dinsdag 14 juni 2016

Take five...

Er zijn zo van die uitdrukkingen die binnen het gezin een compleet andere betekenis gekregen hebben. Neem nu "Take five":


Die titel klinkt op z'n Hollands gewoon als "teek 5", en schalt hier met al te grote regelmaat door kamer of keuken. Lekker het bos in, met al het hoge gras en de bosbessenstruiken is na een regenbui absoluut géén goed idee. Zelfs nu met de droogte is het dagelijks raak, ondanks de druppels die een hele maand tegen teken moeten beschermen. De meesten zijn loslopend, die plukken we zo "en passant". Gelukkig hebben we nog niet over besmette teken gehoord, dat is rond Stockholm een groot probleem, met zowel Lyme als Borelia...

We hebben ons regelmatig afgevraagd wat het nut van teken toch maar mag zijn, en van google worden we ook niet veel wijzer. Teken zouden door vogels van de huid van het vee worden gepikt en zo tot voedsel dienen. Daarbij krijg ik associaties met de wildlife documentaires over verre landen. In ieder geval werkt dat hier in de buurt niet vanwege gebrek aan vee rond de torp. Wel heb ik geleerd dat teken in 4 stadia voorkomen: ei, larve, nimf en volwassen teek. 't Zijn hoofdzakelijk larven en nimfen die we vangen. Waarbij ik de benaming nimf wel veel te lieflijk vind, als ik eerlijk mag zijn. 
Onlangs lanceerde een kennis een nieuw idee: de teken zuigen zich vol met bloed, laten zich vervolgens weer vallen (die bij ons niet, trouwens), en zo komen de mineralen weer terug in de aarde. Tsja, ik ben eerlijk gezegd niet helemaal overtuigd. 

Vandaag ben ik in elk geval compleet de tel kwijt geraakt... Maar goed, het is maar een tijdelijk probleem. 




maandag 13 juni 2016

Onze luchtverfrisser.

Wanneer je de voordeur uitloopt en het trappetje af, heb je rechts het aardbeienveldje, links het eerste akkertje. Waar op de foto Asso zit zijn nu aardappels gepoot, en achter de zonnewijzer begint het tweede akkertje. Rechts daarvan de aardkelder, en dan de oude houtschuur. Vóór de grote schuur is een strook gras over de hele breedte van de tuin, en ter hoogte van de grote schuur is het frambozenlandje. Na de grote schuur zien jullie een piepklein houten bouwseltje, en dat is onze "utedass", oftewel het vroegere toilet. Daarna begint ons stukje bos.


Vandeweek heb ik maar eens een rolletje wc-papier in de utedass gelegd, want waarom moeilijk doen als het makkelijk kan? Ik was in het frambozenveldje brandnetels aan het wieden, moest nodig, en om dan de hele tuin door te sjouwen, bij het trappetje de modderlaarzen uit, binnen de trap op naar boven, daar naar de wc, dan naar beneden, laarzen weer aan, weer de hele tuin door voor één plas? De beslissing was snel gemaakt. Nu de seringen volop in bloei staan ruikt het er ook nog eens heerlijk. Niks spray of potpourri!



donderdag 9 juni 2016

Student 2016

En dat is drie...


Vandaag is met de diploma-uitreiking van de gymnasi-skola een periode van 18 jaar met schoolgaande kinderen afgesloten.

(De "jij die uit Holland komt" van de klas)

Dat met de eindexamens van onze kinderen is toch wel steeds heel apart: Bij Marina waren we net naar Zweden verhuisd, en is ze achteraf op kantoor het diploma gaan ophalen, daar was verder niemand van ons bij. Bij de diploma-uitreiking van Eva vorig jaar zat Richard in het buitenland met het orkest, en dit jaar met Yuri was Marina er niet bij omdat ze nog examens heeft in Kopenhagen. 

Maar al met al was het genieten van de sfeer. Zoals gewoonlijk zonneschijn, en alle ouders, familie, vrienden wachten buiten de school, waar klas na klas naar buiten gelaten wordt. Traditiegetrouw de jongens in pak, de meisjes in witte jurken, en de studentenmutsen worden de rest van het leven bewaard. Ouders die ooit op dezelfde school eindexamen deden dragen heel trots hun eigen muts op de diploma-uitreiking van hun kinderen.



Daarna wordt elke klas op een vrachtwagen gehesen en met veel herrie door de stad rondgereden, Nu zijn er 17 middelbare scholen in de stad, dus dat is ieder jaar weer traditiegetrouw een verkeerschaos waar zowat niks of niemand meer doorheen komt. Op de website van de stads- en regionale bussen staat ook heel laconiek dat er vertragingen te verwachten zijn in vanwege "studenten". Dat is een Zweedse manier om te zeggen dat niks meer normaal rijdt.



De klas van Yuri had als tekst:
Wat ga je na je eindexamen doen? - Houd je mond!

Oftewel: eerst feesten! 
Op het grote plein in de binnenstad natuurlijk.



Yuri heeft nog een extra reden om te feesten: Hij heeft een stipendium in ontvangst mogen nemen vanwege zijn resultaten in Latijn, wiskunde, en de talen.

Of we trots zijn? Wat een vraag...!




woensdag 8 juni 2016

Een zalig avondje!

We waren uitgenodigd voor een partijtje minigolf en "een hapje eten" bij de mensen waar Yuri de laatste twee maanden zijn kamer had. De honden mochten mee, en met mijn rugzak vol met eten, drinken, eet-en-drink-bakjes, anti-wagenziekte-pilletjes voor Asso, tekentang, watjes en ontsmettingsmiddel voelde het even helemaal als onze expedities naar Openluchtmuseum of Burgers Zoo, in Arnhem destijds!


't Was reuze gezellig, en toen Asso eenmaal doorhad dat dit geen balletjes voor hondjes waren gedroegen beide honden zich bijna voorbeeldig. Ze hadden daar maar 12 van de 18 holes voor nodig.


Heel sfeervol werd de 18e hole gespeeld bij het geroffel van een voorbijtrekkend onweer, waarna de zon weer lekker doorkwam, en het hapje eten een uitgebreide barbecue bleek te zijn.


Gaia hielp natuurlijk mee in de keuken, en nadat haar broer een tomaatje door de keuken jaagde zonder het als eetbaar te herkennen, heeft ze het na een korte smaakproef als niet-interessant-voor-hondendames afgedaan. Waarna ze allebei wat geraspte kaas konden scoren.


Toen Asso na het eten overal naar speelgoed ging zoeken en uiteindelijk met een theedoek uit de keuken tevoorschijn kwam, vonden we het tijd voor een blokje om en de rit terug naar de torp... Met twee heerlijk slapende hondjes op de achterbank.

Mensen, wat is het leven goed!




maandag 6 juni 2016

Emmertje onkruid...

Regen en zonneschijn brengt ook een hoop onkruid aan de groei en de bloei... 


Lupinen hebben in Zweden eigenlijk helemaal niets te zoeken, en het is al net zo als met dieren: zonder natuurlijke vijanden nemen ze alles over, en verdringen wat er wél van nature thuishoort. Over lupinen heb ik zeer gemengde gevoelens, want wat zijn ze mooi! Bovendien zijn het groenbemesters die stikstof in de bodem binden, en door de enorm sterke wortelgroei wordt de bodem mooi los en luchtig. Maar ja, op het veldje waar ze staan, naast ons huis, heb ik op termijn een paar appelbomen en een pruimenboom in gedachten...

Nu las ik dat je van onkruid als dit vrij gemakkelijk afkomt: voorkom dat het zaad zet. Dus nu staat er permanent een grote emmer lupinen te pronken op de vlonder. En traditiegetrouw wordt rond midzomer met de zeis gemaaid (dat moeten we nog leren, maar daar hebben we buren voor).

Een andere oplossing: heb je onkruid in de tuin? Eet het op! Dus zetten we brandnetelthee (schijnt goed te zijn tegen hooikoorts), eten gestoofde brandnetel á la creme of brandnetelsoep. Maar de brandnetels groeien als kool, vooral in het frambozenveldje, en dan is er nog een oplossing die je in een stadstuintje niet durft proberen:

Brandnetelgier:

Bildresultat för brandnetelgier

Je stampt de brandnetels aan in een emmer, zet ze onder water, en laat het 3 tot 7 dagen staan, elke dag even omroeren, en ik heb me laten vertellen dat je er maar beter een deksel op kunt doen, en de emmer heel ver achterin de tuin zetten, wel in de felle zon graag. Al vrij snel zou het gaan pruttelen als in een heksenketel...
Wanneer je nog nét niet over je nek gaat van de lucht, is het spul klaar, vis je de netels er uit en dumpt ze op de komposthoop. Het soepje zelf verdun je 1:10 en is krachtvoer voor de planten.


Maar dit, dit is het ergste van alles:

Bildresultat för kirskål rötter            Bildresultat för kirskål blomma

Kirskål, oftewel zevenblad.
En het is allemaal mijn eigen schuld...

Omdat ik veel inheemse planten hier niet ken, besloot ik vorige zomer om even af te wachten wat er in de borders op zou komen. Van dit intens gemene onkruid stond een mooi polletje heel schattig te bloeien. Onder de grond echter, weet ik inmiddels, gedraagt het zich als een wurgslang: het wikkelt zijn wortels (lijken op die van kweekgras) om de wortels van andere planten heen, die zo verstikt worden... Dit jaar is het polletje uitgegroeid tot een veldje van een paar vierkante meter, rondom een intens treurende pioenroos.

Nu kun je ook kirskål wel eten, net als spinazie en brandnetel, maar ik wil het niet eens proberen. Vanochtend heb ik 2 vierkante meter opgegraven, zoals je plaggen gras uitgraaft. Drie hele kruiwagens vol. Gelukkig was het een vers veldje en lijk ik alle wortelresten kwijt te zijn. Heel triomfantelijk heb ik er gelijk planten ingezet die ik van een kennisje had gekregen uit haar tuin: prachtige blauwe irissen, Pinksterlelies, en nog iets waarvan ik de naam alweer vergeten ben. Men zegt, dat je spul als kirskål het beste kunt verbranden, maar vanwege de wind durfde ik het niet aan. 100 meter verderop in ons bos storten? Ik hoop dat dat niet tegen me gaat werken...








vrijdag 3 juni 2016

Na regen komt zonneschijn


Na het onweer van begin vorige week konden we genieten van een prachtige regenboog (rechts bovenin zelfs vaag een stukje van de dubbele te zien). Het afgelopen weekend kregen we daar nog een flinke plens regen achteraan, en wanneer dan de temperaturen drie dagen lang op 25 graden blijven hangen, met vele zonuren, krijg je het volgende: 


De seringen bloeien, en geven eindelijk zoveel schaduw dat je daar lekker je stoel neer kunt zetten. Vandaag 30 graden, dus dat komt goed uit...


Mogen we in Nederland onderscheid maken tussen vroege en late narcissen, in Zweden worden ze respectievelijk Paas- en Pinkster- lelies genoemd. Hier onze Pinsterlelies


wedijverend met een veldje lelietjes-der-dalen:


Tegelijkertijd in dezelfde border akelei in alle mogelijke kleuren.


Komkommerkruid naast de voordeur, de bloemetjes geven kleur aan de salades.


De uit Molkom afkomstige aardbeienplanten hadden op het laatste nippertje in november een plaatsje gekregen op een ijlings gefreesd stukje grond. Ze hebben de winter overleefd en staan dapper te bloeien, maar krijgen zware concurrentie van het gras en onkruid wat natuurlijk niet direct de strijd opgeeft!


We zullen zien wie het laatste woord heeft: onkruid of ik...


donderdag 2 juni 2016

Reekalf...

Nu ligt de stoere camera al drie dagen grijpklaar op de keukentafel, maar nee hoor, niets meer gezien... Geen moeder, geen kalfje...



Zoals al geschreven en op foto vastgelegd, hadden we het afgelopen weekend een ree vlakbij. Die kwam even tevoorschijn, at wat, dronk wat, en verdween weer in het bos. Meerdere keren per dag. Maandagochtend ook weer, en opeens bedacht ik, dat een paar weken geleden een opvallend dikke ree ons pad had gekruist. Het zou toch niet...? Voor alle zekerheid, nog afgezien van het feit dat we er genoeg van hadden dat Asso binnen een week vier keer de sloot in was geplonst, hebben we onze honden maar permanent tot kettinghond bevorderd (elk aan een lijn van 15 m is toch wel acceptabel?). Geen stoorzenders nu. En 's middags zag ik iets bewegen op het erf van de buurman. Dezelfde plek. En ik dacht nog iets anders te zien bewegen daar dichtbij. Richard en ik zaten op de vlonder en durfden ons niet te verroeren. Jawel! Een reekalfje, nogal wiebelig, maar het was een hele echte! Zoals te doen gebruikelijk bij zulke gelegenheden lagen de mobieltjes in de keuken en de camera op de piano... Ik bedoel maar... we wonen hier gewoon, we zijn niet permanent op fotosafari.


Daarna hebben we ze niet meer gezien. Vermoedelijk heeft het bosje achter onze huizen als kraamkamer gefunctioneerd, en hebben moeder en kind nu een veiliger plek gezocht, vér van mensen, honden en herrie... Want maandag werd het zomer hier, en dus zijn we permanent buiten bezig: de honden met bewaken, en Rich en ik met de tuin. Want éindelijk hebben we de beloofde frees te leen gekregen, buurman Stig kwam zelfs nog met de traktor een vrachtje goed verteerde schapenstalmest brengen. Dus mijn 9 kilo pootaardappels zijn eindelijk gepoot.


De enigen die zich van alle drukte niets lijken aan te trekken zijn onze grotbewoners: achter één van de openingen tussen de stenen van de aardkelder is een mezennest verstopt. Onzichtbaar, maar inmiddels wel duidelijk hoorbaar. 


Het nestkastje aan de schuur was blijkbaar niet goed genoeg. Ik snap dat wel, want het hangt met de opening naar het noorden, en mezen hebben de voordeur graag op het oosten, las ik ergens. 


Wat dat reekalf betreft, houden we hoop. Het is hier toch uiteindelijk behoorlijk rustig, dacht ik...