Een prik, een zalfje, en pijnstillers....

Ze zeggen dat de meeste ongelukken thuis gebeuren, en dat lijkt wat ons betreft heel aardig te kloppen. Toen ik eergisteren met Yuri uit de stad terug kwam, stonden de hondjes ons zoals gewoonlijk bij te voordeur welkom te kwispelen. Maar Gaia beschikte maar over anderhalf oog... Het zag eruit als een chronische knipoog...

Normaal gesproken is Asso hier de brokkenpiloot, maar deze keer was het Gaia die tijdens het buiten spelen tussen de middag een stuk speelgoed recht in haar oog kreeg. Aan het eind van de middag toch maar even naar de dichtstbijzijnde dierenkliniek gebeld, en gistermiddag konden we er terecht - een hond kan nu eenmaal niet praten om te vertellen of en hoe erg het zeer doet, en of ze alles wel goed ziet,  en we wilden er zeker van zijn dat er niets beschadigd was. 

We waren nog niet eens in de onderzoekkamer of we konden al overschakelen op Nederlands, wat de communicatie met de dierenarts aanzienlijk vlotter deed verlopen. Beschadigd is er gelukkig niets, maar Gaia had in minder dan geen tijd een prik tegen de pijn te pakken: heel kleine pupillen, zei hij, bijna krampachtige samentrekkingen, daaraan zie je dat het heel erg zeer doet. De slijmvliezen waren flink gezwollen, dus we kregen een zalfje mee, plus nog pijnstillers in tabletvorm voor vijf dagen. Arme Gaia, stel je voor dat we hadden gedacht "dat er gelukkig niets te zien was"...

Het was me wel opgevallen dat ze 's nachts steeds verschoof op bed, ze zocht waarschijnlijk een plekje waar haar oog niet zeer deed... 

Verder zijn we tot de conclusie gekomen dat het allemaal gewoon mijn schuld was: had ik maar niet naar de stad moeten gaan, dan had Richard op dat moment misschien niet met de honden gespeeld, en dan was het allemaal niet gebeurd. De dierenarts vertelde over een hond met een gebroken poot, waar ze dezelfde logica op los hadden gelaten: baasje was met de hond op pad geweest, vrouwtje ging ondertussen weg en deed de poort op slot, baasje kreeg bij thuiskomst de poort niet open en tilde de hond over het hek heen - die aan de andere kant heel ongelukkig terecht kwam en een poot brak. Logica: had het vrouwtje maar niet weg moeten gaan...

Na het dierenartsbezoek reden we meteen door naar Skoghall, waar Eva nietsvermoedend op het bezoek van wildvreemde familieleden van vriend Christoffer en diens moeder Sofia wachtte, die zouden komen eten. Het was een idee van Christoffer om Eva te verrassen, en ik moet zeggen dat dat absoluut 100% gelukt is. We hadden een vreselijk gezellige avond, waar Asso uiteindelijk toch Sofia zo gek kreeg om bijna het hele keukenkastje leeg te halen, waar bij ons allereerste bezoek, zeker twee jaar geleden, een doos met hondenspeelgoed had gestaan. Asso had gelijk: er lag nog een tennisbal, hélemaal achterin...

Niet zo verwonderlijk dat de honden vannacht héérlijk geslapen hebben! Met Gaia gaat het vandaag al een stuk beter, hoewel we direct merken wanneer de pijnstiller is uitgewerkt. Gelukkig mogen we het zalfje vaker gebruiken dan op de verpakking staat, en de dierenarts heeft zelfs mijn vermoeden bevestigd dat je bij een dergelijk ongeluk een hond van bijna 10 kilo best een half paracetamolletje mag geven... Niet met water, maar met leverworst of kaas...

Spontaan

Op 23 december ging de telefoon, om goed vijf uur 's middags. De buurvrouw: hebben jullie de honden al uitgelaten? 

Dat hadden we, en Rich en ik waren allebei aan het rondhangen, Rich op de bank, nog moe van twee intensieve weken in Nederland, plus twee concerten (twee verschillende programma's...)  in Londen. En ik aan de computer, geen zin om nog veel te doen, want ik was die ochtend om zes uur al weggereden omdat de auto om zeven uur in de garage moest zijn, en had het grootste deel van de dag boodschappen gedaan - en opgeruimd...

Dat van "de honden uitlaten" was alleen maar een smoes om te bellen, want de buren vroegen zich af of we zin hadden bij hun een boterham met ham (die kerstham waar ik het de vorige keer over had) te komen eten, met een glaasje glögg. Daar hadden we best zin in, dus de honden werden weer aangelijnd, er gingen nog even nieuwe batterijen in het lampje wat we bij de duistere wandelingen op ons voorhoofd hebben, en we zaten amper op de keukenbank bij de buren of beide honden kregen elk een halve knakworst.

Het bleek "opzit-avond" te zijn, en echt iedereen hier gebruikt de term - we wisten nooit was het was: de avond vóór Kerstavond doet men het éven rustig aan, na de Kerststress van de afgelopen weken. Want zoals eerder gezegd: Kerst is het grootste feest van het jaar, in een "donker en koud" land als dit. Ham hebben we trouwens niet gezien die avond, want inmiddels hadden ze bedacht dat het veel leuker was met een Kerst-bordje... Dus na de glögg kregen we ingelegde haring (die je wegspoelt met schnaps), en zalm, garnalensalade, gekookte aardappels, nog iets anders waarvan ik de naam vergeten ben, en sla. Met een groot glas Kerstbier. Super gezellig. En of we gewone koffie wilden, of Irish Coffee? Tsja, we moesten nog lopen...

Nog zo'n spontane bijeenkomst hadden we gisteren, toen er op ongeveer dezelfde tijd op de deur geklopt werd. Het bleek de Stockholmse buurman met hondje te zijn, die Prettige Kerst kwam wensen, en een fles fantastische rode port bij zich had. Aangezien we zelf net aan de whisky waren begonnen, proefde hij graag mee, en hebben we uiteindelijk de rest van de zuurkoolsoep, en de overgebleven aardappelsalade die wij traditiegetrouw altijd met Kerst eten (de Tjechische gewoontes hebben we meeverhuisd naar hier) met elkaar gedeeld. En bij de koffie een berg koekjes en chocolaatjes weggewerkt. Leuk, die onafgesproken bezoekjes. 

Zojuist heb ik maar vast weer een nieuwe lading koekjes gebakken. Dat gaat steeds beter, moet ik zeggen.

De verdwenen Kerstham

In Zweden eet men over het algemeen geen kalkoen met Kerst. Een grote ham maakt daarentegen deel uit van elk Kerstdiner, of men nu thuis eet of in een restaurant. Behalve onze buren...



De buurvrouw weet het nog goed: die dag pal voor Kerst, een aantal jaren geleden. Die begon niet zo best, met een bekeuring van 2800 kronen (een kleine 300 euro), omdat ze eerder die maand een snelheidsbeperking over het hoofd had gezien...

Het toeval wilde, dat de Kerstham van dat jaar ook precies 2800 gram woog. Daags voor Kerst was het grillen van de ham één van de laatste dingen die ze deed voordat de familie op bezoek zou komen. Om de ham iets sneller af te laten koelen deed ze wat ze wel vaker deed met grote stukken gebraden vlees: even op een schaal op het bankje naast de voordeur zetten.



Zo'n bankje op een mini-veranda-met dak is zó handig om je laarzen uit te trekken, om een krant voor de buren achter te laten, of om iets sneller te laten afkoelen. Dat doet iedereen. 

Maar dit keer ging dat mis: ze hoorde een 20 minuten laten een enorm gerammel naast de voordeur, en wilde al op haar man gaan mopperen, die zoals zij dacht niet goed uit had gekeken waar hij zijn laarzen uit deed bij thuiskomst. Door het ruitje in de voordeur zag ze niet haar man, maar een enorme wolf, die zich met ham en al uit de voeten maakte. Op haar geschreeuw liet hij weliswaar de ham vallen, maar die was natuurlijk niet meer te eten. 

Volgens haar man, die later kwam en niks had gezien, moest het een hond uit de buurt zijn geweest. Buurvrouw houdt bij hoog en bij laag vol, dat er ten eerste niemand zo dichtbij woont, dat ten tweede niemand in het dorp zijn hond zo ver van huis laat lopen, en dat al helemáál niemand een geel-met-zwart gevlekte hond met een joekel van een staart heeft.

Gelukkig had ze nog genoeg gehakt in de vriezer voor gehaktballetjes voor iedereen...

De betere misser...

Na een gezamenlijke, gezellige en vooral geslaagde bakactie bij de buren,

 waar in december een glaasje glögg erbij hoort,

verdeelden we de "buit", en kreeg ik ook nogeens een paar kant-en-klare gordijnen mee naar huis. Er hoefde alleen maar een zoompje in. En al stond het heel wat beter dan de vergeelde en kapotgesleten vitrage-achtige flodders die er tot dan toe hingen, ik vond het toch wel jammer dat voor een dubbel raam een enkel gordijn hing. 

Dus ik dacht het gordijn verticaal in tweeën te knippen, ook daar weer een zoompje te maken, en dan zou er aan elke kant een mooi gordijntje hangen, wat dan bovendien nog wat van de tocht tegen zou houden. Een half uurtje werk. Hóógstens. Dat was tenminste het plan...

Het knippen ging prima, het zomen ook, maar toen ik het eerste gordijntje weer op de roede wilde rijgen, bleek ik de daarvoor bestemde tunnel dichtgezoomd te hebben. Dat dacht ik tenminste, dus tunnel vrij gemaakt, gordijntje opgehangen, en tot de ontdekking gekomen dat gordijntje nummer twee op de plaats van de vermeende dichtgezoomde tunnel plotseling een dúbbele, ook dichtgezoomde, tunnel bleek te hebben... Vreemd, heel vreemd.  Gordijntje nummer één weer van de roede gehaald, en naast gordijntje nummer twee gelegd, en ja hoor, ik bleek het gordijn niet verticaal, maar horizontaal doorgeknipt te hebben... Mooi verpest dus. 

Uiteindelijk bleek dit een misser te zijn die bijzonder goed uitpakte, want toen ik een anderhalf uur later klaar was met allerlei naden lostornen en nieuwe naden stikken, en de gordijntjes allebei netjes op de roede hingen, bleken ze niet alleen perfect te passen, maar ook nog eens een veel betere lengte te hebben dan oorspronkelijk het geval was.

Voortaan word ik waarschijnlijk toch wel wat voorzichtiger met "zo op het oog" en "even" iets te willen oplossen! Dat is in elk geval mijn plan...

Even snel koekjes bakken???

We zijn niet op de torp gaan wonen om haast te hebben. 

Het was dus niet zo verwonderlijk dat het eerste bakblik koekjes van vanochtend rechtstreeks het afval in kon: 

Ik hád het kunnen weten, want al gaat brood bakken en grote stukken vlees langzaam in de houtoven garen en pizza bakken en boterkoek bakken prima, het waren om te beginnen al de allereerste koekjes die ik in de houtoven maakte. Bovendien was het een recept wat ik nooit eerder had gehad. Verder vond ik het koud in de keuken, dus ik had het fornuis flink volgepropt met klein hout én het luchtrooster helemaal open staan, omdat de oven van niks naar 175 graden moest. Zoiets kán niet "even snel", dus toen ik na krap 10 minuten de eerste bakplaat uit het midden van de oven haalde, kwam de rook me al tegemoet. De temperatuur was inmiddels al ruim 200 graden... En 22 graden in de keuken.

Met de tweede bakplaat is het een stuk beter gegaan. Geen nieuw hout meer in het fornuis, en op de onderste richel slechts 8 minuten. Hier kom ik het weekend wel mee door! 

Ik vond ook nog een zakje amandelmeel - eens kijken wat we daar mee kunnen, want na de middagronde met de honden is de keuken wel weer voldoende afgekoeld, denk ik...

Maan-landschap, en géén stroom...

Gisteravond kon ik niet slapen. Niet om elf uur, en ook niet om twaalf uur. Toen bedacht ik dat iemand me ooit een doosje anijsstaafjes had gegeven, en ik ging in de keuken op onderzoek uit. Snel gevonden, en anijsmelk gemaakt. 

Buiten was het zó ontzéttend licht! Volle maan, geen wolkje aan de lucht, dus ik deed de lichten uit, de gordijnen open, en ging op de keukenbank zitten genieten: Een enórme maan verlichtte het hele besneeuwde landschap, de rijp glinsterde op alle takjes en blaadjes, en je zou bijna diamanten gaan rapen, zo twinkelden de sneeuw- en ijskristallen je tegen. De stammen van de berken lichtten wit op, en zelfs het tuinhekje wierp lange schaduwen. Geen straatlantaarns die de idylle lokaal staan te verstoren, je zou zelfs zonder zaklantaarn een wandeling kunnen maken, jammer dat Richard niet thuis was. Ook jammer dat de camera van mijn mobiel het niet snapte, mijn pogingen leverden alleen zwarte vlakken op, helaas.

Vanochtend kon ik nog net een mok koffie maken, voordat de stroom uitviel. Terwijl ik op de bovenverdieping met de zaklantaarn de stoppen in de kast stond te bestuderen realiseerde ik me, dat het niet alleen in de keuken donker was. Ook de slaapkamers, de badkamer, de buitenlichten bij schuur en gastenhuisje waren donker. De overloop en de woonkamer idem dito. Aangezien het buiten 10 graden vroor, ging ik er vanuit dat het net tijdelijk overbelast was doordat iedereen tegelijkertijd de verwarmingen opdraaide om die tijd. Alles is electrisch of op hout, in Zweden. Geen gas. 

Dus ik ging eerst maar eens een eind met de honden lopen, een praatje maken met het paard van de buren, en onderweg kwam de buurman me achterop rijden: hij was zo vroeg op de ochtend al voor niets naar Molkom gereden om bloed te laten prikken, maar ook dáár was de stroom uitgevallen, dus hij kon weer rechtsomkeerd maken. Er bleek in Molkom brand geweest te zijn in een kelder, waardoor ook een electriciteitskastje averij had opgelopen. Dat kon weleens wat langer gaan duren...

Zonder stroom werkt het electrisch element niet wat er voor zorgt dat het water in de radiatoren op 35 graden blijft, dus het was in dat uurtje dat ik weg was in de keuken afgekoeld tot een krappe 15 graden. Direct het fornuis aangemaakt, en dan zijn kamer en keuken al snel warm. De buren kwamen water halen: wij zijn de enigen in het dorp waar het water door zwaartekracht uit de kraan komt. Tegen de tijd dat ik klaar was met brood bakken en het hele huis heerlijk rook, gingen alle lampen weer aan. Toch wel fijn als je de rest van de klussen niet bij kaarslicht hoeft te doen!

De eeuwige jachtvelden...

Eerst even een waarschuwing voor het "ieeehhh-effect" van de foto's, maar zo is het leven (nou ja...) op en rond de torp nu eenmaal...

Afgelopen voorjaar kwam er een compleet skelet onder de sneeuw vandaan. Ik zag het plotseling tijdens een ronde die we met de honden relatief vaak maken, maar het moet er al heel lang gelegen hebben, want het was helemaal schoon en kaal, al vonden Asso en Gaia het wel erg interessant ruiken. Bij nader beschouwing moet het van een ree geweest zijn, en waarom ik er toen geen foto van heb gemaakt weet ik niet - alhoewel, wat moet je met zo'n foto, die durfde ik toch niet in de blog te gebruiken. Stel je voor, de reacties die je dan krijgt... Achteraf heb ik daar een beetje spijt van, want inmiddels is er alleen nog maar dit van over:

Er waren duidelijk nog geïnteresseerden, want het skelet werd steeds kleiner, steeds ontbrak er weer iets, en de verschillende onderdelen lagen tientallen meters verder. Tot ze helemaal verdwenen. Schoon op. Een wandelaar doet zoiets niet.

Zoals ik al eens schreef, hebben we veel sporen gevonden, telkens als er verse sneeuw lag, en de nieuwe buurman (waarmee we langere wandelingen maken wanneer hij hier het weekend is met zijn hondje) heeft al die sporen op de kaart aangegeven. In het linker gedeelte liepen we tien dagen terug - die wandeling van de foto's van de mooie uitzichten op facebook. Daar zagen we sporen in 3 of 4 verschillende groottes, plus een héél groot spoor. Sindsdien houdt hij zijn hondje aangelijnd, al luistert ze héél erg goed. Want een paar weken eerder vond hij op de plek van het kruisje

deze elandstier:

Tack Erik Svärd, att jag fick använda dina kort!

Te glad voor de strooiwagen.

Vandeweek ging ik mijn nieuwe bril ophalen in de stad. Vlak voordat ik op pad ging belde de buurvrouw: of ik zin had in een lange wandeling? Jawel, maarre... Ze waarschuwde me voor het weer, en ik moest bellen als ik terug op de torp was. Ja, dat weerbericht had ik ook gezien, het zou in de loop van de ochtend gaan regenen, en de temperatuur zou stijgen naar 8 graden. De vorige avond hadden we 10 graden vorst, dus dat is een uitstekende formule voor problemen op de weg...

Ik vertrok bij -2, leverde de honden af in Molkom, in de stad was het na opticien en bibliotheek +3, het was nog steeds droog, dus zonder problemen terug naar Molkom. Trouwens, de grotere wegen waren gestrooid met zand en zout, én we hebben weliswaar oude, maar nog steeds prima winterbanden. Met van die spijkertjes, want dat heb je op het platteland wel nodig.

's Middags dolle pret tijdens het breicafé, waar we gedobbeld hebben om Kerstkadootjes,

  

garnalenbroodjes gegeten,



en ook nog wel wat gehandwerkt hebben.
De laatkomers meldden al dat het glad was, en precies op het moment dat ik in de auto stapte om de honden op te halen en naar huis te rijden, ging de telefoon. Dezelfde buurvrouw van vanochtend: of ik alweer op de torp was? Nee? Ooooo, wat goed, nee, ik mocht ábsólúút níet naar huis komen, want er was in het dorp beneden níet te rijden: 

Ze had bezoek gehad van een kennisje "van beneden", en die was op weg naar huis eerst dwars op de weg komen te staan, en daarna half in de greppel beland. Dus ze stonden nu op de strooiwagen te wachten. Ik snapte aanvankelijk het verband niet, maar de strooiwagens in Zweden komen onderweg nogal eens auto's tegen die terug op de weg geholpen moeten worden, vandaar. Aangezien de honden bij de favoriete buren waren, en de favoriete buurvrouw ook net van het breicafé vandaan kwam, was een overnachtingsplaats snel geregeld, hebben we pizza gebakken, en 's avonds nog een tijdje zitten weven:

De strooiwagen, hoorde ik toen ik de volgende dag thuiskwam, kwam pas tegen half acht opdagen: die was zelf onderweg bijna van de weg geraakt...

En wij maar denken dat ze in Zweden wel wat gewend zijn!

Sinterklaas...?? Dat is waar ook!

Het duurde vandaag een hele tijd voordat ik tot de ontdekking kwam dat het vandaag pakjesavond is. In Nederland. Niet in Zweden, vandaar. Bovendien was ik de hele dag alleen thuis met de honden, en er komt ook de rest van de dag niemand thuis: gisteren hebben de honden en ik Richard naar het station gebracht, want hij ging een weekje naar Nederland om zijn moeder op te zoeken. 

Zodoende was vandaag een dag voor de huishoudelijke klusjes, en omdat het buiten een supersaaie grijze dag was besloot ik de doos met Kerstversiering te inspecteren. Dus nu is de boom versierd, de krans hangt aan de voordeur, en voor de rest ben je eigenlijk snel klaar met een klein huis - amper plaats om kaarsen neer te zetten. Daarna lekker het houtfornuis aan voor de behaaglijkheid, en straks met de honden op de bank met een stapel boeken en een muziekje.

De chocoladeletter die ik vanuit Nederland meekreeg heb ik lekker helemaal alleen opgegeten!

Het Kunstenaarshuis.

Het Kunstenaarshuis, dat is niet ons huis, want ons huis wordt nog steeds Dahlmans genoemd. Het Kunstenaarshuis heeft zijn bijnaam pas recentelijk gekregen, en dat is als volgt gegaan:

 Schuin aan de overkant van "onze" leemweg ligt een huis wat wel Het Deense Huis genoemd wordt: de eigenaar woont een aantal Zweedse mijlen hiervandaan, wil het eigenlijk verkopen, maar omdat de Denen die er belangstelling voor hadden bekend stonden als lieden die op elke ree schieten die ze maar tegenkomen, vroeg de eigenaar zo'n belachelijk hoge prijs, dat de koop niet doorging. Een huurder woonde er ooit, met zijn vriendin. Iets verder de helling op staat bovenstaande torp, en daar ging hij vaak zitten schilderen. Vandaar de naam. Toen de relatie met zijn vriendin stuk liep, trok hij er tijdelijk helemaal in (ze heeft hem volgens zeggen letterlijk het huis uit gezet, en al zijn spullen achter hem aan naar buiten gegooid). Hij tapte een electrisch leidinkje af vóór het meterkastje, wat uiteraard vrij snel ontdekt werd door de meteropnemers die in die tijd zelf nog kwamen meten. Uiteindelijk zijn beiden met de noorderzon vertrokken, en worden zowel het Deense als het Kunstenaarshuis schromelijk verwaarloosd.

Nu er gisteren wat sneeuw was gevallen, én vandaag de zon prachtig scheen, zijn Richard en ik er een kijkje gaan nemen. Met een oude oven als opstapje en door de ene overgebleven buitendeur (hoe verdwijnt zo'n halve deur eigenlijk?) kwamen we in het mini-halletje, waar nog een oude jas aan een spijker hing. In de keuken lage kastjes. Geen water. Geen afvoer. In het kamertje ernaast alleen een bed en een stoel.

     

Oorspronkelijk werd het huisje Larsstugan genoemd, het huisje van Lars. Daar woonden Lars en Mari Förnell, nadat het ergens in de 19e eeuw was gebouwd. Er moet een houtschuurtje gestaan hebben ook, en er was een buitentoilet, maar daar is niets meer van over. Gekookt en gestookt werd er in die jaren op open vuur. Het fornuisje wat er nu roestig mooi staat te wezen was indertijd heel modern...

      

Lars en Mari waren de ouders van Johan en Aron, die er na het overlijden van hun ouders bleven wonen. Aron was schoenmaker, zijn broer Johan marskramer. Johan sneed houten lepels, die hij verkocht als één van zijn waren. 

Hoe we dat allemaal weten? Onze lieve Alma Dahlmans heeft met de plaatselijk volkskundige vereniging alle bebouwing in de streek in kaart proberen te brengen. Plus alle informatie die in die tijd (jaren 80 van de vorige eeuw) toegankelijk was. Het resultaat is verzameld in een map met stencils, die ons overhandigd werd toen we onze torp kochten. Want die map hoort bij de torp. Gelukkig maar, want wat daar allemaal instaat! 

Wasdag voor het gebit...

Richard snurkt, en niet zo zuinig ook. 

Neusdruppels helpen niet, die helpen alleen tegen een verstopte neus. Een dikker/dunner/voorgevormd/ongevormd/syntetisch of wat-voor-kussen-dan-ook helpt ook niet. Van die gave pleisters die je over de neusrug heen moet plakken evenmin. Een spray voor in de keel helpt even, maar smaakt zó smerig, en is na een aantal uren uitgewerkt. Bovendien kun je dan niet even een slokje water nemen, want dan is het metéén uitgewerkt. 

Op een andere kamer slapen helpt in zoverre, dat hij niet steeds door mij in zijn zij of rug gepord wordt, en dat ik ook beter slaap. Maar dan moeten er wel twee deuren tussen zijn die allebei dicht zijn. Ja, ik slaap wel licht, dat klopt, maar toch... 

De oplossing zit hem in een soort plastic bitje, wat eigenlijk tegen tandenknarsen in je slaap bedoeld is. Het werd hem met weinig overtuiging als laatste optie aangereikt door de apotheker in Molkom, die er zelf duidelijk totáál geen vertrouwen in had. Je legt dat bitje even in heel heet water, en wanneer het dan een beetje afgekoeld is bijt je het in de juiste vorm. Nu alleen niet in slaap vallen terwijl je nog muziek aan het luisteren bent, want dan vergeet je dat bitje dus... Maar het werkt, en bijkomend voordeel is ook nog eens dat Richard 's ochtends geen pijn in tanden en kiezen meer heeft.

Dat bitje moet natuurlijk wel schoon gehouden worden, dus onlangs lag het midden op de keukentafel. Richard vond dat het weer eens "wasdag voor het gebit" was, en had het daar even neergelegd, om vervolgens even iets anders te gaan doen - en het bitje te vergeten. 

Prompt kwam bij mij de herinnering boven aan de maaltijden bij mijn opa en oma: Oma (bijgenaamd oma "Goede Reis" omdat ze dat altijd door het trappenhuis naar beneden riep wanneer ze ons uitzwaaide) had een kunstgebit. Een bijna compleet kunstgebit, want 8 zwangerschappen plus de jaren in het Jappenkamp tijdens WO2 hebben wel wat van haar geëist. Dat kunstgebit zat helemaal niet lekker, dus tijdens de maaltijden legde oma dat op een schoteltje naast haar bord, waar het de tafelgenoten blij aangrijnsde, tot grote hilariteit van ons kleinkinderen natuurlijk! En het eten? Het eten werd geprakt, ouderwets vlees, aardappelen en groente, met veel jus gaat dat heel goed, en brood werd is de koffie of de melk gesopt. Bovendien, zei ze heel tevreden: ze had nog een páár eigen kiezen over, dus het ging eigenlijk prima zo!

Standing Rock

Wanneer je zelf net enigszins ervaren hebt hoe belangrijk water is, hoe belangrijk zuivere lucht en stilte is, dan komt het contrast wel hard aan. 

Wat moet ik schrijven?

Lekker (en) ouderwets...

Nu we de afgelopen week zo enorm veel regen hebben gekregen, hoeven we ons drinkwater gelukkig niet meer elders te tappen... Die 15-liter-containers zijn best zwaar en onhandig! Water voor kofiie, thee, en om te koken komt weer gewoon uit de kraan. We kunnen zelfs weer af en toe gewoon onder de douche, in plaats van onder de broeskop van de tuingieter, en gisteren hebben we eindelijk de wasmachine durven gebruiken.

Toch blijven we voorzichtig, en halen de emmertjes water om het toilet mee door te spoelen nog steeds uit de put achter in de tuin. Dat water is zó helder, dat we telkens wanneer we gaan koken, twee enorme pannen putwater op het fornuis zetten. Daarmee doen we later de afwas, en omdat we nu toch nog maar met ons tweeën zijn, doen we meteen maar even een handwasje - waarvan we het sop natuurlijk weer gebruiken om het toilet meer door te spoelen...

Lekker ouderwets dus, en lekker zuinig, want de boiler staat dus ook uit... Toch zijn we blij dat het nu wat makkelijker gaat: hoewel Zweden nog minstens 100 mm regen nodig heeft voor de watersituatie weer normaal is, is in onze bron het waterniveau alweer met een halve meter gestegen. Nog 3 meter te gaan...

Ondertussen is lekker ouderwets ook nog eens ouderwets lekker, want een halve mand houtjes is niet alleen voldoende voor (af)waswater, maar tegelijkertijd ook voor een pot thee, een grote pan gele erwtensoep met vlees én een paar broden.

De temperatuur in kamer en keuken gaat ondertussen met een graad of vijf omhoog, zolang het buiten tenminste niet steendik vriest.Daar sta je dan, half november, in je t-shirtje en op blote voeten...

Zo blij: eindelijk regen!!!

Alle mooie sneeuw is in één nacht verdwenen, dankzij het feit dat het gistermiddag is gaan gieten en is blijven gieten! Maar zelden zijn we zó blij geweest met regen! Nu kan onze waterbron zich tenminste weer een beetje vullen. Door al het zuinig aan doen met water was de druk alweer zover opgelopen, dat ik gisteren even heerlijk kon douchen. Richard doucht af en toe op het werk, dat scheelt weer een paar liter... De afgelopen 24 uur is er 25mm regen gevallen, als je het dooiwater van de sneeuw mee mag rekenen. Voor de rest van de week wordt er nog veel meer voorspeld, dus wie weet kunnen we komend weekend ook de wasmachine weer gebruiken...

De enige die er niks aan vindt is Gaia: Gaia heeft een vreselijke hekel aan regen. Bovendien is ze loops, en tot overmaat van ramp vond ik het ook nog nodig haar nagels te knippen... Gelukkig zat er een baasje te relaxen op de bank!

Tweede Vaderdag?

Ieder jaar is het voor ons weer even lastig: in Zweden zijn vaderdag en moederdag op heel andere dagen dan in Nederland...

Zoals Kerstavond bestaat hier ook Paasavond, en zoals 2e Kerstdag bestaat hier ook gewoon 2e Paasdag. 2e Pinksterdag bestaat daarentegen weer niet in Zweden, maar in ruil daarvoor hebben we Midsommar gekregen. En natuurlijk ook Midzomeravond daaraan voorafgaand. Alle supermarkten hebben dan speciale openingstijden, dus

"om voor eens en voor al duidelijkheid te krijgen over het belang van vaderdag" werd vorige week deze hilarische post gepubliceerd op facebook:

Vergeet nu niet onze vaders, dit weekend.

Hier zijn alle dagen: 

12/11

Opwarming voor vaderdag

13/11

Vaderdag-avond

14/11

1e vaderdag

15/11

2e vaderdag

We hebben zojuist dan toch maar 2e vaderdag gevierd, met de rest van de vaderdagswijn van gisteren, bij een heerlijk stukje zalm uit de oven, met pasta die warempel niet plakte, en gestoofde rode kool die maar zelden zo goed lukt. Je moet het spelletje toch een beetje meespelen...

Ree Charles

Nu er al ruim een week sneeuw ligt, hebben we een aantal keren onze beide speurneuzen meegenomen om te kijken of er nog elanden zijn overgebleven na de jacht. Dat lijkt, helaas, niet zo te zijn.

Spoorzoeken is leuk, maar soms weet je echt niet wat je vindt.

Vogelpootjes in de sneeuw, maar wat voor vogel? Toevallig hadden we op deze plaats vaak fazanten gezien, dus we vermoeden dat het dat is, maar zeker weten doen we het niet. Linksonder bijvoorbeeld: na enig delibereren kwamen we tot de conclusie dat dat voor- en achterpoten van een niet zo groot rennend diertje moest zijn. Uiteindelijk zagen we precies hetzelfde, in grote aantallen, rondom het huis van onze buren, en met veel duidelijker afdruk: die van een kat.

Midden in het dorp sporen van een ree, door Richard direct liefdevol "Ree Charles" gedoopt, naar de jazzlegende Ray.

Op onze weg naar beneden hadden we deze grote hondenpoten gezien, zónder bijbehorende laarsafdruk van baasje of vrouwtje. 

Na onze ronde om het meertje kwamen we deze boef tegen, die die sporen waarschijnlijk heeft gemaakt. Via de lokale facebookgroep is het beest weer snel en vóór donker thuisgekomen.

Wat verder het bos in weten we een zoutpaal te staan; elanden zijn groot genoeg om aan het blok zout+mineralen te kunnen likken, en door regen en dooi loopt het langs de stam naar beneden, zodat reeën de stam aflikken, en kleinere dieren hun mineralen en zouten op de grond nog vinden. We waren er stellig van overtuigd hier eland- en ree-sporen te vinden, maar nee, er lag alleen ongerepte sneeuw. Eigenlijk dieptriest...

Aan de andere kant, 300 meter bij ons vandaan, vanmorgen vroeg dit: de kleine sporen van Asso en Gaia,

en ik geloof dat ik de eigenaar van de grotere liever niet tegenkom! Toch maar eens pepperspray bestellen...