De donkere dagen voor Kerstmis

Al sinds november hebben we hoofdzakelijk een witte wonderwereld buiten, en vorige week deden de weergoden daar nog even een schepje bovenop met pakweg 30 cm in een paar dagen. Zelfs terwijl de zon zich de laatste weken zowat niet liet zien, hoefden we niet te klagen over "donkere dagen voor Kerstmis". Het lampje op de muts is bijna niet nodig 's avonds als we de honden nog even laten plassen voor ze aan de nacht beginnen, en we hebben niet eens straatlantaarns...

De lange avonden zijn prima door te komen, met boek en handwerk op de bank, nadat de viervoeters een deel van hun avondeten hebben verdiend door het leren van kunstjes en trucjes.

Het wachten op Kerstman of Kerstkindje kan wel moeilijk zijn, vooral wanneer je die beertjes niet mag pakken. Maar Ronja laat zich van haar beste kant zien, de beertjes staan al meer dan een week. Ter compensatie dronk ze in een onbewaakt ogenblik het laatste bodempje melk uit mijn beker, toen ik eergisteravond naar de voordeur liep om een paar tassen boodschappen van Richard aan te pakken...

De sneeuw die vorige week viel was vreselijke plaksneeuw, dus lange wandelingen in het bos, of uitgebreid spelen in de tuin was er niet bij, al hebben we het geprobeerd:

Maar voordat zoiets ontdooid is duurt eindeloos, en Ronja, die alle sneeuwballen van haar poten zelf opat (opgegroeid met een kat, dus ze houdt zichzelf goed schoon), moest dan in minder dan geen tijd weer héél nodig plassen, dus dan zaten de poten weer vol, etc.etc.

Toen de zon eenmaal lekker doorkwam, het even dooide, en vervolgens weer opvroor, was het toch wel heerlijk om daardoor een grotere actieradius te krijgen! 

Helaas bleef het wat langer dooien, en was het vandaag voor de derde dag mistig, dus de sneeuw van het dak is grotendeels als mini-lawines naar beneden gekomen. Maar het is verder nog steeds wit buiten, we hebben goede moed op de Kerstdagen!

Er zijn alleen aan de voordeur een paar Kerstpakketjes voortijdig geopend, dus ik heb de hint begrepen en voor extra veel vogelvoer gezorgd. Nu hopen dat het helpt...

Loodgieter en electriciën

Asso houdt niet van klussers: ''Ze lopen heen en weer, ze praten, ze maken lawaai, en ze leggen de hele woonkamer vol met rommel zodat ik niet eens naar mijn mand durf. En het ergste van alles: ze willen niet eens met de dinosaurus spelen!

En dat allemaal omdat het baasje en vrouwtje vonden dat ze een gewone radiator met water erin op de tweede slaapkamer wilden hebben, in plaats van een klein electrisch radiatortje. Duur, zeiden ze, en met de houtkachel

was het zo makkelijk om het hele huis warm te stoken. De plafonds zijn laag, en de kamers klein, zeiden ze, en op de tweede slaapkamer kregen ze koude voeten als ze aan de computer bezig waren. Het oude electrische element wat het opwarmen van het water overneemt als je vergeet blokken in de kachel te gooien vonden ze niet zo nauwkeurig, maar zeg nu zelf: wat maakt het nu uit of het 5 graden warmer of kouder wordt dan de bedoeling is? 

Toen zei die ene man, ze noemden dat 'de loodgieter', dat dat element al meer dan 40 jaar oud was, en iets over zuur water (hoe kreeg hij dat verzonnen, we hebben hartstikke lekker water...) wat kabels aanvreet (wie eet er nu kabels?) en kortsluiting en brandgevaar, en toen moest dat ook opeens vervangen worden. En toen gingen ze ook een pompje inbouwen, wat het water rondpompt, zodat de warmte effectiever gebruikt wordt. Nu ligt er zo'n ding buiten in de sneeuw, hartstikke roestig, zeggen ze, en heeft het vrouwtje overal foto's van gemaakt.

En toen kwam er nog een andere man, ze zeiden dat dat een electriciën was, want die moest iets aansluiten wat die loodgieter niet mocht, in verband met verzekeringen van houten huizen en electrische tijd, die wilde wel even spelen, dus toen blafte ik niet meer zo, en toen ging Ronja ook eindelijk rustig liggen. Maar nu is het weer lekker rustig binnen.''

Aldus Asso.

Thuis!

Richard is weer veilig thuis. 

Maandagavond heb ik hem, samen met alle honden, van het busstation in Karlstad opgehaald. Zo fantastisch, die lijnbussen: van Karlstad rechtstreeks van en naar de juiste terminal op luchthaven Arlanda (de grootste van Stockholm), en meestal op de minuut nauwkeurig! Asso en Gaia zijn al heel wat keren meegeweest om iemand op te halen, dus Asso had zodra er een bus stopte geen enkele aandacht meer voor de snoepjes die ik ze aan het voeren was (om te voorkomen dat ze op alle voorbijgangers zouden afschieten). Ook Gaia had het vrij snel door, dus die twee gingen helemaal uit hun dak toen ze doorhadden wie daar aan kwam. Ronja niet. Toen ik de laatste snoepjes terug in mijn jaszak wilde doen, trok ik namelijk per ongeluk de voering naar buiten, met een snoepjesregen als resultaat. Een kolfje naar Ronja's hand, natuurlijk! 

De reis op zich was nogal stresserend geweest: de bus van Amsterdam naar Schiphol stond stil in de stad, stond stil buiten de stad, en eenmaal de vlucht gehaald hebbende was het nog niet klaar met de stress: iemand die een heel eind voor Richard zag kwam naar zijn rij toe, en legde zijn koffertje naast die van Richard. Raar, maar niet meer aan gedacht, tot na de landing. Rich stond op om zijn handbagage te pakken, roept die man opeens naar hem: 'Geef mij die koffer even!'  En toen dat niet meteen gebeurde omdat hij net met zijn eigen dingen bezig was kréég hij een partij scheldwoorden en bedreigingen over zich heen... Niemand die iets deed of zei, pas achteraf: 'Gaat het een beetje, meneer?' Wat een rare mensen zijn er toch! De man had een vrouw bij zich, zei Richard - hij had daar erg mee te doen: je zal maar met zo iemand moeten leven...

Veilig thuis dus. 

Er was weer sneeuw en gladheid voorspeld voor die avond, en na mijn avontuur van twee weken terug was ik allang blij dat de weg pas toen we de heuvel naar de torp op reden wit was. Het is twee hele dagen blijven sneeuwen, dus Richard heeft gisteren heerlijk staan scheppen in de tuin: zowel zuurstof (na al die grote steden van de reis) als sneeuw!

Dat het plaksneeuw is, is aan Ronja wel te zien, het is nu even geen goed idee om lange wandelingen te maken:

Van al dat geploeg in de sneeuw wordt je wel heerlijk moe, en als je dan eenmaal ontdooid bent, en min of meer opgedroogd moet je het feit dat het vrouwtje eindelijk even stil zit goed benutten:

Vanaf vandaag gaan de temperaturen omlaag, dus de radiatoren zijn ontlucht en bijgevuld, er staan een paar extra tassen hout in de kast achter het fornuis (fijn dat dat weer kan zonder dat ik 30 keer per dag ga kijken of het nog niet rookt...), laat de winter maar komen!

Voor Richard vandaag een White Birthday!

Alles is wit... binnen...

We kunnen weer veilig stoken! 

Vanochtend kwam de metselaar al lekker vroeg, in het gezelschap van buurman Stig. Je kon aan het gesprek wel horen dat ze beste vrienden waren, en Joost mag weten hoe lang al, ik had de grootste lol met alleen maar naar ze te luisteren. 

Dat cement stoft, daar werd ik aan herinnerd toen er nog een paar slechte stukken cement van het muurtje los werden getikt voordat hij het scheurtje kon repareren. Maar goed, ik dacht de stofwolk even rustig te laten neerdalen, ben er met prachtig weer even lekker op uit gegaan, en bij thuiskomst gaan proefstoken. Opvallend weinig rook in de keuken (behalve als je het deurtje open doet om bij te vullen en het vorige blok nogal nat blijkt te zijn geweest), en in de kast werd de muur een heel stuk minder warm.

Ik vond wel de koekenpan erg bleek, toen ik een eitje wilde bakken, en het aanrecht glom ook al niet zo... Hoe erg cement stoft, zag ik toen ik na het eten even met wat speelgoed zat te gooien voor de honden. Overal waar ze een sliding maakten kwam de oorspronkelijke kleur van de vloer tevoorschijn - ik dacht eerst dat er water geknoeid was... Echt alles en alles heeft een mooi wit laagje gekregen, dus dat wordt morgen stofzuigen, dweilen, kleden kloppen, en met een sopdoekje door de kamer en de keuken. Blij dat die niet zo groot zijn, en dat ik laatste weken al zoveel kleine rommeltjes had uitgezocht en opgeruimd. 

Stig lijkt niet zo'n vertrouwen in de schoorsteenveger te hebben die onze schoorsteen goedkeurde, dus ik heb hem ook maar even ons fornuis laten zien. Om te voorkomen dat de bovenplaat oververhit raakt, is er een soort schijf tegenaan geschroefd, en daar was een deel van afgebroken, wees de schoorsteenveger. Hij zei dat het geen kwaad kon, je kon dat gewoon weer vastschroeven. Nou, daar was Stig het helemaal niet mee eens, toen hij even van wat dichterbij keek - ik kreeg meteen de naam van een bedrijf in Sunne waar je zo'n plaat kan bestellen. En van de metselaar vervolgens een heel exposé over hoe je dat dan zelf moet monteren.

Goed dat Richard volgende week (hij komt maandagavond alweer thuis, de tijd is eigenlijk best snel gegaan)  vrijwel alleen maar avondvoorstellingen speelt, dan kunnen we gelijk naar Sunne, en hebben we het fornuis hopelijk ook ruim voor de feestdagen in orde. Voor twee of drie mensen kunnen we prima koken op onze twee electrische kookplaatjes, maar nu ze alledrie thuis komen willen we toch wel wat uitgebreider aan de slag!

Ja, mórgen schoonmaken. Nú heb ik geen zin meer, nu is het al bijna acht uur, nu wil ik nog even lekker bankhangen met de honden, daar was ik de hele dag nog niet aan toegekomen.

Rooksignalen

 De winter doet al enorm zijn best. Vandaag heeft het de hele dag gesneeuwd, volgens het weerbericht was er een 10 cm sneeuw te verwachten. En het waait. Vannacht wordt het weer warmer, dan krijgen we er nog 24 uur met veel regen overheen, plus nog meer wind, dus dan is de herfst weer terug. Voor een week of zo. Zeggen ze.

Tijdens de wandelingen met de honden zie je op veel plaatsen rook uit de schoorstenen komen, want waarom zou je duur met electrische kachels stoken als je eigen bos hebt, zelfs al is het maar een klein bosje zoals dat van ons? Bovendien ruikt het heerlijk! 

Totdat je je realiseert dat het ook in de kast achter fornuis en kachel wel erg naar rook ruikt...

De binnenkant van die kast, waarin we het brandhout leggen om nog wat extra droog te worden voor het in de kachel of het fornuis verdwijnt, was afgewerkt met deels leem/klei, deels cement. Dat cement was behoorlijk bros, en er kwamen de laatste maanden steeds stukjes naar beneden, tot je hier en daar op een stenen muurtje kon kijken. Op dat muurtje ontdekte ik een kleine zwarte vlek, als van een walmende kaars. Bij het aanmaken van de kachel kwam daar inderdaad een miniscuul rookpluimpje uit, evenals iets verder naar beneden, toen ik met een zaklantaarn een scheurtje volgde. Toen de kachel eenmaal goed brandde, verdween de rook.

In eerste instantie paniek, want hout stoken is leuk, maar je stookt liever niet in één keer je hele houten huis op! Verbazing ook, want de schoorsteenveger had net afgelopen voorjaar de schoorsteen en de rookkanalen geïnspecteerd en goedgekeurd. Dat gebeurt eens in de zeven jaar, dus we dachten er weer zeven jaar tegen te kunnen. Mooi niet dus. Blijkbaar is dit een scheurtje in het rookkanaal geweest wat toen nog achter het cement zat. Of misschien wás het scheurtje er toen nog helemaal niet, dan kan het nooit groot zijn. Toch? Maar ja, het moet ook maar liever niet groter worden, alleen: wie moet zoiets repareren? De ergste paniek was inmiddels gezakt, en ik sprak er buurman Stig op aan. Die krabde zich eens nadenkend achter zijn oor, en kwam een uurtje later kijken. Daar moest een metselaar bij komen, vond hij, maar daar zijn er niet zo veel van, en die hebben het druk - hij zou eens rondbellen. Even later kreeg ik een berichtje: een vriend van hem is metselaar, ook net met pensioen, die kan vrijdag wel even komen, als de weg tenminste te berijden is. Of ik kontant geld in huis heb? Want het is een klusje van niks, maar de kilometers kosten ook geld. 

Dat is wel te regelen, dat ga ik morgen doen (er moet toch ook weer eten voor de honden en de vogels gekocht worden). 

Als de weg tenminste te berijden is, anders kan ik van Stig lenen, zei hij.

Tot die tijd niet al te hard stoken, zei hij ook.

En zeker niet laat op de avond. 

Ja zeg, ik kijk wel drie keer uit!

Evig Jul = Eeuwig Kerst

We leven in het jaar 2052.

Het theater van Wermlands Opera is nadat het in 2026 definitief zijn poorten sloot verbouwd tot bejaardentehuis. De voormalige zangers (door hun huidige zelf gespeeld) verhuizen de één na de ander naar dit bejaardentehuis en komen elkaar daar weer tegen. Eén van hen is helaas reeds in 2046 overleden, nadat ze jarenjang waanzinaria's zingend door de straten van Karlstad heeft gezworven. Haar kleindochter heeft het podiumbloed van haar geërfd, maar heeft nooit kunnen optreden, behalve dan in dit bejaardentehuis waar ze als verpleegster is gaan werken. Ze regeert met harde hand en organiseert een door de oudjes absoluut niet gewaardeerd Kerstfeest.

Ze bouwen zogezegd hun eigen feestje, met zang, dans, drank en cocaïne, intriges om de zuster aan een geliefde te helpen

die vervolgens per ongeluk een bijl in zijn hoofd krijgt en na een laatste 'aria' als in een heuse opera dood neervalt. Zuster wil wraak nemen, de 'Kerstman' blijkt ergens wapens vandaan getoverd te hebben ter verdediging,

Zuster lijkt redelijk in haar opzet te slagen: alleen de pruik van Anna wordt teruggevonden.

Vervolgens daalt de vermeende dode als Deus ex Machina terug neer naar het podium voor een met Kerst toch noodzakelijke goede afloop.

Hilarische, trieste, vrolijke, en tragische taferelen. De situatie in de bejaardentehuizen wordt aan de kaak gesteld, de moeite die alleenstaanden met dagen als Kerst hebben, de vredesboodschap die compleet wegvalt tussen de kado's. Persiflages op bekende songs, opera's, kerkdiensten, alles maar ook alles komt in sneltreinvaart langs. Voorbeeld? Eén van de oudjes heeft een Kerstkaart gekregen, en wil die graag in het bijzijn van de anderen voorlezen. Het blijkt de jaarlijkse brief van het energiebedrijf te zijn: tijd om het jaarlijkse contract te verlengen!

Al bij het lezen van het programmaboekje werd duidelijk dat het een geweldige voorstelling zou worden: de gebruikelijke cv's van de hoofdrolspelers dateerden ook van 2052...

Ik moet eerlijk opbiechten dat ik de foto's via Google heb gevonden - maar het programmaboekje heb ik eerlijk gekocht!

Een paar dagen winter - en een snertavond.

Een hele echte centimeter sneeuw kregen we een paar dagen geleden. Hoewel de zon al heel erg laag staat, schijnt hij toch elke dag nog een paar uur op de torp, dankzij het feit dat het bos van buurman Christian nu gekapt is. In het voorbijgaan maakte buurman Erik onderstaande foto. Mooi toch?

Aangezien het later op de dag zou gaan regenen (waarschuwing voor gladheid natuurlijk), vertrokken we gisterochtend om 8 uur  met alle honden voor een stevige wandeling waar ze lekker los konden. En los gíngen ze:

In de loop van de dag kwam de zandauto langs, een teken dat de weerwaarschuwingen serieus te nemen waren. En inderdaad regende het al, toen ik met Ronja in de auto koers zette naar de hondensporthal bij Karlstad voor de derde groepsles agility. De temperatuur liep tijdens de rit al snel op naar 6 graden boven nul, dus ik verwachtte niet veel sneeuw meer te zien bij thuiskomst. 

Waar ik helemaal niet naar had gekeken was de windvoorspelling, en in Karlstad waaide het behoorlijk, zodat het ventilatierooster in de hal flink aan het klepperen was. Arme Ronja was daar vandezomer heel erg bang voor geworden, zodat we een flinke periode niet hebben getraind. Nu hoopte ik dat Ronja door alle afleiding (7 honden en in totaal 10 mensen in de hal, dus veel beweging en gedruis) weer een beetje lol in de agility zou krijgen, en inderdaad zette ze vorige week in de loop van de les weer lekker vaart. Gisteren ging het dus jammer genoeg helemaal mis. Dat rooster zou op korte termijn gerepareerd worden, maar blijkbaar niet op zó korte termijn... Aan de andere kant kun je bij eventuele wedstrijden ook niet verwachten dat het lekker stil is - nog een lange weg te gaan dus. Een héle lange weg. Om te beginnen volgende week maar eens gehaktballetjes meenemen, wie weet helpt dat. Gisteren verzette ze vrijwel geen poot, in ieder geval... Ik baalde zó ontzettend!

Kwart voor acht was de cursus klaar, tien minuten later was de weg naar huis in beide richtingen geblokkeerd door een ongeluk: auto versus eland loopt bij hoge snelheid nooit goed af. Er waren nog geen zwaailichten, en ik werd nerveus: in de loop van de avond zouden de temperaturen weer gaan dalen tot het vriespunt, en ik moest nog de bult naar de torp op - met ijzel heb je ook aan winterbanden niets. Dus ik besloot om te draaien, terug naar Karlstad te rijden, en dan via Molkom naar de torp, waar Asso en Gaia onderhand ook uitgelaten moesten worden. Strómende regen, maar de thermometer bleef op 6 graden. Alleen.... Voorbij Molkom houdt het asfalt op, de rest is leemweg met veel steentjes. Normaal gesproken is dat bij slecht weer haast nog beter dan regen op bevroren asfalt, maar op het moment dat ik de overgang naar de leemweg maakte deed de auto niet meer wat ik wilde. Wat was ik blij dat de wielen netjes recht stonden en ik uit voorzorg maar 40km/uur reed! Nog nooit ben ik op de rest van het traject zó dankbaar geweest voor de grit-en-zand-strooiwagen. De hellingen gingen eigenlijk wel, maar de platte gedeeltes waren gitzwart onder de stroken met grit en zand. Behalve dat het bleef regenen werd het ook nog eens mistig, de temperatuur daalde gestaag, dus ik had het zweet in de handjes staan. Half tien thuis. Helemaal heel, en de auto ook. Alle honden laten plassen, en voor mij een flinke borrel.

Vandaag hoefde ik niet zo nodig op pad, vond ik...

We zijn weer op gang

Gesorteerd op kleur liggen de lappen te wachten om te worden. Marina wilde graag een groene mat - maar erg veel groen hadden we niet in huis. En vriendin Gun uit Molkom ook niet, want groen is natuurlijk een heerlijke kleur voor Kerst. Maar nadat we ons zo links en rechts eens hadden laten ontvallen dat we 'groen' zochten, kwam de ene na de andere kennis met lappen, oude overhemden, afgedankte hoeslakens en ga zo maar door.

Tijdens een compleet verregende zomerdag gingen wij aan de slag om de lengtedraden voor het weefgetouw voor te bereiden, dat noem je toch schering, in het Nederlands? (Ik kom tot de ontdekking dat ik zo langzamerhand een aardig Zweeds vocabulaire heb met woorden die ik absoluut niet naar het Nederlands zou kunnen vertalen...) In de kelder van het huis van haar ouders stond een fantastisch apparaat: 

Van vier grote klossen katoen tegelijkertijd werd het garen om bovenstaande constructie heen gewikkeld, waarbij elke zijde een meter is. Dan was het een kwestie van goed wikkelen, want we wilden 25 meter aan lengte hebben. Vervolgens hadden we voor een weefbreedte van 130-140cm in totaal 380 draden nodig.Ik had geen idee wat me te wachten stond, toen ik die ochtend met de ruitenwissers op de turbostand naar Gräsmark reed, en zag ons al 380 keer 25 meter afmeten.... Dat viel dus enorm mee. Daarna werd het met behulp van een slim knip-en-knoop-systeem één enorme vlecht:

Al die 380 draden moesten uiteindelijk wél stuk voor stuk in het weefgetouw ingeregen worden, dus dat kostte wel een aantal uren, koppen koffie, en gemopper dat we dubbel zagen. Ook dat is gelukt,

zodat we vorige week de 'pedalen' hebben bevestigd,

de inmiddels geknipte, aan elkaar genaaide en tot bollen gerolde lappen en lompen op volgorde konden leggen

en de eerste decimeters hebben geweven. 

Ja, toen kwamen we tot de ontdekking dat er tóch ergens twéé draden door één oogje zijn geregen, en dat je dat wel heel erg goed kon zien. Terwijl ik niets vermoedend op de torp was, heeft Gun een paar dagen geleden met een andere vriendin het al geweven gedeelte weer uitgehaald, de draden (en dus ook de 2 dm met draden ernaast) opnieuw ingeregen, én opnieuw geweven. En ik gisteren maar zoeken naar dat foutje, en Gun maar lachen...

Inmiddels hebben we meer dan een meter klaar, en zit ik uit alle macht oude jeans tot 'trasor' te verknippen voor het volgende projekt: de jeansmat voor onder de keukentafel. Want die 25 meter scheringdraden zijn voldoende voor minstens 6 of 7 matten; we zijn natuurlijk niet zo gek dat we voor elke mat opnieuw gaan zitten peuteren!

Geen dag te vroeg...

Dat ik gistermiddag de winterbanden heb laten omleggen bleek letterlijk geen dag te vroeg te zijn geweest, want dit zag ik toen ik vanochtend om goed zeven uur voorzichtig naar buiten keek:

Een half uurtje later was het zicht al een heel stuk beter: de eerste sneeuw. Daar waar de zon niet bij kon ligt het nu nog - en daar moeten we het voorlopig mee doen, volgens het weerbericht.

Ondertussen vliegt de tijd. Inmiddels zit Richard in Frankfurt, na een dag of tien met repetities en concerten in Amsterdam. Ik kreeg nog een foto uit Carré: de laatste avond hadden ze vrij, en hij kon nog een kaartje bemachtigen voor Herman van Veen. Morgen gaan ze naar Seoul. 

Ik probeer de verschillende vormen van chaos hier in huis onder controle te krijgen. Neem nu vorig weekend, toen ik een paar advertenties in een facebookgroep had gezet met een deel van de wolvoorraad tegen bodemprijzen. Binnen twee uur was er bijna 20 kilo wol verkocht, waarvan bijna 12 kilo naar één en dezelfde dame verstuurd moest worden, die heel optimistisch schreef, dat ze alles kocht wat nog over was. En zie dat dan maar in te pakken, te frankeren en te versturen:

Uiteidelijk is het gelukt, de andere pakketten waren gelukkig wat kleiner. Op zo'n moment staakt natuurlijk ook de printer, net wanneer je denkt alle vrachtetiketten tegelijk te kunnen printen - ze waren al betaald, dus ik had een paar benauwde ogenblikken. Maar dankzij de steun van Ronja

en Gaia,

die niet van mijn zijde weken, is het opgelost. De volgende dag een rit naar de post (er was meteen een hele postzak vol, bovenstaande pakketten gingen apart) gecombineerd met een lánge wandeling met de honden.

Die honden nemen veel tijd, en geven veel plezier. Met Asso doe ik een cursus ''trucjes en activatie'', als voorloper op een eventuele cursus freestyle (google maar eens...), en thuis moet dat natuurlijk geoefend worden, waarbij ze zich staan te verdringen, willen allemaal eerst, want ja, dat levert heel veel snoepjes op. Denken ze, want ze krijgen inmiddels gewoon een deel van hun gewone brokjes op die manier geserveerd. Werken voor de kost dus. 

Nadat Ronja afgelopen zomer het slechte voorbeeld van Asso volgde en bang werd voor een klepperend ventilatierooster in de hal waar we aglitity trainden, hebben we zeker twee maanden helemaal niet getraind. Nu maak ik dankbaar gebruik van het feit dat ik deze maand permanent de auto tot mijn beschikking heb, en rijd elke donderdagavond met haar naar de bewuste hal, waar eindelijk iets aan dat rooster is gedaan. De angst voor het rooster had zich al tot angst voor de hele hal ontwikkeld, maar we doen sinds vorige week een beginnerscursus met 6 andere honden samen. Zo heeft ze vreselijk veel afleiding, en is er véél geluid en gedoe. Na een uitermate bibberige (arme Ronja, dat moet je dan negeren...) start deed ze toch voorzichtig mee, en aan het eind van de tweede avond zette ze weer ouderwets vaart. Heerlijk! 

Tussendoor doe ik pogingen om de zooi die ik om me heen verspreid te ordenen. Want er moeten ook boodschappen gedaan worden (doet Richard meestal op weg naar huis vanuit het werk), ik wil een heel aantal UFO's (Un-Finished-Objects) afmaken op handwerkgebied, en als ik naar het breicafé ga, moet niet alleen een grote tas met garens voor de dames, maar ook het afval mee. En het boodschappenlijstje vergeet ik dan dus. 

Tsja, nog meer zooi, want geweven wordt er inmiddels ook weer, maar daarover de volgende keer.

De in de moestuin vastgevroren worteltjes heb ik trouwens inmiddels los kunnen krijgen voordat het opnieuw ging vriezen, dus alles komt altijd wel goed, al heeft het soms wat voeten in de aarde. Worteltjes in dit geval!

Vier hele weken...

Daar zit ik dan: met een mok citroenmelissethee, de laatste uit eigen tuin, bij een vuurtje in de kachel met hout uit eigen tuin, wachtend tot de ontdooiende pannenkoeken op die kachel warm genoeg zijn om gegeten te worden.

Vanmorgen waren we om acht uur op pad, Richard, de honden en ik, plus de grootste koffer, én een handbagagekoffertje, én een tas met te posten wolpakketjes, én de 'hondentas' met snoepjes, brokjes, opvouwbare waterbak, fles water voor de honden, flesje water voor mij, ontbijtbroodjes voor mij, en een aantal extra plastic zakjes natuurlijk, want we noemen ons drietal weleens 'carnavalsvereniging *De Drollendraaiers* '... Eerst naar het busstation in Karlstad, waar Richard de bus naar Stockholm's luchthaven zou nemen, en daarna met de honden aan de wandel in de buurt. 

Vanmiddag klusjes: de was, de afwas van gisteren (want toen was ik op de valreep nog even mee naar de opera), vogelvoer bijvullen, troep opruimen, beetje handwerken, nog een wandelingetje met de honden, in de tuin spelen met de honden, en daarna was opeens de zon weg. Dan voel je dat het herfst is. Van mij mag het zo langzamerhand wel wat minder waaien, want het vliegtuig vertrekt straks naar Amsterdam... Richard komt pas over vier weken weer terug: het oude orkest heeft een beroep op hem gedaan voor een tournee die na de eerste repetitieweek met concerten in Amsterdam via Frankfurt langs onder meer Seoul, Osaka, Kyoto, Kawasaki en Tokyo gaat. Zijn zo geliefde Japan, we hebben alweer een boodschappenlijstje gemaakt! 

Toeval is altijd weer even fijn: hij nam een tijdje geleden contact op met zijn jongere broer, die al een paar jaar in Tokyo werkt, maar die bleek voor 2 maanden naar Zuid Korea te zijn, en de dag waarop Richard daar aankomt is zijn laatste dag daar voor vertrek... Dus kunnen ze elkaar toch nog ontmoeten. 

Ik ben helemaal niet zielig hoor, en ook niet eenzaam! Een groot voordeel voor mij is het feit dat ik vier weken lang permanent de auto tot mijn beschikking heb. Het zullen een heel aantal wandelingen elders worden, een paar dagen weven bij mijn vriendin in Molkom, naar hondencursus: trucs en activering (Asso/Gaia) en agility (Ronja). Gelukkig in Dogorama, een verwarmde hal even boven Karlstad. In de tuin staat nog boerenkool, die zo langzamerhand ingevroren kan gaan worden, en dan is er nog steeds peterseliewortel en 'gewone' wortels om te oogsten. Nee, vervelen zal ik me niet, het enige nare is dat ik niet zo houd van het steeds onderweg zijn van mijn geliefden...

Vanavond skypen met Yuri, dat helpt. Dan zal ondertussen ook wel bericht van Richard komen dat hij veilig is aangekomen. 

En daarna eerst maar eens aan de wintertijd gaan wennen...

Stof tot nadenken

Tijdens het leeghalen van de boerderij van Nils kreeg ik meerdere tassen met linnengoed: Buurvrouw kon het niet over haar hart verkrijgen om het weg te gooien, en aangezien ik veel handwerk had ik misschien nog ideeën? Het bleek letterlijk stof tot nadenken te zijn...

Eerst heb ik alles op kleur gesorteerd, omdat er tijdens het matten weven vorige winter alweer nieuwe plannen ontstonden, onder meer voor een mat in groentinten voor Marina. De tassen met wit bleven het langst onbekeken, omdat ik me had voorgenomen die eventueel te verven (met planten en paddestoelen natuurlijk - helemaal in stijl), maar dat bleek voorlopig nog te hoog gegrepen. 

Al snel kwam ik erachter dat de moeder van Nils waarschijnlijk ook een weefgetouw heeft gehad, dus sinds de zomer hangen deze lieve gordijntjes voor onze keukenramen. Net even te smal voor de ramen - de breedte van het weefgetouw stelt grenzen aan de breedte van de stof. Maar daarentegen zijn ze dan wel weer liefdevol voorzien van een gehaakte boord, of open borduurwerk:

  

Twee echte linnen nachthemden kwamen er tevoorschijn, waar ik heerlijk in slaap. Eén is inmiddels zo gescheurd door de toch al bijna verteerde stof, dat die nu ook in de mattenmand ligt, maar de ander heeft al heel wat wasbeurten overleefd, gewoon in de wasmachine: ik ken mijn grenzen wat betreft het overnemen van oude gewoontes!

Een klein kleedje voor op een bepaald tafeltje kwam tevoorschijn met een briefje erop gespeld: dat er gordijnen moeten zijn van dezelfde stof, en voor welke ramen die bedoeld zijn... Jammer genoeg hebben we die nooit gevonden. Losse repen katoen waren er ook, met borduurwerk in het midden. Die werden aan de bovenkant op de dekens gelegd: dan zag niemand dat de lakens eronder misschien al wel heel erg versleten waren.

Over lakens gesproken: er waren dunne voor de zomer, en dikke voor de winter, en alle lakens (alleen 1-persoons, want het moest natuurlijk wel in de wasketel passen) hadden in de lengte een naad. Daar heb je weer die breedte van de weefgetouwen... Het begrip "opgelapt" is tijdens het doorkijken van al dat linnengoed wel voor me gaan leven:

Er waren lakens bij, zó opgelapt, dat we ons gingen realiseren hoe het leven was op het land, meer dan 100 jaar geleden: de meeste boeren waren arm, vlas werd wel lokaal verbouwd, maar het maken van linnen was bewerkelijk, en om te kopen duur. Later kwam er wel wat goedkopere katoen uit Amerika, maar dat sleet veel sneller, dus men nam wat men had, verstelde en verstelde, en uiteindelijk werden het poetslappen. Of matten. Maar dat gebeurde niet zo snel: linnen ging gelukkig bijna een heel mensenleven mee, en werd geërfd van generatie op generatie. 

Koud was het ook, 's winters, en het thermo-ondergoed was nog lang niet uitgevonden. Dus: lang ondergoed, 

en omdat de gezinnen vaak groot waren voorzien van geborduurde initialen: NH hieronder staat voor Nils Haglund. 

Hoe oud sommige van deze vondsten zijn, kan ik alleen maar gissen, maar ik houd het op ongeveer honderd jaar. Vermoedelijk meer, want over lakens met een naad in het midden heb ik nooit horen praten. Bovendien: toen onze buren 20 jaar geleden hier kwamen wonen, was Nils al 75, en zijn moeder net overleden. Ze hebben hem nog een aantal jaren geholpen met het in stand houden van zijn huishouding, tot ook hij ziek werd en overleed. Omdat zijn familie geen enkele interesse had in het huis met de paar akkers en 10-12 hectare bos, heeft onze buurman het "voor een appel en een ei" gekocht - en dit jaar weer verkocht aan een jong gezinnetje dat "wat minder afgelegen wil wonen". 

Uiteindelijk kwam er nog een linnen doek tevoorschijn met de initialen van Nils' moeder - én het nummer 9 er op geborduurd. Wanneer was de tijd dat meisjes nog voor hun uitzet spaarden? Van alles twaalf moest je hebben. Ik las dat vroeger wel eens in de meisjesboeken van mijn moeder (geboren 1921), en zag in gedachten al die stapels linnengoed in de bruidskist, bijeen gebonden met een mooi gekleurd satijnen lint (dat stond nergens, maar volgens mij moest dat zo zijn geweest). 

In de boeken van Louis Couperus kwam dat volgens mij ook voor. Maar die speelden zich af onder de gegoede burgerlijke stand. Over het harde leven op het land werd niet gerept...

Inmiddels rijpt een nieuw projekt: ook ik kan het niet over mijn hart verkrijgen om dingen die zó gekoesterd zijn weg te gooien. Van een aantal lappen is nog wel iets te maken (en borduren kan ik ook nog), en van de zogenaamd "onbruikbare" lakens ga ik repen knippen voor een ongeverfde geweven mat. Voor een kamer die niet zoveel gebruikt wordt en waar de honden niet mogen komen. De initialen wil er ik vervolgens weer opnaaien, als hommage aan de boerinnen van vroeger tijden.