vrijdag 28 september 2018

Ons dagelijks (eekhoorntjes-)brood

Het is herfst, en dat levert weer prachtige plaatjes op. Deze gisterochtend, toen ik op de slaapkamer nietsvermoedend de gordijnen opentrok:


De afgelopen anderhalve maand was het eindelijk niet meer zo heet. Sterker nog: een paar dagen geleden wees de buitenthermometer -4, om zeven uur 's ochtends. Zon, dat wel, maar alle bíjna rijpe physalis was per direkt bevroren… Ik was al dagelijks aan het rapen, om te proberen ze in de vensterbank te laten na-rijpen, en voor een deel is dat ook wel gelukt gelukkig.


Die lagere temperaturen brengen ook meteen weer zin en inspiratie voor kook- en bakacties. Dat het eerste brood van dit seizoen op de bakplaat tot een bladvorm rees was puur toeval, maar ik vond toch dit toeval een handje te moeten helpen met een kerfje hier en daar.



Na de eerste dagen met regenbuien was er in de bossen een ware explosie van paddestoelen. Nu begrijpen we voor de volle 100% waar de uitdrukking 'ze schieten als paddestoelen uit de grond' vandaan komt. Het was voor ons alleen maar een kwestie van: je gaat naar buiten en haalt een mand paddestoelen op. Zelfs achterin ons eigen bosje stond het eekhoorntjesbrood, en na iedere wandeling met de honden kwamen we met nog meer thuis:



Andere jaren sneden we ze in stukjes en gingen ze de koekenpan in, om zoveel mogelijk vocht eruit te bakken, een deel op te eten, en de rest vervolgens in te vriezen. Maar dit was teveel, twee keer in de week paddestoelen eten is wel genoeg, vinden we, dus we hebben ons een paddestoelendroger aangeschaft, waar vijf lagen tegelijk in kunnen.


Na een halve dag zijn ze droog. Hoeven we ze vandewinter alleen nog maar in soep en saus te verkruimelen. 


Zeven jaar geleden, toen we net naar Zweden waren verhuisd, was het ook zo'n warme zomer, en waren er ook zo vreselijk veel 'eekhoornbroodjes'. Tijdens het snijden heb ik daar een theorie over ontwikkeld: elke herfst komen er Italianen naar Zweden om eekhoorntjesbrood te kopen omdat er in Toscane niet genoeg meer gevonden wordt om aan de vraag te voldoen. Zou het zo zijn, dat het klimaat hier tijdens die twee zomers op dat van Toscane leek? Voor de paddestoelen helemaal prima (behalve dan de cantharellen, daar vond ik er een keer zes van, en later nog eens twee), voor mij te warm...

zondag 19 augustus 2018

Nu is het op.

Het goede nieuws is: het heeft gisteren de hele middag geregend, en de regentonnen, teilen, emmers en bakken buiten zijn vrijwel allemaal helemaal vol!

Het slechte nieuws is: er komt nu helemaal geen water meer uit de kraan…

Dat laatste is wel volgens de verwachting, dat ondanks de buien van de afgelopen week voorlopig het grondwaterniveau, en daarmee de waterstand in zowel gegraven als geboorde (diepe!) bronnen, nog blijft dalen. De natuur zuigt momenteel alle regen op die valt, en er is nog héél wat nodig voordat dat water wat dieper dan een paar decimeter komt.


Maar wij zijn niet voor één gat te vangen: er staan nu op het aanrecht en boven bij het fonteintje emmers schoon, helder regenwater met een bekertje ernaast: Een beetje water over de handen gieten, inzepen, en met één of twee bekertjes water afspoelen boven een andere emmer, dan kan daar later weer het toilet mee doorgespoeld worden…

De aardappelplanten zien er niet echt uit alsof ze nog iets aan die regen hebben, dus ik heb zonet voorzichtig de eerste oud-Zweedse aardappels (van onbespoten gedrag) opgegraven: knalpaars!! Als die niet lekker zijn weet ik het ook niet meer...


Verder hebben we, omdat het nu eenmaal toch zulk herfstig weer was, de eerste pompoen geprobeerd, in de vorm van pompoen-kerrie-soep. Niet dat de kerrie veel verschil maakte in de kleur, geen enkel verschil zelfs... Heerlijk! Nog 7 pompoenen te gaan. Van 4 planten; na een zomer als dit ben ik daar helemaal niet ontevreden over.


En passant ook nog een mooie stapel breiboeken weten te verkopen via facebookgroepen - als ik van het bestaan van die groepen had geweten toen ik de winkel nog had, zou het met zowel verkoop als uitverkoop een heel stuk makkelijker geweest zijn. Maar beter laat dan nooit...

Lieve lezers, mijn koffiepauze zit erop, de zon schijnt, dus ik ga weer de tuin in: oogsten!

vrijdag 17 augustus 2018

We mogen weer grillen



Na het afscheid van alle nieuwe vrienden hebben we allemaal even een paar dagen nodig gehad om bij te komen…



We trainen weer verder in het zogenaamde 'formatie-wandelen', Yuri is vandaag in Jönköping voor een herexamen, Marina reist via Eva terug naar Kopenhagen, en we proberen de schamele oogst uit de moestuin van rupsenvraat te redden.


Wat dat laatste betreft, is het verschil tussen afval en oogst een beetje schrijnend, ondanks al het water geven:


Hadden we 100 jaar eerder geleefd, hadden we nu al geweten dat we een hongerwinter tegemoet gingen… De graanoogst in Zweden is overigens ook maar 70% van wat het moet zijn. Gelukkig bestaat er nu zoiets als import. En winkels. Maar we zijn er wel met onze neus opgedrukt hoe kwetsbaar de mens eigenlijk is, hoe afhankelijk van weer en natuur.

En over weer en natuur gesproken: op de dag dat de Waalwijkers naar huis vertrokken, heeft het enorm gestormd. Zo enorm, dat er achter in ons bosje drie bomen tegelijkertijd omgingen. Boom nummer vier hangt nog op half zeven, die kunnen we beter ook maar laten kappen binnenkort. Nu is het zaak om hulp te vinden om die bomen in sleepbare brokken te zagen, en uit het bos te slepen. Ons stookhout voor volgend jaar kwam ons dit keer spontaan tegemoet…


Dat de Waalwijkers niet een dag later vertrokken, zoals het oorspronkelijke plan was, bleek uiteindelijk heel goed te zijn:



Ik telde zaterdagochtend 8 omgevallen bomen op de weg naar Björnvålsfallet, en een afgebroken electriciteitskabel. Dat zou aardig wat vertraging hebben opgeleverd. En tot de nacht van zondag op maandag was er in Fallet geen stroom. Dus ook geen water.

Wanneer we het dan toch over water hebben: het heeft de afgelopen week een paar keer flink geregend. Onze regentonnem lopen over. Onze bron nog lang niet, dat gaat nog wel even duren. In ieder geval hoeven we niet meer met gieters water te slepen voor de moestuin. 'Douchen' doen we nu met en emmer regenwater en een maatkannetje, drinkwater om te koken, handen te wassen en tanden te poetsen mogen we overal halen waar we erom vragen. Zelfs in de keuken beneden neemt de druk op het water nu af, maar we hébben nog steeds water.

Vanochtend zag ik, dat er in onze provincie weer buiten gegrilld mag worden: de waarschuwing voor bosbranden is in het grootste deel van Zweden nu opgeheven. Van alle grote branden is nu alleen nog die bij Ljusdal over. De voormalige bosbrandgebieden zijn vooralsnog verboden terrein voor wie er niet woont of werkt, maar het lijkt er nu toch op, dat we langzaam, heel langzeem, weer 'terug naar normaal' gaan!







woensdag 15 augustus 2018

Hoort eigenlijk niet bij de blog...

Nog meer foto's voor mezelf, al horen ze eigenlijk niet bij het thema van deze blog. Hoewel… indirect…. via Eva uit Halmstad, tussenstop van en naar de torp...











Nog meer foto's

Voor wie ons kent. Maar vooral voor mezelf, omdat het maar zo zelden gebeurt dat we allemaal (op Christoffer en Daniel na) bij elkaar zijn!






















Een memorabel dagje uit...

Al sinds we ruim 7 jaar geleden naar Zweden vertrokken, had Mario het over de eland op de barbecue... Tijdens de voorbereidingen van hun bezoek aan ons stond het begrip 'eland' zodoende hoog op het prioriteitenlijstje. Helaas was het nog geen jachtseizoen, dus het werd droge rendierworst in plaats van eland op de barbecue, maar het bezichtigen van een of meerdere elanden moest natuurlijk wel ingeroosterd worden! 


Een goed uur rijden bij ons vandaan is een 'eland-farm', waar rondleidingen zijn. De jongere dieren mogen daar zelfs geaaid en gevoederd worden.


Het geluk was de Waalwijkers aanvankelijk goed gezind: nog dezelfde middag kon er een kanotocht gemaakt worden, en daar hadden Richard, Marina, Eva en Yuri wel oren naar - oma en ik pasten op de vier honden, bakten cake, en zorgden ervoor dat er eten klaar zou staan als ze thuis kwamen.





Ik geloof niet dat 'kanovijver' iets typisch Zweeds is, dus ze werden met een busje naar het vertrekpunt gebracht: 16km stroomopwaarts op de Klarälven. Zwemvesten, elk gezin een eigen boot, peddels, waterdichte tonnen voor kleding en mobieltjes, wat basisinstructies, en daarna kon het avontuur beginnen. Een uurtje of vier voor onervaren kano-ers, volgens het bedrijfje.


Maar kort na vertrek ging het regenen. Hard regenen. En onweren. Heel erg onweren. Angstige momenten hebben ze doorstaan, toen de bliksem een paar keer zo dichtbij insloeg, dat Isabella de brandlucht rook… 

Na verloop van tijd stopte de bui, en kwam een heel voorzichtig zonnetje door. Maar kanoën is zwaar, vooral als de stuurman van een van de boten de chips en snoepjes aan het opeten blijkt te zijn… Vandaar dat de boot over de rivier heen en weer zigzagde: multitasken is niet zo eenvoudig als het lijkt! En toen desbetreffende figuur (ik noem geen namen…) ook nog de peddel liet schieten, ver uit de boot helde in een poging die weer te pakken te krijgen, de rest omkeek wat er aan de hand was, werden ze het eerste gezin in de geschiedenis van het bedrijfje dat kans heeft gezien een 5-persoons kano om te laten slaan…


Na alle droogte stond het water in de rivier zo laag, dat er overal zandbanken waren, dus de boot werd op een zandbank getrokken, en leeggehoosd met de blote handjes. En later met de waterdichte tonnen, want er gaat ongelooflijk veel water in zo'n grote boot. Dus ja, alles nat... 

Vanwege het lage water stond er niet veel stroming, en moest er steeds om de zandbanken heen gelaveerd worden. Uiteindelijk duurde de tocht meer dan zes uur… Pas na negen uur 's avonds kregen oma en ik een berichtje dat ze 'bijna bij de camping terug waren'. 



Pas om half elf kwamen de auto's weer het erf op rijden, geen droge draad hadden ze meer aan het lijf. Maar de stemming was opperbest. Oma en ik hebben maar niet verteld dat een vriendin van oma uitgerekend die ochtend was overleden, in het hospice waar ze een dag eerde naartoe was overgebracht… Dat kon wel tot de volgende dag wachten. 

De volgende dag was het eerste wat ik zag: schoenen die in de gebouwde hut in de zon te drogen hingen...