Een naar bericht...

Gisteravond hebben we even met Yuri ge-skype-t. Nu de colleges weer begonnen zijn, en alle vrienden en bekenden terug in Jönköping, is hij de afgelopen week zelf ook weer helemaal gewend en lekker bezig. Niet veel werk momenteel, bij de post, dus tijd genoeg om andere zaken te regelen. Maar één ding moest hij toch wel even kwijt:

Zoals ik een tijdje geleden schreef, was hij blij met de nieuwe kamer, omdat de "gast" bij wie hij aanvankelijk een kamer huurde nooit iets schoonmaakte, de lege pizzadozen niet naar het afval bracht, zich werkelijk nergens voor interesseerde. Hij was in de ziektewet met rugklachten, maar we hadden toch wel de indruk dat er meer aan de hand was. Veel weg zijn, dagenlang tv kijken, er hing een vreemde lucht in huis, en hij dronk volgens Yuri ook wel veel. Zijn vriendin was bij hem weg - daarom kon Yuri die kamer krijgen...

Al met al is Yuri blij met de gloednieuwe kamer. Maar toen hij de sleutel zou terugbrengen en er niemand thuis was, terwijl hij had gezegd dat hij zou komen (je wilt toch even "hejdå" zeggen) en er veel post op de mat lag, met name betalingsherinneringen, vond hij dat toch wel vreemd. Dan voel je al wel aankomen dat er iets niet goed gaat. Vorige week was er opeens een politiebericht, dat er iemand dood was gevonden in de buurt van het station. En een paar dagen later bleek dat zijn vroegere "huisbaas" te zijn geweest...

Viool vergeten...

Het is de nachtmerrie van iedere instrumentalist: je instrument ergens onderweg laten liggen... Mensen hebben er nachtmerries over: je zit in de trein, je instrument hoog en droog in het bagagerek, je valt in slaap, vergeet bijna uit te stappen, en komt vervolgens op het perron tot de ontdekking dat je wel je tas bij je hebt, maar dat de koffer/kist met instrument nog in dat bagagerek ligt. 

Een maand of wat geleden overkwam het een collega van Richard:

Ze was na het concert op weg naar huis, op de fiets, in de regen, met de vioolkist op de rug. Het werd vrij snel droog, en ze legde de kist even op een bankje in het park, om haar regenpak uit te trekken - om een tijdje later tot de ontdekking te komen dat...de...viool...nog op dat bankje lag... Nog nooit zo hard gefietst, zei ze, maar de vioolkist was weg... 

Ze was enorm aan de viool gehecht, die speciaal voor haar gemaakt was, en ten einde raad nam ze contact op met het meest gelezen lokale dagblad, in de hoop dat de vinder zich zou melden. De vinder meldde zich inderdaad, maar op een wat dubieuze wijze:

Even ten zuiden van Karlstad ligt een plaatsje waar een 80-jarige vioolbouwer woont. De collega's gaan daar regelmatig heen voor kleinere reparaties, snaren, enz. Vlak na openingstijd kwam er een enigszins shabby uitziende heer van middelbare leeftijd de winkel binnen, compleet achter adem van het harde fietsen. Deze meneer had een viool te koop, en dacht dat de vioolbouwer misschien geïnteresseerd was? Dat was de vioolbouwer inderdaad, en hij zei het instrument even mee te nemen naar het atelier om een goede taxatie te kunnen maken, en of meneer misschien trek in een kop koffie had? 

Meneer had best trek in een kop koffie, en terwijl de koffie doorliep, belde de vioolbouwer de politie, want hij had zowel de viool herkend, als het gezin op de foto die in de kist lag. Bovendien had hij die ochtend de krant gelezen...

Eind goed, al goed!

Behalve voor Meneer...

Stropers?

Vlak voor Kerst zagen Richard en ik iets liggen naast het pad waar we met de honden liepen. Huid met vet, een half elandgewei, en wat verder de helling af een paar losse botten. Bij nader beschouwing telde ik zes poten... In eerste instantie kregen we heilig ontzag voor de wolven die twee elanden tegelijk wisten te vellen, maar het was toch op zijn minst eigenaardig dat die met vrijwel onbeschadigde huid netjes naast elkaar lagen. Stropers?

Maar stropers zouden zo'n prachtig gewei niet zomaar laten liggen? En al helemaal niet de restanten vlak langs een pad dumpen, al is dat pad niet zoveel belopen? 

De buurman heeft het raadsel voor ons opgelost. Toen ik erover vertelde zei hij: "Ja, dat is slachtafval van de elandjacht. Dat gooien ze ergens in het bos, en dan regelen de vossen en de kraaien de rest." Dan vind ik wel dat men niet moet klagen dat er wolven in de buurt rondschuimen, wanneer ze de hap zo kant-en-klaar aangeleverd krijgen!

Dus geen sterke verhalen vandaag. Een paar weken later bleken de "afvalverwerkers" er nog druk bezig, want Gaia vond een mooie diepvriespoot midden op het pad in de sneeuw, terwijl er verder al een en ander keurig afgekloven was...

Geslaagde samenzwering

Opeens bleek Richard vrij te zijn op de avond van Yuri's verjaardag. Bovendien was de volgende dienst een matinee om drie uur de volgende middag. Aangezien Yuri wist dat Richard zou moeten werken, was het tijd voor ons om contact met Eva op te nemen: Eva wist voor elkaar te krijgen dat Yuri zatermiddag naar haar toe zou komen voor de fika (koffie met wat erbij), en haar suggestie om die avond lasagne te eten vond hij uitstekend...

Het werd zaterdag een lánge autorit voor de honden, en dat nog wel na de hele vrijdag bij de geur van huisgemaakte lasagne en versgebakken hazelnootkoekjes in de keuken te hebben gelegen. Maar het weerzien met een nietsvermoedende Yuri was geweldig!

Als 20-jarige mag je eindelijk bij de Systemet, zoals de zweedse staatswinkel voor alcoholhoudende dranken in de volksmond genoemd wordt, wijn kopen; reden voor Eva en Marina om hem een toepasselijke spelletjesdoos te geven. We hebben er 's avonds een paar geprobeerd - zelfs met thee in plaats van wijn hebben we vreselijk gelachen.

Zelfs het weer was feestelijk, en om een flinke trek te krijgen maakten we na de fika (met koekjes, ijs, en bessen van eigen pluk) nog een flinke wandeling. De beide honden gedroegen zich voorbeeldig: geen enkele van de toch wel vele voorbijgangers werd aangeblaft! Zou het schelen dat ze niet op eigen terrein waren?

We hadden een matje en slaapzak meegenomen, zodat de honden (en ik) bij Yuri konden logeren. Richard kreeg het extra bed in de woning waar Eva haar kamer heeft. Toen we zondagochtend daar weer aankwamen, stonden de croissantjes al in de oven... Na een feestelijk ontbijt, weer net zo ver terug naar huis. Eigenlijk verder, want ik heb Richard nog bij het theater afgezet voor de matinee, en ben daarna met de honden doorgereden naar de torp. 

14 Graden in de keuken, maar daar hebben we een houtfornuis voor!

De kerstboom staat nog...

We hebben de kerstboom nog steeds staan. Marina had dat als speciaal verzoek, omdat ze pas zo laat naar de torp kon komen. Inmiddels is ze alweer vertrokken, en toen Richard gistermiddag voorstelling had heb ik de versierselen lopen opruimen. Maar omdat onze kerstboom een echte nep-boom is, moet er een doos van de hooizolder gehaald worden, en dan moeten alle takjes weer ingeklapt en opgevouwen worden.

Op zich is dat niet zo'n punt, maar kijk nu zelf: met dit weer loop je toch veel liever buiten?

's Nachts 10 graden vorst, overdag nog net even onder het vriespunt, een hoeveelheid sneeuw waar nog redelijk doorheen te ploegen is, zelfs voor onze honden,

 en het is al een uur langer licht dan een maand geleden. 

En wát voor een licht!

Dus de doos voor de boom staat nog steeds op de hooizolder. 

Eerst genieten!

Sprättorpet - Gekke Katrin

Wanneer je vanaf onze torp de weg afloopt richting dorp, je linksaf slaat bij de boerderij van Nils, en daar voorbij het bos in weer linksaf een oud spoor volgt, kom je op een gegeven moment op een open plek dit bordje tegen:

Hier heeft een torp gestaan met 3 kamers. In de ene kamer woonde Gekke Katrin met haar zoon Olle. In de tweede woonde de koe, en de derde werd gebruikt als schuur. De hygiëne was er om begrijpelijke reden minimaal...

De plek waar ze woonden heeft een heel eigen atmosfeer, zodat het me niet verbaasde dat, toen ik op een ochtend een foto van dit bordje wilde maken, mijn mobiel helemaal uitviel op het moment dat ik wilde afdrukken. Zo dood als een pier, terwijl de accu thuis nog 45% had. En toen ik thuis de oplader pakte had de accu gewoon weer 45%. De dag erna lukte het wel met de foto, maar ik moet eerlijk bekennen dat ik in gedachten eerst toestemming vroeg... Voor alle zekerheid nam ik vier foto's - waarvan er thuis maar twee op de mobiel bleken te staan. Richard wist dat allemaal niet, maar toen we er een paar weken later weer langs kwamen en hij even wilde gaan kijken wat er op dat bordje stond, kwam hij terug met de opmerking: "Dat was zó raar, ik kreeg een heel beklemd gevoel, toen ik daar in de buurt kwam..."Onze honden nemen zelf, als ze voorop lopen, ook nooit het pad wat er langsloopt, die nemen een ander paadje, een paar meter verder naar beneden. 

Over Gekke Katrin valt trouwens aardig wat te vertellen...

Er werd gezegd dat ze in Noorwegen op een sjieke plek had gewerkt en daar flink verdiend had, bovendien zou er een erfenis uit Amerika moeten zijn. Dat geld zou "Sprätta", "de verknipte", ergens hebben begraven, maar niemand weet natuurlijk wáár!

Ze placht tijdens de nacht van Midzomer witte lakens over andermans akkers te trekken, waarna ze die lakens over haar eigen akkertje trok, zodat ze de kracht en voeding van andermans akkers naar haar eigen landje trok. Kortom, ze zou heel wat van tovenarij weten... Bovendien scheen ze iets in haar bezit te hebben waarmee ze ongeluk over iemand anders zou kunnen uitroepen:

Ene Karl Henriksson nam de toenmalige priester een keer mee daarheen, want die wilde graag zien hoe de mensen in de buitengebieden van zijn parochie woonden, hoe ze het daar hadden. De tranen liepen hem over de wangen toen hij zag hoe armoedig het allemaal was, en hoe zoon Olle osteomyelitis had aan een hand, een infectieziekte aan het bot, veroorzaakt door bacteriën en microbacteriën. Het hele dorp hielp vervolgens mee om Gekke Katrin en haar zoon naar een betere plek te verhuizen - en de torp af te branden. Volgens het bordje in 1914 dus. (Je zou haast denken dat men hun om de één of andere reden graag kwijt was...) Dat dat tegen haar wil is gebeurd, bleek wel uit haar reactie:  "Nú zul je wat beleven, Karl Henriksson, voor alles wat je me aangedaan hebt! Je zult me nog eens je eigen darmen gaan zien!" - Niet zo heel lang daarna kreeg Karl Henriksson een enorme maagzweer, en stierf...

Uiteindelijk verhuisden "Sprätta" en Olle terug naar waar ze eerst woonden, en bouwden er een aarden hut. Daar hadden ze een stier, waar de boeren met hun koeien konden langskomen. Kwamen ze met lege handen, dan kwam er geen kalf, maar wanneer ze een grote zak hooi voor de stier bij zich hadden, en bovendien ook nog iets voor moeder en zoon, dán werd het een groot en prachtig kalf!

Ze hebben er nog een tijdje gewoond, totdat ze gedwongen verhuisd werden naar het verzorgingshuis in Hällekil, waar ze gewassen en opgefrist werden. Helaas verdroegen ze die behandeling niet, en kregen longontsteking, waaraan ze vervolgens overleden.

Stilte ná de storm.

 

Na al het woeste weer van gisteren was het vandaag volmaakt rustig... Gisteravond om half acht kwam inderdaad de sneeuwschuiver langs, zoals de buurman al had voorspeld. En mede dankzij een dorpsbewoner die vanochtend voor onze buren de oprit kwam schuiven, en zo aardig was om ook de door de gemeentelijke schuiver gevormde sneeuwwal achter onze auto weg te schuiven, kwam ik toch nog op tijd bij de tandarts in Molkom. 

Buurman had het ook mis met de regen, hoewel de weg naar Molkom (waar de tandarts me vertelde dat het gisteren alleen maar had geregend) gedeeltelijk een ijsbaan was. Blijkbaar hadden we hier net die paar meter extra boven zeeniveau zodat dát ons bespaard is gebleven... Vanmiddag kwam overigens ook de zandauto al langs - we hebben nog nergens aan zo'n goed onderhouden, geschoven en gezandde weg gewoond als hier, midden in de wildernis!

Na de lunch vertrokken Marina en Richard voor een wandeling in onze sprookjeswereld:

Elandspoor gevonden:

Ondertussen zette ik, als afscheidsmaaltijd voor Marina, die morgen weer terug naar Kopenhagen gaat, een lamsbout (lam afkomstig uit de wei bij de boerderij van Nils) in de houtoven. Kommentaar van Richard, een paar uur later aan tafel:

-Ik kan die wolven helemaal geen ongelijk geven...-

Natte sneeuw bij windvlagen kracht 10

Als ik nu zo naar buiten kijk, komt de natte sneeuw vrijwel horizontaal langs. 

Vanmorgen kwam de buurman net aanrijden toen de honden en ik fjording Max zijn wortel hadden gebracht, en het werd ons ronduit verboden om door het bos terug naar huis te wandelen: sommige bomen zijn zo hoog (ik weet niet meer welke hij noemde), die willen nog wel eens omwaaien met dit soort weer. Nu staan er langs de "autoroute" precies zulke bomen, dus de logica ontging me aanvankelijk, maar achteraf kan ik me voorstellen dat de hulpdiensten je daar wat makkelijker kunnen bereiken, mocht je een boom op je hoofd krijgen... Wanneer ik uit het raam kijk, staat daar trouwens precies zo'n boom aan de overkant van de weg, dus op zo'n 15 meter afstand. Maar die valt volgens mijn inschatting exact parallel met de weg. Hoop ik.

Om nog maar even helemaal voor onheilsprofeet door te gaan, wist hij ook nog te vertellen dat we zo'n twee decimeter van deze prut kunnen verwachten, want dat het weer zo blijft tot vanavond, en dat het daarna gaat regenen. En daarna gaat vriezen. En dat de sneeuwschuiver waarschijnlijk vanavond pas komt, omdat ze de grotere wegen nu moeten bijhouden. Nou, fijn... Richard werkt vanochtend, en Marina is mee naar de stad om wat andere zaken te regelen...

Allergisch voor electriciteit.

Over een paar maanden, als het weer lente is en de appelbomen bloeien, krijgt ook de boerderij van Nils nieuwe bewoners. Toen Nils overleed, jaren geleden, waren zijn zoons absoluut niet geïnteresseerd in de boerderij, met zo'n 10-12 hectare bos erbij. Integendeel, ze wilden er zo snel mogelijk vanaf, zodat onze buren alles voor een prikje konden overnemen.

Ze hebben er hun grote vrieskist staan, de keuken opgeknapt, en in de wei graasden een tijdlang hun schapen. Eén van de schapen ontdekte dat het gras buiten de wei veel lekkerder was, en leerde ook haar lammeren tussen het schrikdraad van de omheining door te glippen, tot ongenoegen van de buurman, die tevergeefs probeerde een eind aan dat uitbreken te maken, bang als hij was dat de rest van de kudde het ook zou leren - een dankbare prooi voor "de grote boze wolf".

De weilanden zijn vervolgens een tijdje verhuurd aan een boer met koeien,

en momenteel staat Max zich daar te vervelen. We komen er bijna dagelijks langs, en nemen dan een wortel voor hem mee. Zoals onze honden weten dat ze bij de buren een goeie kans maken op een rest kattenvoer of een half worstje, zo wist Max (Noors fjordenpaardje) al snel dat ik meestal iets in mijn jaszak heb, en komt tegenwoordig zelfs helemaal van de andere kant van de wei aanslenteren. Dat kan even duren, want die wei is gigantisch voor een paard alleen.

De nieuwe mensen gaan er eerst een tijd in een caravan wonen, want er is veel, heel veel op te knappen aan het huis, te beginnen met de schoorsteen. Die schoorsteen is essentieel, want de volgende vrouw-des-huizes is extreem allergisch voor electriciteit, dus koelkast, vriezer, fornuis en afzuigkap zijn inmiddels al weggehaald. Ze gaan hout stoken en op hout koken. Dat moet lukken, met zoveel eigen bos.

Het gaat vast heel gezellig worden, hierboven, want ze brengen ook twee kleine kinderen mee. Dat ze "wat minder achteraf" willen wonen doet me me wel afvragen hoe en waar ze nu dan wonen: voor de meeste mensen is onze nederzetting al volkomen in de wildernis...

Een beetje kouder...

Zoals we al haast verwachtten, bleek het weerbericht niet te kloppen. Het werd helemaal geen -12 graden, het was de volgende ochtend  al -15, en het werd alleen maar kouder... Toen we in de loop van donderdagmiddag naar de stad, naar het concert, reden, waren we zó blij met de stoelverwarming in de auto! 

De voorspelling was, dat 's nachts de temperaturen weer zouden gaan stijgen, en in Karlstad hadden we na het concert inderdaad -15 op de meter staan. Maar terug noordwaarts rijdend, reden we al snel de volgend klimaatzone binnen:

Zodoende hebben we er vrijdag flink wat hout doorheen gejaagd, in de houtkachel. Inmiddels is de normale winterse situatie weergekeerd, met een aantal graden vorst overdag en wat meer graden vorst 's nachts.

Ondertussen is Asso een beetje mank gaan lopen - ik vermoed dat hij met de kou een soort spierblessure heeft opgelopen bij het buiten spelen. Hij is zó gefixeerd op het achternajagen van alles wat beweegt, dat hij niet tot stoppen te bewegen is wanneer er in de tuin geragd wordt. Even plat op de buik in de sneeuw, een paar happen sneeuw eten, en hij gáát er weer voor. Dus wij moeten dat rustig aan doen nu even voor hem beslissen, zodat arme Asso, die gistermiddag helemáál niet meer wilde lopen, even alleen thuis bleef, terwijl Yuri met Gaia op pad ging, en ik in mijn eentje een rondje om het meertje beneden ben gaan lopen. Zes foto's heb ik kunnen maken, daarna besloot de mobiel dat het te koud was, en hield er mee op. Maar met de foto's ben ik alleszins tevreden!

De winter is begonnen.

Gistermiddag begon de winter. We hebben in november en december best wat sneeuw gehad, en ook wel koude nachten, maar de temperaturen gingen na een tijdje toch altijd weer naar ruim boven het vriespunt. Dat zit er nu voorlopig niet meer in. 

Het begon met een paar centimeter sneeuw, zodat de tuin in een oogwenk tot een plaatje als uit een sprookje veranderde. Dat het weer zich niet aan de verwachting hield bleek uit het feit dat om 5 uur vanochtend de sneeuwschuiver langskwam, en anderhalf uur later nog een keer, de andere kant op - er was nog een paar centimeter bij gevallen. Dan is het zo fijn dat we pal aan de straat wonen, want Richard kon zonder problemen wegrijden naar de repetitie.

Hoeveel er nu precies gevallen is, is wat lastig aflezen,

maar toen het vanmorgen weer ging sneeuwen, ook weer totaal tegen alle voorspellingen in, hebben we toch maar vast de sneeuwscheppen uit de schuur gehaald, en zijn aan een gangenstelsel begonnen. Want we moeten natuurlijk wel bij onze houtvoorraad en het vogelvoer kunnen!

Het is fijn, met sneeuw, want het is daardoor een stuk eerder licht, en al evenzoveel later donker. De afgelopen weken voor en vlak na Kerst moesten we erg opletten om na de lunch nog een flinke wandeling met de honden te kunnen maken, want om half vier donker is erg pikzwartdonker als het zwaar bewolkt is. 

Nu is het even afwachten of de rest van het weerbericht wél klopt: de wind draait naar het noorden, en het wordt helder. In het noorden, daar ligt Kiruna. In Kiruna was het vandaag -20, en vannacht wordt het daar -34. Wanneer dat onze kant opwaait wordt het koud. Morgen en overmorgen -12. Gezien het feit dat er gisteren een muis in de val in de houtkast zat, ik drie muizen buiten uit een boodschappentas met hout ben gaan schudden voor ik de kachel aan kon maken, en één van die drie zo dom was om terug naar het huis te rennen en vanochtend alsnog in de val te lopen, gaat dat koude weer wel door.

Vooralsnog zitten we lekker warm op onze torp. Zolang het niet al te hard gaat waaien, tenminste, want één van de keukenramen sluit niet zo best, zag ik, daar waait het aardig langs naar binnen. Dat stukje van de vensterbank gebruiken we nu om de knoflookpot koel weg te zetten, maar een ritje naar de hoe-onderhoud-ik-mijn-oude-huis-winkel voor stroken wolvilt moeten we binnenkort wel maken. Die stroken klem je vast in de kieren, zodat het wél ademt, en het hout niet gaat rotten. Bovendien staat het stukken eleganter dan isolatietape...

3-in-de-pan en kabuki

We hadden een uitgesproken rustige en gezellige jaarwisseling. 

Terwijl de (inmiddels niet meer zo nieuwe) buurman naar de stad reed om zijn moeder van het station te halen en boodschappen te doen, pasten wij op hondje Elly. Het was de eerste keer dat ze zonder baasje bij ons was, en dat was toch wel vermoeiend, zo te zien...

Op Oudjaar gingen onze laatste eieren en de laatste melk in de beslagkom: ik kan me van de lagere-school-tijd niet anders herinneren dan dat er gebakken werd in de straat. Oliebollen, appelbeignets, 3-in-de-pan, wafeltjes, iedere moeder, soms vader, bakte waar zij (of hij) het beste in was, en dan werden er schalen vol geruild. Een succesrecept voor buikpijn dus, elk jaar weer!

Dat van dat ruilen, dat komt er sinds we in Zweden wonen niet meer zo van, maar uitdelen bij de buren is altijd leuk. Deze keer viel er alleen niet zoveel uit te delen: op het moment dat het beslag geklopt was, maar de mixer nog op maximale snelheid draaide, kantelde de beslagkom... Iets minder dan de helft bleef over, de rest lag op het aanrecht, zat op het afdruiprek, de muur, het keukenkastje, mijn bril, schort en trui, en op de kop van Gaia die er zelf net niet bij kon. Huilend van frustratie begon ik op te ruimen. Een goed half uur later kwam Richard opgewekt beneden om te melden dat de badkamer weer helemaal schoon was. Nou, de keuken ook bijna. Inmiddels was het tegen twee uur, en de supermarkt in Molkom nog net een uurtje open, maar ik zag me geen tweede keer beslag mixen, en al hélémáál níet "morgen", zoals het thuisfront opperde. Want 3-in-de-pan bak je níet op 1 januari, die bak je op 31 december. 

Waarmee ik eindelijk een Hollandse traditie heb ontdekt. Mensen vragen ons er regelmatig naar: wat eet men in Nederland altijd met Midzomer, met Kerst, met Pasen, met Oudjaar? Ik weet dat nooit, wij eten Tsjechisch-Hongaars, dan... gewoon, omdat dat zo lekker is! En traditie van Richard thuis, vroeger. 

Uiteindelijk werd het toch nog een flink bord vol 3-in-de-pan, compleet met rozijnen, stukjes appel en poedersuiker, en we konden er zelfs op Nieuwsjaarsdag nog een paar meenemen naar de buren, waar we uitgenodigd waren voor de fika. De rest van de jaarwisseling verliep gesmeerd, en de "min of meer slow-cooked" lamssteak uit de houtoven zorgde voor de culinaire compensatie, wat mij betreft.

Verder hebben Eva en ik de Kabuki-gezichtsmaskers getest, die ik van mijn vriendin uit Japan had gekregen. Kabuki is traditioneel toneel/dans in Japan, en de maskers (uiteraard) symbolisch. We hebben ons er niet héél erg in verdiept, maar hadden wel lol - mochten dames klagen dat ze er met een gezichtsmaskertje inclusief wattenschijfjes met kamillethee of plakjes komkommer op de ogen "niet uitzien", dan kunnen we deze van harte aanbevelen:

Vanmiddag brachten we Eva weer naar de bus, en we maakten er meteen een "klein familie-uitje" van, "a little family onion", volgens  een wat melige Richard.

Dat het met Gaia's oog weer goed gaat zou ik bijna vergeten te melden!