't Kan vriezen, 't kan dooien

De eerste week van januari was het steeds zo: het kon vriezen, het kon dooien. Letterlijk. Dus glad op de wegen af en toe, en langzaam, heel geleidelijk, verdween het witte laagje. Gistermiddag werd het mistig, vlak voordat ik met buurvrouw Kristina naar het zwembad in Deje zou rijden. Kristina heeft in september een nieuwe knie gekregen, en kreeg onlangs van de fysiotherapeut opdracht om te gaan zwemmen. Op maandagmiddagen zijn er een aantal uren voor 'ouderen' en invaliden, en of ik zin had mee te gaan? Tsja… 

Ze had haar invalidenkaart (hopelijk is die maar tijdelijk) meegenomen, zodat we pal naast de ingang konden parkeren. Dat was prettig, want toen we na twee uur zwemmen en stretchen en jacuzzi en sauna en douchen weer buiten kwamen, was het glad.

En vanochtend lag er minstens 10 cm verse sneeuw. Plaksneeuw, zo bleek, want met name Ronja zat binnen 50 meter wandelen helemaal vol sneeuwballen, dankzij de krulletjesvacht… De hele ochtend bleef het sneeuwen, pas om een uur of twee kwam de sneeuwschuiver langs.

Maar we hebben weer geluk hier, en ik heb met de mensen in gemeente Norrtälje enorm te doen: sinds de storm Alfrida, van Nieuwjaarsdag, zijn daar nog steeds duizenden huishoudens zonder stroom. Afgezien van het feit dat het door de omgevallen bomen moeilijk is om bij de electriciteitsmasten te komen om 'de orde te herstellen', is het in die regio nog veel harder gaan sneeuwen dan bij ons. Een 25 centimeter, binnen een goede 12 uur, waardoor bomen die vorige week nog niet helemaal omgewaaid waren, nu alsnog onder het gewicht van al die sneeuw bezwijken… Bovendien waait het er flink bij, zodat er steeds opnieuw enorme sneeuwduinen ontstaan. Er is hulp van defensie ingeroepen, in de vorm van voertuigen met rupsbanden, om bij de masten te kunnen komen, voor reparatie, (op meerdere plaatsen moet er een compleet nieuw electriciteitsnet aangelegd worden!) maar met name ook voor het toegankelijk maken en houden van de getroffen gebieden voor de hulpdiensten. 

Vorig jaar zijn er in heel Zweden huis-aan-huis foldertjes verspreid, met adviezen voor maatregelen, voor het geval van calamiteiten. Onder andere batterijen voor zaklantaarns, een powerbank om mobiel en computer op te kunnen laden, kaarsen, warme dekens, en eten en water voor drie dagen. Plus een campingsetje type spiritusbrander oid om te kunnen koken. Drie dagen maar? Inmiddels zijn bij al die gezinnen na een week de vriezers wel ontdooid, de toiletten kunnen nog steeds niet doorgespoeld worden, aan hun mobiel en hun laptop hebben ze niks zonder internet, en de telecombedrijven hebben nu eenmaal stroom nodig om te kunnen functioneren. Arme mensen. Even boodschappen doen gaat op veel plaatsen nog steeds niet.

Ik herinnerde me opeens dat ik ooit, tijdens een wintervakantie in Zwitserland in het kookboek van onze gastvrouwe aan het bladeren was, en daar een lijst vond van een minimaal benodigde voorraad voor drie wintermaanden voor een gezin van 4 personen... Drie maanden, geen drie dagen. Dan gaat het natuurlijk om bergdorpjes die compleet insneeuwen, maar lijkt drie dagen niet wat érg kort? In Zweden heb je toch vaak wel échte winters, geloof ik? Alleen dat al...

Zoals Kristina pleegt te zeggen: 'zoals wij wonen' hebben we geluk: we hebben hout uit eigen bos, water uit eigen bron wat op eigen kracht het huis in stroomt (behalve afgelopen zomer dan), en we hebben een houtkachel en een houtfornuis voor de warmte en het eten (en koffie!) maken. De vriezer zou bij ons inmiddels ook ontdooid zijn, maar we zouden al dat ontdooiende eten tenminste in alle rust kunnen klaarmaken zodat het nog wat langer houdbaar is in de aardkelder. Of gewoon in de schuur, want vanaf morgen gaan de temperaturen zakken. Eerst naar min vijf. Daarna naar min vijftien. De tassen waarin we hout uit de schuur halen staan alweer in het halletje.