen wordt er dierenvoer gekocht - we zullen zien of de spruitjes dan bijven staan...

Bestellijst voor Kerst

De laatste uien van eigen kweek zijn op: de rode verdwenen in de pastasaus, de sjalotjes gisteren in de slowcooker, samen met een paar kippepoten. 

Gisteren heb ik een boodschappenlijst zitten maken, (wie probeert er de drukte van de 23e en de 24e nu niet te vermijden?) terwijl er appjes van de kreatieve dochters binnenkwamen, ook al helemaal in de kerstsfeer blijkbaar.

Ook het vogelvoer is bijna op, en dat terwijl het niet alleen een witte, maar ook een wat koude Kerst lijkt te gaan worden. De dierenwinkel krijgt een eigen besteliijst:

10 kilo zonnepitten

10 kilo pinda's

10 kilo zaad voor wilde vogels

2 tonnetjes vetbollen 

Rond lunchtijd heb ik daar, gezien het uitzicht vanuit de keuken

nog wat aan toegevoegd:

10 kilo voor voor Ree Charles plus moeder.

Ze waren er opeens weer, net als vorige winter.

Blijkbaar hebben ze het rondverteld, van dat lijstje, want vanochtend om een uur of acht, toen het licht genoeg was om met de honden naar buiten te gaan, zette Ronja een enorme keel op: drie reeën. Het kon wel eens een drukke kerst worden, rond de torp!

Ijsbloemen met de Kerstpost

Worden we blasé? Ik loop dagelijks in een sneeuwlandschap te wandelen, en kom nu tot de ontdekking dat ik niet eens een nog ongeplaatste, Kerstachtige foto heb voor deze blog… Maar eerlijk is eerlijk, mijn mobiel houdt niet zo van de kou, en valt dan uit. En koud is het, de laatste dagen, de laatste nachten vooral: vanmorgen stonden er op de overloop boven volop ijsbloemen op het raam. Alleen maar aan de buitenkant, gelukkig. Vlak voor het donker werd, zonet, zag ik dat het helder begint te worden buiten, de temperatuur zakt navenant, minus 8 inmiddels. Celsius, gelukkig. Ik hoop op een klein zonnetje, morgen, dan komt die foto er alsnog!

Ondertussen heb ik deze week de Kerstpost gedaan. Er zijn wat pakketjes verstuurd, de computerloze vrienden hebben een lange mail gehad. Jawel, dat kan wél: ik schreef de mail aan mezelf, en de printer zorgde voor een leesbare, tevens opstuurbare versie. De niet-facebook-volgers en de niet-blog-lezers kregen een eigen update met de beste wensen in de echte e-mail, en dan zijn er natuurlijk altijd de ouderen die je zo'n enorm plezier doet met een kaartje met een paar lieve woorden erop. Kortom, ik vind dat ik deze week een hoop goede daden heb gedaan. Om het helemaal áf te maken, maak ik morgen met één of meer honden de 3 kilometer lange wandeling naar de brievenbus bij het dorpshuis, dan kan ik daarna aan de kerstkoekjes beginnen. Bakken, bedoel ik.

Maar allereerst jullie, lieve blog-lezers en facebook-volgers, nu ik dat nog kan doen zónder dat iedereen via messenger en facebook wordt bestookt met kettingbrieven en mooie kerstplaatjes, zodat je eigenlijk meteen al weer vergeten bent wie er ook alweer allemaal aan je gedacht heeft, als dat niet al automatisch naar alle contactpersonen verstuurd was. Ja ik weet het, dit klinkt behoorlijk cynisch, maar ik mis het kerstkaarten maken, het voor iedereen de meest geschikte uitzoeken, de chocolademelk bij het schrijven (ik heb nu trouwens wel gemberthee en biskwietjes naast me) en later de volgeplakte koelkast. Hiervandaan ruim twee euro porto per kaart naar welk buitenland dan ook, verdrijven is ook een kunst, vind ik… Dus daarop bezuinigen we, en proberen het persoonlijke tóch erin te houden.

Goed, terug naar wat ik éigenlijk wilde schrijven: al jarenlang merk ik dat jullie zulke trouwe lezers zijn, die enorm met ons meeleven. Ik houd van de droge, lieve en hilarische commentaren, en soms komen er naar aanleiding van de blogjes via de email, messenger en WhatsApp wat uitgebreidere berichten binnen. Voor een deel schrijf ik de blogjes voor mijn eigen plezier, maar wanneer jullie ze nooit zouden lezen zou ik er waarschijnlijk allang mee gestopt zijn. Kortom, ik vind het een heerlijke manier om contact te houden met de achterban in Nederland (en daarbuiten). Daarom wil ik dit jaar maar eens heel duidelijk zeggen:

Allemaal heel erg bedankt voor het 'er zijn', op wat voor manier dan ook! Ik houd van jullie allen, en wens jullie van ganser harte

heel fijne Kerstdagen, een veilige Jaarwisseling, en alle goeds, geluk en een goede gezondheid voor het komende jaar!

Heel veel liefs ook van Richard, die nu aan het studeren is, maar ik mag dat vast wel schrijven zonder het eerst te vragen, toch, Rich?

Geen spoor te bekennen

Het is sinds een paar dagen een heel stuk lichter buiten, want het heeft gesneeuwd. Sindsdien heeft het ook wel weer gedooid en geregend en geijzeld, maar het is nog steeds lekker wit. Zoals gewoonlijk kwamen zowel de sneeuwschuiver als de wagen met grit en gruis vrijwel direkt, zodat het spoorzoekseizoen weer van start is gegaan.

Vanmorgen was het gelijk bingo: op de ochtendwandeling richting Fallet een wolvenspoor, ook die kant op. En, toen ik héél goed keek, een veel ouder spoor, zelfde maat, ónze kant op. Dat verklaart misschien waarom Asso gistermiddag, toen ik dezelfde route liep, tot drie keer toe plat op zijn buik ging liggen en weigerde om ook maar één poot te verzetten. Toen was ik genoodzaakt om rechtsomkeerd te maken, en een andere wandeling te maken - geen hond die tijd nam om te plassen of te poepen. Het zou maar zo kunnen dat die wolf al ergens (dicht) in de buurt was.

Maar dat er de afgelopen dag een eland door onze tuin heeft lopen struinen was toch wel een verrassing:

Richard zag de sporen het eerst, maar was er niet helemaal zeker van, zouden het ontdooiende en daarmee groter wordende sporen van een ree kunnen zijn? Nou, mooi niet, en ik báál dat ik Mr/Mrs Eland niet zelf heb gezien - ik kan me voorstellen dat die heeft geslapen in de beschutting van onze drie omgevallen bomen, die nog niet opgeruimd zijn. Zó dicht bij het huis! Hoe ver is het tot het frambozenlandje en onze bosrand? Vanaf de voordeur gerekend niet meer dan 50-70 meter... 

Hier nog even met mijn wandelschoenen, maatje 39. Dat je zo'n enorm beest niet hoort, dat is toch verbazingwekkend, want wat wij mensen al niet voor herrie produceren als we door het bos lopen… Zou het aan de schoenen liggen, dat we zo lomp (lijken te) zijn in onze bewegingen?

Inmiddels heeft heeft, terwijl ik dit schreef, weer wat gesneeuwd, dus morgen is van dit alles vermoedelijk geen spoor meer te bekennen… Maar er komen wel weer nieuwe. Nu eerst een beker  houtgestookte warme chocolademelk. Omdat de kachel al brandde had ik niet zo'n zin om óók nog het fornuis aan te maken - ja, ik weet het, we hebben ook de electrische kookplaatjes, maar ik had geen haast, en nu is gebleken dat de melk in een pannetje op de kachel ook wel warm wordt. Uiteindelijk. Warm genoeg, tenminste...

Het is gelukt: foto's

Mensen wat ben ik trots, en ik heb het niet eens verdiend, want ik heb werkelijk geen idee hoe ik, als ultieme computerknurft, het voor elkaar gekregen heb om mijn foto-app terug te vinden en te downloaden. Zonder hulp van buitenaf. Dat daar vervolgens gewoon alle foto's nog in aanwezig waren, vervulde mij met opperste verbazing. En de foto's die ik voor mijn vorige stukjes nodig had, vonden ook nog eens probleemloos hun weg van mijn mobiel naar die foto-app, en daarna naar dit stukje. Ik snap er niks van. Maar blij ben ik er mee!

Kijk maar hoe koud het was, en hoe mooi. En daags tevoren hadden we Ronja laten knippen, dus die moest de door haar zo gehate jas aan op de wandelingen. Het ging anders niet, bij 10 graden onder nul. Evengoed vonden we op een ochtend een grote plas op één van mijn handgeweven matten, maar ja... Ronja's naam was haas, en de avond ervoor hoefde ze echt niet, vond ze. Écht níet, hoor!

In onze regentonnen stond nog water, dus om te voorkomen dat ze stuk zouden vriezen werd het een dagelijks partijtje ijs hakken, letterlijk met de botte bijl. En, zuinig op water als we zijn, stond dat vervolgens op kachel of fornuis te ontdooien - je kunt er immers nog prima het toilet mee doorspoelen! Onze bron staat trouwens nu weer voor driekwart vol, en sinds die laatste inspectie heeft het alweer enorm geregend. 

En zie hier beneden het eerste emmertje, midden in de doorgang van keuken naar kamer, ten tijde van 'de lekkage'. De oude buis ziet

er toch echt wel heel ellendig uit, geen wonder dat dat mis ging. Tot nu toe geen verdere problemen, we mogen het wel afkloppen - ongeverfd hout genoeg hier in huis…

En dan nog even deze, voor al die mensen die wilden weten wat ik voor e-reader had aangeschaft: een Kobo Forma.

Gisteren een Sherlock Holmes uit de bieb gedownload, en ontdekt hoe je woorden op kunt zoeken in het ingebouwde woordenboek. Dat wordt mijn volgende gevecht met de techniek en de computer in het bijzonder: nog meer woordenboeken installeren. Of zou dat automatisch gaan als je in een andere taal gaat lezen?

Hoe stel je trouwens scherp, met een oude iPhone4? 'k Heb een stuk of vijf foto's gemaakt, wilde niet flitsen om het effect van de lichtjes niet te bederven, maar ik geloof dat het mobieltje niet kon beslissen op wélk lichtje nu precies scherp gesteld moest worden. 

Ach, een beetje wazig past wel bij de torp, toch?

Echt lek

Begin van de week was het flink koud, met een graad of tien vorst 's nachts. Dus toen ik op een namiddag de loodgieter belde met de mededeling dat we lekkage hadden, was zijn begrijpelijke reactie 'dan hebben jullie het te koud gehad binnen'. Het zal deze tijd van het jaar wel vaker gebeuren, maar dit keer had hij het toch mis, want het was een warmwaterbuis.

We hadden geluk dat ik goede oren heb… Pas in de namiddag hadden we de houtkachel aangemaakt, want we waren het grootste deel van de dag op pad geweest, dus onze mooie nieuwe 'el-patron' had het water in het verwarmingssysteem netjes op zo'n 35 graden gehouden. Normaal gesproken zijn dan de radiatoren snel heet als je flink vuur maakt, maar die in de douche wilde niet zo. Toen we hier kwamen hadden we ons laten vertellen dat dat een teken is dat er ontlucht en bijgevuld moet worden, maar dat had ik de vorige dag al gedaan, toen een enorm geknal in de hoofdleiding op een kolossale luchtbel duidde.

Blijkbaar, zo dacht ik, zat er nog meer lucht, en inderdaad, en kwam nog heel veel lucht uit. Opnieuw bijgevuld, en na vijf minuten nog een keer boven kijken. Een koude verwarming… En terwijl ik met mijn oor naast het ventiel zat om te luisteren of er wéér lucht uitkwam, hoorde ik water. In de inloopkast die tot achter de douche loopt. Dat hoort dus niet… Snel Richard opgetrommeld om die kast leeg te helpen maken - vioolkisten, kerstboom, dozen met fotoalbums en zo, en al snel zagen we dat we maar beter een emmer onder het straaltje konden zetten, en dat het al via de muur in het zaagsel was gelopen. 

Zaagsel, weten we inmiddels, werd in vroeger tijden, toen onze torp nog nieuw was, als isolatie gebruikt. Dan hebben we het over een laag die minimaal 10 centimeter, maar wel tot 20 cm of meer dik kan/moet zijn, tussen de beneden- en de bovenverdieping. Zaagsel absorbeert geluid, houdt warmte vast, brandt als een fakkel wanneer er ergens kortsluiting is, en bovendien absorbeert het vocht. Water dus, uit de waterleiding. Maar het absorbeerde niet snel genoeg om te voorkomen dat ik een paar minuten later, toen we het gat met ducttape hadden gedicht, tóch weer waterdruppels hoorde. Beneden, in de woonkamer… 

Wat het voor materiaal is, weten we niet, maar er zitten witgeschilderde platen tegen het plafond, en uit één van de naden ertussen drupte water. Emmertje eronder, en hopen dat het daarbij blijft. Nee dus, even later drupte het een plaat verder. Niet hard, maar toch… Uiteindelijk lag ik die nacht beneden op de bank, omdat ik anders tóch geen oog dicht zou doen: veel te bang dat het boven de piano zou gaan lekken. Hoewel ik uiteindelijk nog een derde emmertje ben gaan halen, is de piano er zonder schade vanaf gekomen, en ergens na drie uur heb ik het niet meer horen druppen. En ja, mijn boek heb ik (dus) uit.

De kapotte buis is vervangen. Nu moeten we elke twee, drie weken alle zichtbare buizen inspecteren; het zijn oude ijzeren buizen, en aangezien het water uit onze bron heel licht zuur is, tast dat op termijn de buizen aan. Maar om al die oude buizen te vervangen moet je vorstvrij weer hebben, dus we hopen het tot het voorjaar te redden. Of totdat de bezichtigingsman komt. We zijn namelijk verzekerd voor waterschade, en al zie je er nu in de woonkamer amper meer iets van, er moet toch in de gauwigheid een hoop water in het zaagsel terecht gekomen zijn. Geen idee wat er gebeurt als dat niet weg kan. Rot? Schimmel? Stank? Volgens de loodgieter was het vochtigheidsgehalte een grensgeval, dus wie weet hebben we geluk, en hoeven we boven geen vloer los te halen, en beneden geen platen. Maar we willen het liever even zeker weten... 

En nu we dan toch de kerstboom (een echte nep-boom, want ik bleek ooit heel erg allergisch te zijn) uit de inloopkast hadden gehaald, hebben we die vandeweek meteen maar neergezet. Vanwege de ingebouwde lichtjes, want was was het de rest van de week saai weer: geen vorst meer, (wel een dag met sneeuw, en vervolgens regen op de bevroren wegen), maar ook geen zon.

Wat foto's betreft: ik moet buurman Erik te hulp roepen geloof ik, want ik kreeg het niet gefikst. Uiteindelijk is hij de IT-man van het dorp. Dus nog even geduld graag.