Moederdag 2016 (Zweden!)

Na bijna twee weken komt dan toch eindelijk mijn stem weer terug. Het stemverlies ging gepaard met hoest, dat is nu eenmaal altijd mijn zwakke plek geweest, maar zolang ik me niet al te veel bewoog ging het redelijk. Gefrustreerd was ik wel natuurlijk, dat ik in de tuin niet veel kon beginnen daardoor, maar de tijd heb ik goed besteed: via verschillende facebookgroepen heb ik garens proberen te verkopen, en dat ging boven verwachting goed. Dus telkens als Richard in de buurt van een postagentschap dacht te komen kreeg hij van mij twee of drie pakketjes mee.

De afgelopen week ging het héél hard, maar toen ik gisteren etiketten en vrachtbrieven voor dit alles:

wilde gaan bestellen en afdrukken begaf de laptop het. Althans, het scherm van de laptop, en dat heeft hetzelfde effect, want je kunt niets meer beginnen... Maar Richard had de oplossing: de oude computer van opa Karst uit het gastenhuisje halen, het computerscherm uit de schuur (heeft daar in een vuilniszak ingepakt gestaan...), en boven op de overloop neerzetten. Vanmorgen heeft hij dan ook nog de muis-met-het-superlange-snoer en het draadloze toetsenbord gevonden, en terwijl Yuri aan het stofzuigen sloeg en ik brood en pannenkoeken ging bakken omdat het toch s..tweer was, werd dit "kantoortje" ingericht:

Na de lunch alle pakketjes zonder problemen verzendklaar gemaakt.

Onze ontbijtgast van gisteren was blijkbaar een tevreden gast, want die besloot op dezelfde plek een uitgebreide lunch te nuttigen:

Nee, op een dag als dit ben ik helemaal tevreden. En ik verheug me nu al op de kruidenboter die Rich straks maakt voor op het brood-uit-de-houtoven bij de gezonde salade!

Ik vraag me alleen nog iets af: is Zweden nu echt het enige land ter wereld is waar vandaag moederdag wordt gevierd?

 

Hoe het voelt op de torp?

Mensen vragen weleens: ¨Hoe vóelt dat nou, om daarboven te wonen?¨ Dan bedoelen ze hoofdzakelijk: ¨Hebben jullie het naar jullie zin?¨ Wanneer je 's ochtends om kwart voor zeven bij de keukentafel aan de koffie zit en door het raam dít ziet:

dan kunnen we naar waarheid alleen maar zeggen dat we elke dag genieten en het enorm naar onze zin hebben. 

Daar is geen woord van gelogen.

Maar het is wel een enorm oppervlakkige uitdrukking.

Bovendien is er nog een groot verschil tussen hoe ¨we ons¨ voelen en hoe ¨het¨ voelt! 

¨We¨ voelen ons hier stukken beter dan in de stad, dan in Nederland, zelfs beter dan in Molkom. ¨We¨ genieten van de ruimte, de rust, de natuur, de frisse lucht, de vrijwel totale afwezigheid van verkeer op de weg en in de lucht. Balsem voor de ziel. En mochten we genoeg van dat alles hebben, zijn we in ruim drie kwartier in de stad. Voor de rest is het natuurlijk zo dat je jezelf gewoon mee-verhuist, en dat je jezelf hier af en toe net zo goed tegenkomt als waar elders dan ook.

Hoe ¨het¨ voelt, dát is met geen woorden te beschrijven. Want... wát is ¨het¨?

Of, liever gezegd: ¨Het¨...

¨Het¨ veroorzaakt extreme gevoelens van ontzag, grootsheid, kleinheid, kwetsbaarheid en kracht. 

¨Het¨ zorgt ervoor dat je je de betekenis van de vier elementen beseft: aarde, water, lucht en vuur. En je afhankelijkheid daarvan. 

¨Het¨ laat je het hele bestaan, de kosmos, en je eigen plaats daarin in heel andere verhoudingen zien. In zowel heden, verleden, als toekomst. En in totaal nieuwe, grotere dimensies.

¨Het¨, dat kun je niet ontlopen.

Niet hier, niet op de torp.

¨Het¨ komt in ieder geval met volle kracht aan.

Onweer kun je ruiken.

Het was een zeer gebroken nacht...

Tegen de tijd dat Richard met de honden het avondommetje zou lopen begon het zachtjes te regenen, en hij was nog maar amper binnen toen we een gezellig onweersbuitje kregen. Heerlijk, na een benauwde dag, en op de torp hoor je dan vanwege de ons omringende heuvels van die prachtige rollers met lichte echo. Asso wist niet goed wat hij ervan denken moest, en keek achterdochtig naar buiten: hij is doodsbenauwd voor vuurwerk. Afleiding hielp, dus hij kon een extra spelletje met ring en bal bijschrijven.

Voor alle zekerheid hebben we zoveel mogelijk stekkers uit de stopcontacten getrokken, want de leidingen zijn hier nog bovengronds. Bovendien wonen wij bijna als laatste aan het lijntje, dus bij een beetje onweer gaat dat al gauw mis. 

Vervolgens trok de ene onweersbui na de andere langs, en om half vier hoorden we Asso blaffen. Die zat beneden midden in de kamer met zijn neus omhoog in de richting van de volgende aansnellende bui en had er overduidelijk genoeg van. Het rook inderdaad heel raar, en inmiddels heb ik gegoogeld dat er bij hevige electrische ontladingen ozon kan ontstaan. Als dat zo is hebben we boven de torp verlopig niets van een eventueel gat in de ozonlaag te vrezen, want het ging nu wel heel erg tekeer. Dan voel je je wel wat kwetsbaar in je houten huisje...

Op een schok in mijn beide duimen na (ik leunde net op het fornuis toen het ergens dichtbij insloeg) ging ook deze bui schadevrij voorbij. Het is hier toch wel een goed systeem om behalve de meterkast in huis, nog een extra kastje buiten te hebben om de klappen op te vangen! Het electriciteitssysteem heeft het weer gehouden.

En de honden hebben vermoedelijk de hele nacht bewaakt en gewaakt, want daar zit vandaag zowat geen beweging in...

Waarom de huizen rood zijn.

In de 17e eeuw was Zweden een grootmacht met provincies rondom de Oostzee. Op het platteland was echter niets te zien van de status die daarbij hoorde, dus koning en rijksdag besloten dat diegenen die echt grote en mooie huizen bouwden buiten de steden, vrijgesteld zouden worden van belasting.

De huizen van de Amsterdamse rijke kooplui mochten dan de mooiste zijn in Europa, Riddarhuset in Stockholm was dan toch wel het mooiste in heel Zweden: gebouwd in rode baksteen, en met hoekpilaren in geslepen grijze steen.

Maar ai ai, wat was baksteen verschrikkelijk duur... De plattelandsadel bouwde daarom in hout, en schilderde het rood - ongeveer dezelfde kleur als baksteen. Pilaren werden grijs geschilderd - ongeveer dezelfde kleur als steen. De raamkozijnen zou de adel graag in eikenhout hebben gehad, maar omdat in die tijd alle eik eigendom van de koning was, nam men vurenhout en schilderde het okergeel - ongeveer dezelfde kleur als eikenhout.

Na verloop van tijd wilde de burgerij in de steden ook niet achterblijven. Tegen de tijd dat ook de pastorie rood was, waren de hoekpilaren al heel wat lichter grijs: men was al vergeten dat het op steen moest lijken. Natuurlijk wilden de hereboeren dat hun boerderijen er minstens zo mooi uitzagen als de pastorie, en uiteindelijk was aan het eind van de 19e eeuw elke torp en elke schuur rood. Nu is het inmiddels niet meer zo belangrijk of de hoekpilaren wel wit zijn, als de raamkozijnen het maar zijn, want dan komen de riddersporen, stokrozen en kamperfoelie zoveel beter tot hun recht!

Recept voor ¨rödfärg¨, 

voldoende voor ongeveer 100 vierkante meter torpmuur:

25 liter water

1 kg ijzervitriool

1,3 kg fijn roggemeel, glad geroerd in 1 liter koud water

4 kg rödfärgpigment

Breng het water aan de kook, en strooi het ijzervitriool erin. Let op dat het roggepapje niet klontert en doe het erbij. Opnieuw aan de kook brengen, en onder voortdurend roeren ongeveer 20 minuten laten pruttelen. Blijf roeren terwijl je het pigment toevoegt, breng het opnieuw aan de kook en laat het vervolgens nog een kwartiertje staan en pruttelen.

Let op: Het gaat prima om te schilderen met de verf terwijl deze nog warm is!

Toch denk ik, dat wij t.z.t. voor de kant en klare Falu Rödfärg gaan, elke emmer voldoende voor 30 vierkante meter... We wonen dan wel in een oud huis, we mogen best van de vooruitgang profiteren... 

Bron: Torpdrömmar - Lena Katarina Swanberg

Lekker krakkemikkig...

Zopas heeft het eindelijk even flink geregend, typisch een buitje tegen het stof. En daar zijn we blij mee, want gelijktijdig verdwenen er flink wat pollen uit de lucht. 

Voor Richard is het hooikoortsseizoen op volle sterkte van start gegaan, en omdat hij ook al allergisch voor honden blijkt te zijn geworden betekent dat een massa pilletjes, druppels en sprays. Tot overmaat van ramp heeft hij nu al sinds een paar dagen flink last van zijn rug, nadat hij heeft geholpen de geleende houthakmachine terug op de aanhanger te tillen...

Van Yuri (die weer longontsteking-vrij is) kregen we een berichtje dat hij op de golfbaan blijkbaar een rare beweging had gemaakt, want nu heeft hij pijn als hij zijn rechterarm gebruikt en als hij voorover buigt. Dat klinkt als een verrekte spier...

En mijn stemverlies van een paar dagen geleden heeft gezelschap gekregen van een gemeen hoestje. Nu helpt het natuurlijk ook niet als je een paar keer per dag van dit soort gevaartes langs je huis krijgt (ramen lappen is voorlopig geen optie...):

De enige die ondanks alles zichzelf blijft is Asso, die gisteren weer de sloot in ging. De foto is ná het afspoelen van de ergste smerigheid en stank. De rest is na opdrogen heerlijk op de bank achtergebleven. De bank zelf is inmiddels ook weer droog, het kleed wat eroverheen lag kan op 40 graden gewassen worden...

En Gaia dan? Gaia is loops.

Lekker krakkemikkig met z'n allen!

Geschikt voor consumptie.

Onlangs kwam van het Svenska Vattenlaboratorium een klein, plat, plastic flesje met de post mee, een bubbeltjesplastic envelop netjes erbij voor retourzending, en een A4tje met instructies en een vragenlijst. Dus ik heb de hele map met informatie over de torp doorgebladerd en vond gelukkig de gegevens die ik nodig had op een factuur gedateerd 1997... De schrik sloeg me om het hart, want we mogen dan wel superlekker en superzacht water hebben, dat wil helemaal nog niet zeggen dat het ook verantwoord voor de gezondheid is om het te drinken.

Onze bron bleek niet geboord, maar gegraven te zijn, en ligt op een diepte van 6 meter. Het water hoeft niet electrisch opgepompt te worden, en stroomt vervolgens op eigen kracht naar de torp. Het ruikt niet raar, ziet er gewoon uit als water, geen gekke verkleuringen dus, geen kalkafzetting in glazen of verkleuringen van porcelein of wastafels. Nadat ik de kraan 5 tot 10 minuten had laten doorlopen (wat spoel je dan belachelijk veel water weg... ik heb er af en toe een grote gieter onder gezet en ben de planten in de tuin gaan watergeven) hield ik het flesje schuin onder de kraan om het via de kant langzaam helemaal vol te laten lopen: er mochten geen luchtbubbeltjes in zitten. Dop erop, in de retourenvelop, ingevulde vragenlijst erbij, envelop dicht.

Vervolgens de envelop weer open, want ik bedacht dat datum en tijd (tot op de minuut nauwkeurig) ook nog ingevuld moesten worden. Voor sommige tests schijnt het water niet ouder dan 72 uur te mogen zijn. Postzegels geplakt, honden aangelijnd en naar de brievenbus. Na een goed uur was ik weer thuis met de honden én de envelop, want die bleek te dik te zijn voor de opening van de brievenbus. Waarom sturen ze een plat flesje als het tóch niet past? Zodoende reed ik die avond nog de 22 kilometer naar het postagentschap in Molkom en weer terug, want ja, die 72 uur...

Inmiddels hebben we de resultaten van de metingen netjes in de mail gekregen, en zijn er meer dan tevreden mee: alle waardes liggen ver onder de grenswaardes. Alleen de pH-waarde is een twijfelgeval: 6,1 waar die eigenlijk tussen 6,5 en 10,5 moet liggen. Een tikje aan de zure kant dus. Dat kan volgens hun toelichting niet kwaad voor de gezondheid, kan alleen op termijn de leidingen aantasten en apparaten (wasmachines) beschadigen. Een kleurrijke brochure was bijgevoegd met een bij hun bestelbare tank die er voor moet zorgen dat de zuurgraad naar de gewenste waarde stijgt. Ruim 1200 euro, exklusief installatiekosten... En het advies om meerdere keren per jaar het water te laten testen kregen we ook nog. We hebben direct besloten dat dat gezien de stralende resultaten van al het andere best een jaar of twee kan wachten en dronken een espresso op de goede afloop!

Mag de lente nu blijven?

Dat de lente laat was, had ik al geschreven, maar dat de lente er ook nog zo'n moeite mee heeft om zich te handhaven...

Het is nog niet eens drie weken geleden dat de sneeuw die 's avonds opeens viel de volgende ochtend nog lag. Een paar dagen later gingen de temperaturen serieus omhoog, en precies een week geleden hadden we 26 graden op de thermometer. Dat was dinsdag. 

Donderdag hadden we 16 graden bij het ontbijt, en werd het gedurende de dag alleen maar kouder. 's Ochtends zat ik nog buiten bij de buurvrouw in de zon uit de wind, tegen de avond waaide het hard, en met 6 graden was de gevoelstemperatuur zegge en schrijve 1 graad. Ik had het afgelopen weekend nog wel de tomaten en de aubergines buiten in potten op het zonnedek (bijgenaamd ¨de vlonder¨) willen zetten. In plaats daarvan zaten Richard en ik zondagochtend met elk een hond op schoot aan de koffie in de keuken, in onze warmste ochtendjassen (kameelwol), en met de kachel aan...

Vandaag zijn dan toch uiteindelijk de aubergines, de citroenmunt, en een deel van de tomaten en de basilicum op de vlonder terechtgekomen. Maar door al die gekke schommelingen heb ik nu zowat geen stem. Het zou wel fijn zijn als de lente nu eindelijk mocht blijven! Over zes weken willen we graag Midsommar kunnen vieren...

Over brandgevaar en de schoorsteenveger.

De schoorsteenveger is geweest. Dat dit huis nieuwe eigenaars had wist hij nog niet, dus de aankondiging was bij de buren terecht gekomen. Nu heeft het bedrijf de juiste informatie, waarvan het belangrijkste wel is, dat de torp niet meer als vrije-tijds-huis wordt gebruikt, maar permanent bewoond wordt. Sterker nog: dat we hoofdzakelijk hout stoken én op hout koken. Eigenlijk was het dus niet ongevaarlijk, dat de schoorsteenveger dat niet wist, want het was nu een jaar geleden dat hij voor het laatst kwam, terwijl er volgens de regels drie keer per jaar geveegd had moeten worden. Of twee keer, we hadden natuurlijk onze villa in Molkom ook nog. 

Een aantal jaren geleden is er een compleet nieuwe schoorsteen geplaatst, en zijn de beide rookkanalen vernieuwd, dus de schoorsteen was helemaal in orde. En ondanks onze onervarenheid met het stoken van hout kregen we een complimentje: alleen maar roet in de rookkanalen, en geen teer. Teer ontstaat, vertelde hij, wanneer er teveel nat hout gestookt wordt, en wanneer de kachel niet fel genoeg gestookt wordt. Dan is de verbranding niet compleet, en zet zich in de schoorsteen een laag teer af in plaats van roet. Wanneer dan op een bepaald moment wél heel fel gestookt wordt, vat die teer vlam en krijg je een schoorsteenbrand. Zoiets is vreselijk moeilijk onder controle te houden, en de temperatuur in de schoorsteen loopt dan zo ver op, dat de hele schoorsteen kan scheuren. Of het huis vat vlam, alleen al door de hitte, of door uit de schoorsteen waaiende vonken. Het gebeurt elk jaar heel wat keren, zei hij. En bij een houten huis komt de brandweer meestal te laat. Alleen maar roet kan geen kwaad, voegde hij er nog geruststellend aan toe: behalve dan dat de schoorsteen niet trekt als de laag te dik wordt. Maar dan moesten we maar bellen. 

Ik moet zeggen dat ik wel verschil merk. We staan nu in elk geval het systeem, dus over een maand of wat komt hij gewoon weer langs.

Wanneer we het dan toch over brandgevaar hebben: er wordt al weken gewaarschuwd voor zogenaamde grasbranden. Het schijnt hier de gewoonte te zijn om, als de sneeuw gesmolten is, het dorre gras van vorig jaar uit de borders aan te steken. Zodat het daarna wat sneller groen wordt. Maar dit jaar is het gras extreem droog, en staat er vaak en veel wind. Ook daardoor gaan er jaarlijks heel wat huizen in vlammen op. Niet eens omdat de bewoners niet opletten, maar simpelweg doordat het vuur zich zo snel verplaatst.

Dat die waarschuwingen serieus genomen moeten worden bleek vorige week wel langs het spoor in Molkom. Daar was een trein langsgekomen die blijkbaar problemen met zijn remmen had, en door die vonken waren er op een groot aantal plaatsen bermbrandjes ontstaan. Een paar kilometer buiten Molkom dreigde dat een bosbrand te worden. Gelukkig was dat allemaal snel onder controle, maar de dames van het breicafé hadden wel indrukwekkende verhalen over de rookwolken die ze hadden gezien, en ja, dat was dan in de richting van waar wij wonen... Wij hadden niets gezien. Blij toe!

Geluksdag met wat pech.

Tijdens de ochtendwandeling zagen de honden en ik vlak voor ons een ree oversteken - een hele dikke, dus vermoedelijk worden dat er binnenkort meer. Wanneer me zoiets gebeurt, kan mijn dag al niet meer stuk.

En toen ik rond vier uur vanuit Molkom weer terug naar de torp reed, was ik zó blij met de nieuwe telefoon: op het landweggetje kon ik gewoon stoppen om het ding uit mijn rugzakje te vissen, al ging dat  met de nodige haast gepaard, want in een weiland links van de weg liep een jonge eland! Telefoon aan, camera opstarten, en met de ene hand door de voorruit filmen terwijl ik met de andere hand stuurde om zo dichtbij te komen als mogelijk was. De eland trok zich er niet veel van aan, bleef midden op de weg nog even staan, en verdween vervolgens aan de andere kant in de bossages. Midden op de dag, stel je voor!! 

Het is mei, en wanneer de elandkoeien moeten bevallen verstoten ze de jongen van het vorige jaar. In het verkeer zijn er dan relatief veel aanrijdingen met zulke jonge dieren, want die zijn natuurlijk helemaal in de war en lopen verwilderd rond te dolen. Deze eland had gelukkig een rustig stukje Värmland voor zich, en ik knipperde voor de zekerheid even waarschuwend met groot licht toen ik even later toch een tegenligger had - een algemeen bekend signaal, dus die minderde meteen vaart.

Ik had zeker een minuut gefilmd, en wist niet hoe snel ik thuis moest komen om te kijken ¨wat het geworden was¨. Helemaal niks, helaas... blijkbaar had ik na vijf sekonden de filmknop geraakt zonder het te merken. Meer pech kun je toch niet hebben!? Hoe vaak heb je nu een eland op je weg? Maar goed, het simpele feit dat het dier er was, dát neemt niemand me meer af.

Vlak bij huis stond op dezelfde rit dan ook nog het mooiste grijze kalfje wat ik ooit gezien had vlak naast de weg te poseren , onder het wakend oog van moederlief. Wat een bof, ik had al meer dan een week geprobeerd er een plaatje van te schieten, maar de afstand was steeds te groot. Dus bij gebrek aan een elandenfilm zullen jullie het hier even mee moeten doen:

Thuis trof ik een modderige Asso, die bij het in de tuin spelen verkoeling had gezocht in een wat groezelig deel van het beekje, om het maar netjes te zeggen. Richard had al geprobeerd hem met een paar gieters water schoon te spoelen, maar gezien de lucht die hij (Asso) verspreidde heb ik hem toch maar meteen even gedoucht. Gaia was zacht en schoon als altijd...

Koperslang???

Yuri is weer naar school, weliswaar met een conditie om op te schieten, hoestend en moe, maar dankzij de kamer in de stad hoeft hij in elk geval niet voor dag en dauw met de bus mee. En vriezen doet het al helemaal niet meer, zelfs de korte broek is mee: vandaag ruim 25 graden.

De natuur haalt de schade van de late lente in, Asso heeft zelfs in het gras op de aardkelder een beschermde diersoort ontdekt:

Het duurde wel een tijd voor het me duidelijk was wát het nu eigenlijk was, wat hem zo intrigeerde. Op het filmje is het nauwelijks te zien, maar het was een klein, dun, cremekleurig, bijna doorschijnend slangetje van nog geen 20 cm. Ik was een beetje bang voor een nest met ¨addertjes onder het gras¨, maar iedereen aan wie ik het verhaal vertelde zei zo heel vanzelfsprekend: oooh, maar dat is een ¨kopparorm¨, die zijn volstrekt ongevaarlijk. Maar wát is een kopparorm... Volgens het woordenboek een hazelworm, dus niet eens een echte slang. Eerlijk gezegd was dat een grote opluchting, want we lopen zo graag op blote voeten in de tuin, en ja, zoals te zien: de honden zijn nieuwsgierig... 

Op kamers met een longontsteking.

Het zat Yuri allemaal niet zo mee, vorige week. En het begon nog wel zo goed, want hij zou part-time op kamers gaan in Karlstad tot aan de diplomauitreiking. Een collega van Richard heeft twee kamers verbouwd om t.z.t. als Bed&Breakfast te verhuren, en toen hij hoorde dat het voor Yuri zo'n gedoe is met reizen naar en van school en andere activiteiten, bood hij aan dat Yuri op doordeweekse dagen van één van die kamers gebruik maakt tegen een vriendenprijsje. Zó aardig! Douche en toilet op de verdieping, een zithoek op de overloop, en een la in de vriezer plus een plank in de koelkast. 

Toen ik uit Jönköping kwam haalden Rich en Yuri me samen op, en brachten we hem naar het nieuwe adres. Yuri was niet zo lekker, warme en koude rillingen, en donderdagmiddag kreeg ik een sms dat hij nog steeds heel ziek was. Had van de collega al hoestmedicijnen gekregen, maar hij had op google gekeken, en alle symptomen klopten met die van een longontsteking. Dat verbaasde me niks, want je zult maar bij min twee een kwartier op de bus staan te wachten in je zomerjas omdat de zon om half zeven al zo lekker scheen... We hebben hem maar naar de telefoonlijn van de huisartsen verwezen, en hij kon dezelfde avond nog terecht, de collega was ook nog zo aardig hem er heen te rijden...

Dus vrijdagochtend haalde Richard een doodzieke Yuri met al zijn spullen uit de stad. We hebben hem zeker 15 jaar niet zo ziek gezien, de eerste paar dagen kon hij niet amper de trap af. Dankzij een flinke stoot penicilline knapt hij nu een beetje op, gelukkig, en met dat mooie weer zat er zelfs een wandelingetje in. Daarna wel languit in de luie stoel in de zon, samen met de rest van de beestenboel.

Morgen de verbeterde versie van zijn profielwerkstuk inleveren haalt hij toch nog precies.

Twee klimaatzones verschil.

Het wordt nu toch menens met het voorjaar: zonneschijn van zonsopkomst (04.56) tot zonsondergang (21.10), een tikje westenwind, dus op ons houten terrasje was het ronduit warm. Zo warm, dat we zelfs een hagedisje te gast hadden, tot grote verwondering van Gaia - dus ik kon geen foto maken omdat madam er meteen met haar neus bovenop zat, zodat de hagedis zo snel mogelijk onder de vlonder dekking zocht. Wel een foto van de blauwe druifjes in de kruidenborder:

Het zijn de enigen die er nog staan, ik vrees dat ik vorige zomer de rets heb weggeschoffeld. Voorlopig wordt er geen nachtvorst meer voorspeld, dus het fleecedoek ligt weer in de schuur, en de op het laatste moment nog uit Molkom meeverhuisde rabarber-

en aardbeiplanten

lijken zowel de winter als de verhuizing te hebben overleefd.

Over het tijdstip waarop je knoflook moet planten zijn de meningen erg verdeeld, maar gelukkig heeft degene die eind september veel te vroeg vond (dan komen ze te ver op en bevriezen ze) geen gelijk gekregen. En ook de zwarte bessenstruik die veel te lang in een vuilniszak heeft staan kleumen omdat het landje nog niet gefreest was, krijgt heuse blaadjes.

Toen ik vanmiddag onze ¨berg¨ afreed en vervolgens richting Molkom ging zag ik steeds groenere loofbomen, en bij de bibliotheek stonden de kersenbomen volop in bloei. De loofbomen rond de torp hebben wel knoppen, maar groen kun je ze nog echt niet noemen. Beneden bij het meertje hadden ze een vaag groen waas, en nog wat verderop werden de blaadjes zichtbaar. Daaraan is toch wel heel duidelijk te zien dat we rond de torp een totaal andere klimaatzone hebben. Zweden is in 8 zones ingedeeld, en in het zuiden (Skåne, met zijn uitgestrekte akkerbouwareaal de graanschuur van Zweden) begint het groeiseizoen een aantal weken eerder dan hier. Daar regent het 's winters ook waar wij sneeuw hebben. Karlstad, hemelsbreed misschien 35 km hiervandaan, heeft zone 3, dankzij de invloed van binnenzee Vänern. Halverwege Karlstad en Molkom begint zone 4, en hier op de torp ligt de grens naar zone 5. 

Maar nu we 20 graden gaan krijgen is het nog maar een kwestie van dagen, vermoed ik, voor het gebladerte hier ook zichtbaar wordt. De hoogste tijd om de tomatenplanten af te harden. 

Houthakmachine

Omdat we zelf geen bomen uit ons bos mogen halen (geen motorzaag-rijbewijs) hebben we voor de komende winter bij de buurman brandhout besteld. Even een schatting gemaakt uit de losse pols: vlak na de verhuizing kwam hij drie kubieke meter brengen, en er lag naar schatting nog net zoveel in het houtschuurtje. Dat is nu bijna op, en we zijn hier niet de hele winter geweest. Dus met 12 kuub moeten we een heel eind kunnen komen.

Van een oude tank heeft buurman een stuk afgezaagd en het ding vervolgens op de traktor bevestigd. En gaat ruim vier kubieke meter aan blokken in, en dan is het mooi klein tot redelijk grof gehakt. Vorige week kwam hij al twee vrachten brengen, gisteren was het tijd voor de derde:

Voor de ongelovigen onder jullie die niet van me wilden aannemen dat er in onze tuin traktor gereden kan worden hierbij het foto- en film-bewijs.

Nu moet het drogen, minstens tot midzomer, en daarna kan het naar binnen. Hoe kleiner de blokken, hoe sneller het droogt. Van de buren uit Molkom, die vorige week even langs kwamen, mogen we de houthakmachine lenen zolang het nodig is. Ik weet niet hoe zo'n apparaat in het Nederlands heet, maar je legt een te dik blok op de machine, drukt met de ene hand op een knop, en met de andere hand op een hendel (veiligheidsfactor, met twee handen moeten werken), en dan drukt de machine het hout tegen een wig zodat het splijt. De bijl hebben we dus maar weer in de schuur gelegd.

Echt fijn, zo'n machine! We hebben tot nu toe de blokken gebruikt zoals ze waren, maar met de grootste blokken was het soms wel lastig de kachel aan te houden, en echt kleine aanmaakhoutjes hadden we ook niet (vraag maar aan de oude buuf...), dus we gebruikten royaal aanmaakblokjes. Nu kunnen we het precies zo groot, klein, of in spaanders maken als we zelf willen. Ik kan me al bijna zitten verheugen op de komende winter...

En dat terwijl de temperaturen nu eindelijk omhoog gaan, komend weekend naar de 20 graden. Het is een laat voorjaar, zei de buurman. En die sneeuw van vorige week donderdagavond vond hij absoluut onnodig.