maandag 16 juli 2018

Bosbranden razen in heel Zweden

Alleen al in onze eigen provincie Värmland staat 250.000 vierkante meter in brand, in 18 van de 21 provincies is het mis. 
In Västerbotten (foto uit Västerbottens Tidning, 20 minuten geleden)

Bildresultat för skogsbrand sverige 2018

ziet men met angst en beven het voorspelde onweer van vanavond tegemoet, in Dalarna brandt het in elke gemeente.
De nationale opslag aan brandslangen wordt over de verschillende gebieden verdeeld, want bij de brandweerstations zijn ze door de voorraden heen. 

Bildresultat för skogsbrand sverige 2018
(foto van Sveriges Radio) 

Elk onweer zorgt voor nieuwe branden, privépersonen lappen her en der het verbod op vuur maken aan hun laars, rondom Örebro wordt jacht gemaakt op een vermeende pyromaan. 
De wind doet de rest.
Het leger wordt ingezet, er komen zes extra blushelikopters uit Noorwegen en er is hulp vanuit Italië onderweg. 

Bildresultat för skogsbrand sverige 2018
(foto SVT Nyheter)

Alle brandweerkorpsen zijn overbelast, in deze vakantieperiode is het moeilijk om extra mankracht en vervangers te krijgen.
De temperatuurwaarschuwingen worden naar steeds meer provincies uitgebreid, bij ons momenteel 31 graden, morgen wordt 33 verwacht. 
Nog steeds geen regen. 



woensdag 11 juli 2018

De eerste herfstkleuren... begin juli...

Hoe is het weer in Nederland? Ook nog steeds warm? Ook nog steeds geen regen? Toen ik een week geleden Richard oppikte bij de golfbaan, zag ik de eerste berk met goudgele bladeren. Langs de weg naar Karlstad lijkt het wel herfst,


en bij ons staat alles wat niet direkt in de moestuin staat dieptriest te treuren.



Het niveau van onze bron is in 6 weken tijd bijna anderhalve meter gezakt, het straaltje water uit de douche wordt steeds zieliger, en de wasmachine gebruik ik al 10 dagen niet meer. We redden het wel: als alternatief verjaarscadeautje mag ik volgende week was draaien bij mijn vriendin in Molkom, en de put  (water voor de moestuin en om het toilet mee door te spoelen) vult zichzelf nog steeds bij, maar voor de boeren is het rampzalig:

Ik las op Facebook een opstandig bericht met foto's, van een kennis van een kennis. Geen sprietje groen meer in de wei, het gemaaide gras voor hooi groeit niet meer aan omdat het niet regent, de mais begint het ook op te geven, er ontstaan gele plekken in de korenvelden waar de wortels het grondwater niet meer vinden. Kortom, er gaat niet voldoende voer zijn om de koeien de winter door te helpen. Dus de eerste 10 naar de slacht, 20 kalveren verhuisd naar elders, waar nog wel wat gras is, 10 andere koeien op de wachtlijst, want de slachthuizen zitten bomvol: ze zijn niet de enige boeren die gedwongen moeten laten slachten. 

Ondertussen lees je steeds vaker oproepen om vooral Zweeds vlees te kopen en niet het goedkopere Deense, Duitse, of Ierse. Zweden heeft 's werelds strengste regels voor landbouw en veelteelt - maar de boeren moeten het wél zélf allemaal bekostigen, er is géén overheidssteun, óók geen tegemoetkoming vanuit de EU. Zodoende is Zweeds vlees redelijk duur. Maar van uitstekende kwaliteit: alleen 100% biologisch is misschien nog een tikje beter. Kopen we hier nu niet massaal al dat extra Zweedse vlees, vrij van hormonen, vrij van ingespoten water, vrij van antibiotica (zodat je kinderen daar later niet immuun voor zijn als ze eens ernstig ziek worden), dan wordt het vernietigd. Geen schadevergoeding voor de boeren, nee. Ze schreef op het laatst: straks zijn alle dieren weg van de boerderij, en dan? Dan wordt het bos. Want waarom zou je voedsel produceren voor een land wat zijn boeren en hun dieren haat? 

Ik begrijp haar reactie zó goed! Zweden moet minstens 70% van zijn voedsel importeren, heeft geen voedselreserves voor crisissituaties langer dan een paar dagen, de ene boer na de andere verkoopt noodgedwongen zijn boerderij omdat er aan alle regels niet meer te voldoen valt - en er worden bedrijventerreinen gebouwd op traditionele, oude landbouwgrond. Goede landbouwgrond kun je niet zomaar even 'uit de grond stampen', daar zijn vele decennia van verantwoord beheer voor nodig… 

Onze eigen schade is beperkt tot verdroogde aardbeien, frambozen, en bosbessen. Het enige voordeel is, dat het onkruid er ook niet meer zo'n zin in heeft. En dat de bietjesmix dankzij het watergeven zo lekker gegroeid is:


Het weerbericht voor de komende tien dagen: temperatuur 25-29 graden, en af en toe kans op 0,1 mm regen...

zaterdag 7 juli 2018

Concert in Älvsbacka

Zo langzamerhand is het traditie geworden: elk jaar wordt er door Marina en Richard een concert gegeven in één van de vele prachtige kerkjes die de omgeving rijk is. Een aantal keren was dat Molkom, maar sinds vorig jaar is het gebeuren verlegd naar Älvsbacka. 


Het was weer één van de vele zomerse dagen, de bloeiende kastanjebomen bij de kerk gonsden van de bijen, we hadden Yuri thuis als hondenoppas. Hemelsbreed ligt het kerkje maar 3 kilometer bij ons vandaan, maar aangezien het in concertkleding niet zo lekker loopt, zeker niet wanneer je een viool moet meedragen, wilde Richard een lokale sluiproute rijden: bij ons verder de weg op, ergens naar rechts, en dan gewoon doorrijden tot je er bent. Maar even nadat we op een haar na een enórm gat in de weg hadden gemist (daar zouden we nooit zonder hulp uit gekomen zijn), dook er een bord op: verboden in te rijden. Dus ja, noodgedwongen een stukje verder gereden tot we konden keren, en, opnieuw uiterst behoedzaam om het gat heen laverend, dezelfde weg terug, zodat we een half uur na vertrek weer langs onze eigen torp reden... Terwijl we via de iets officiëlere route opnieuw koers zetten naar Älvsbacka, probeerde Marina daarheen te smssen dat we een half uurtje vertraging hadden, maar zoals dat hier in de buurt vaak gaat: geen bereik.


Gelukkig waren we zodanig vroeg van huis gegaan dat ze toch nog ongestoord konden inspelen, en het concert was een groot succes. Het programma? Marina speelde één van de vele Haydn-sonates, Richard een solo-sonate van Ysaÿe en ze besloten met de 1e sonate voor viool en piano van Brahms. 

Het was ondanks de warmte van de twee afgelopen maanden fris in de kerk, en de zonnewarmte was heerlijk, toen we om half acht weer buiten stonden. 


Nog even een plaatje van de toren. Los van de kerk, zou dat iets speciaal voor Scandinavië zijn? Ik zag het vele jaren geleden op vakantie in Finland voor het eerst, en de verklaring lag in het feit dat houten gebouwen zo brandgevoelig zijn: de bliksem slaat nu eenmaal graag in hoge punten in. Kerktorens bijvoorbeeld. En een nieuwe kerktoren is nu eenmaal sneller herbouwd dan een nieuw kerk…

Voor wie een muziekfragmentje op prijs stelt een fragmentje Haydn:


donderdag 28 juni 2018

Over herfststorm in juni en bonusaardappels

Een paar dagen nadat ik in Gräsmark was, hadden we een heuse herfststorm, die vanuit Noorwegen onze kant op kwam waaien. Veel schade in Noorwegen, hier wat omgevallen bomen, (dus) een paar uur stroomuitval, én een lekkere plens regen. Inmiddels had Richard twee regentonnen aangeschaft, en provisorisch geplaatst: eentje op de vlonder bij het keukenraam, en eentje bij de houtschuur. Twee keer 220 liter water op voorraad, wat een luxe op de torp! 


Na een paar koelere dagen zijn de temperaturen deze week weer naar de 30 graden gestegen, dus die tonnen zijn alweer leeg, maar wat een hoop gesleep heeft dat gescheeld met de warmte! De afgelopen 10 dagen zowat geen drup regen meer gehad, en voor de komende 10 dagen zit het er waarschijnlijk ook niet in. Eén ding is wel duidelijk: de seizoenen kloppen niet meer, want er zijn nu al bosbessen, terwijl de frambozen nog niet eens groen zijn, en cantharellen heb ik vandeweek ook al gevonden… Maar dankzij al het watergeven en de warmte gaat het goed in de moestuin.



De laatste 'normale' aardappels hebben we gisteren opgegeten, die hebben al die tijd in de aardkelder gelegen - en we hadden er zo krankzinning veel, dat we er enorm van uitgedeeld hebben. Vandaar dat we dit jaar een experiment doen: ik heb drie soorten biologische aardappels gepoot, die in vroeger tijden in Zweden veel geteeld werden, toen alles nog veel kleinschaliger was. De opbrengst zal wel een stuk lager zijn, maar we zijn erg benieuwd naar de smaak. Voor alle zekerheid toch maar wat van de overgehouden amandines in potten gezet, omdat ik het aardbeienveldje wilde uitbreiden, en na het succes van de boerenkool wat meer koolsoorten wilde proberen. Maar we lijken alsnog massa's aardappels te krijgen: blijkbaar heb ik vorige herfst aardig wat aardappels gemist met de oogst, want er komen steeds meer planten tevoorschijn tussen de aardbeien, en gezellig naast de kolen.


Laten we maar zeggen dat de stamppot bijna kant en klaar uit de tuin komt, dit jaar… Nu nog even afwachten of de kolen de herfst halen: er is weer een reeëntweeling geboren, en moederlief stond al twee keer met ze bij ons in de tuin. Vooralsnog op veilige afstand, maar toch… We gaan maar vast sparen voor het bijvoeren komende winter, want ik heb tegelijkertijd nog een derde reekalfje gespot, die door de tuin van buurman Christian liep te stuiteren… Ik heb geen idee waar de moeder uithing, maar babylief was duidelijk gezond en vrolijk!

vrijdag 22 juni 2018

Schoonmaak in 'gammalstugan'

In dit huis in Gräsmark, 20 minuten rijden vanaf Sunne, een half uurtje vanaf Selma Lagerlöf's landgoed, is mijn vriendin Gun opgegroeid. Haar ouders zijn reeds lang overleden, en zelf woont ze samen met Roger in Molkom. Maar tot nu toe brachten ze een groot deel van de zomer door in haar ouderlijk huis.


Haar ouders hebben het laten bouwen, terwijl het huisje waar haar moeder is opgegroeid gewoon bleef staan, en tot een jaar of 10 geleden in de zomerperiodes werd verhuurd aan vakantiegangers. 
Gammalstugan, dat betekent: het oude huis.


Twee kamers en een keukentje op de begane grond. Dat er oorspronkelijk twéé families woonden verbaasde me, totdat we om het huisje heenliepen en er een sousterrain bleek te zijn: ook twee kamers. Boven het fornuis in de 'kelder' een jaartal:



en in de berg rotzooi die eruit gebezemd moest worden vonden we oude kranten: 


Vorig weekend ben ik een paar dagen gaan helpen, samen met de honden: het onderhouden van twee huizen wordt hun zo langzamerhand teveel, en ze willen het te koop zetten. Maar eerst krijgen ze nog gasten uit Duitsland, die er vrijwel elke zomer waren, tot 10 jaar terug. Sinds die laatste keer is gammalstugan niet meer gebruikt geweest, dus er moest grote schoonmaak gehouden worden. Terwijl er een rolgordijntje gerepareerd werd, heb ik een complete stofzuigerzak gevuld met muizenkeutels,


waarna ik me uitgeleefd heb met de mobiel: ik ben helemaal verliefd op het huisje. Jammer dat het hele perceel (7000 vierkante meter, er zijn ook nog een enorme schuur en een garage) in zijn geheel verkocht gaat worden...


Je ziet het niet als je vóór het huisje staat, maar de vliering is zo hoog, dat je er nog twee slaapkamers zou kunnen maken. Nu stond Gun's oude driewieler daar nog, samen met de poppenwagen... 


De ramen gelapt, alles gesopt, de vloer gewdweild, matten (heeft haar moeder geweven) op de planken, gordijnen, beddegoed en een bloemetje, laat vandaag de gasten maar komen, en daarna de makelaar voor de foto's!



En mochten jullie vanavond in de buurt zijn en een gigantisch vuur zien: het is Midsommarafton, de dag voor Midzomer, een perfekte gelegenheid om al het hout en andere zooi uit het huisje, samen met snoeihout uit de stokoude appelboom op te stoken. 

De rest van de zomer gaan ze besteden aan het opruimen van Nystugan, het nieuwe huis. En dan is het wachten op een koper. De makelaar zet in op een Noor. Of Nederlander. Vanwege de ligging: lekker vanuit je tuin rechtstreeks het meer in, zwemmen, vissen, schaatsen, al naar seizoen. Iemand van de lezers interesse?



woensdag 13 juni 2018

Het heeft geregend!

Eindelijk heeft het geregend! Na 5 mm was de hele teil al vol, dus het volgende projekt wordt de aanschaf van een regenton. Liefst 5 of 6, bij elke regenpijp eentje, dan hebben we na een paar flinke buien 1000-1200 liter water op voorraad. Dat zijn 100-120 gieters vol, genoeg voor een weekje moestuin water geven zonder emmers van de put naar boven te hoeven slepen…


Jammer van die paar verregende bloemen, maar voor de rest explodeert de plantengroei in en om de tuin:




Kun je eigenlijk van alle soorten jasmijn thee zetten? Of hebben ze in China van die heel speciale? 


Vorig jaar, na een veel te koud voorjaar, had ik half juni een paar pierige tomatenplanten op de vlonder staan, dit jaar zijn er zelfs al bloemetjes: 


De basilicum groeit zo ongeveer de potten uit, dus ik heb nu voor het eerst stekjes genomen. Men zegt dat je ze zo de hele winter als kamerplant in de vensterbank kunt hebben. 


Gistermiddag de eerste aardbeien van eigen grond gegeten. Vandaag, na weer een dagje zon en een flinke bui regen heb ik de knotjes getrotseerd en een pond kunnen plukken. Die knotjes  houden van vocht, en zijn nog erger dan muggen. Veel kleiner en ze kruipen overal in. Van die irritante prikjes krijg je, ik heb er daarna verder geen last van, maar Richard liep laatst al met horregaas om zijn hoofd geknoopt in de tuin, die krijgt er vreselijk jeukende bulten van. Knotjes kunnen ook door horregaas, maar ze moeten even zoeken, zeg maar, dus de schade blijft beperkt. Buiten zitten is na zo'n bui regen echt niet te doen, en ramen en deuren gaan dicht… Maar we hebben de laatste weken zóveel buiten kunnen zitten, moeten zitten, omdat het na 11 uur gewoon te warm was. Dan had ik nog even de schaduw van het verandaatje bij het gastenhuisje, waar ik precies genoeg uren heb kunnen haken om nu het wat koeler is het resultaat in gebruik te kunnen nemen: 



zondag 10 juni 2018

Feestelijkheden in Jönköping

Wanneer je een internationale studie doet, is het voor de autoriteiten niet te doen om met de feestelijkheden te wachten tot elke student alles heeft afgerond: je gaat ze nu eenmaal niet terugroepen uit India, Zuid-Afrika, of China om de bul op te halen. Zelfs niet uit Nederland of Zweden. Dus werd er als compromis een document overhandigd dat de studenten voldoende punten hadden om aan de feestelijkheden omtrent Bachelor of Masters deel te nemen. Jammer genoeg kon Richard er niet bij zijn, die kon uitgerekend nu geen vrij krijgen. Zelf had ik mazzel: de vader van een (zelfs Nederlands) studiegenootje van Eva bleek in de buurt van Karlstad te wonen, dus ik kon 's ochtends met hun meerijden naar Jönköping. Gelukkig alleen maar heen, want er werd een snelheid aangehouden van pakweg 30 km boven het toegelaten maximum... 


Naar schatting 150 studenten zaten er voor ons in de zaal, afgelopen vrijdag, allemaal in toga, want iedereen is gelijk; alleen de kleur van de sjaal was een aanwijzing om welke studierichting het ging. Speeches, muziek, en uiteraard iemand die het verkeerde document bleek te hebben gekregen, het hoorde er allemaal bij. Naar hoe de groepsfoto uiteindelijk geworden is ben ik erg benieuwd, want het duurde wel even voor het hele spul opgesteld was… 


Daarna tijd voor eigen foto's - een beetje last van de zon hadden we, maar liever dat dan stromende regen. Hoewel de grasmat ook daar wel een flinke bui kon gebruiken. En: tijdens de ceremonie kwam er voor Eva via de mobiel een uitnodiging binnen voor een sollicitatiegesprek. 


Na het inleveren van de (uiteraard gehuurde) toga, een afscheidsfoto van en voor de faculteit,


en heerlijk tapas eten. Krap 30 graden nog steeds buiten, dus ze hadden groot gelijk met die mojito, Spaanser kun je het niet krijgen in Zweden.


Yuri heeft deze maand nog zijn kamer in Jönköping, die verhuist over twee weken voor een tijdje terug naar de torp, om daarna per 1 september voor een heel studiejaar naar Budapest te gaan. Dus ik had een logeeradres. Onderweg naar huis zag ik gisteren enorme onweerswolken, maar bij de torp waren die allemaal spoorloos verdwenen. Dus ja, vandaag weer water geven buiten. Gewoon weer 30 graden. Gaia zocht haar heil in de douche, al mocht ik haar niet douchen, dat is bijna net zo erg voor Gaia als regen.


Asso wilde wel graag even douchen. En ze kregen een ijsje. Met rundvleessmaak.



Dus die hadden hun eigen feestje.