maandag 3 december 2018

Het is gelukt: foto's

Mensen wat ben ik trots, en ik heb het niet eens verdiend, want ik heb werkelijk geen idee hoe ik, als ultieme computerknurft, het voor elkaar gekregen heb om mijn foto-app terug te vinden en te downloaden. Zonder hulp van buitenaf. Dat daar vervolgens gewoon alle foto's nog in aanwezig waren, vervulde mij met opperste verbazing. En de foto's die ik voor mijn vorige stukjes nodig had, vonden ook nog eens probleemloos hun weg van mijn mobiel naar die foto-app, en daarna naar dit stukje. Ik snap er niks van. Maar blij ben ik er mee!


Kijk maar hoe koud het was, en hoe mooi. En daags tevoren hadden we Ronja laten knippen, dus die moest de door haar zo gehate jas aan op de wandelingen. Het ging anders niet, bij 10 graden onder nul. Evengoed vonden we op een ochtend een grote plas op één van mijn handgeweven matten, maar ja... Ronja's naam was haas, en de avond ervoor hoefde ze echt niet, vond ze. Écht níet, hoor!

In onze regentonnen stond nog water, dus om te voorkomen dat ze stuk zouden vriezen werd het een dagelijks partijtje ijs hakken, letterlijk met de botte bijl. En, zuinig op water als we zijn, stond dat vervolgens op kachel of fornuis te ontdooien - je kunt er immers nog prima het toilet mee doorspoelen! Onze bron staat trouwens nu weer voor driekwart vol, en sinds die laatste inspectie heeft het alweer enorm geregend. 


En zie hier beneden het eerste emmertje, midden in de doorgang van keuken naar kamer, ten tijde van 'de lekkage'. De oude buis ziet
er toch echt wel heel ellendig uit, geen wonder dat dat mis ging. Tot nu toe geen verdere problemen, we mogen het wel afkloppen - ongeverfd hout genoeg hier in huis…


En dan nog even deze, voor al die mensen die wilden weten wat ik voor e-reader had aangeschaft: een Kobo Forma.


Gisteren een Sherlock Holmes uit de bieb gedownload, en ontdekt hoe je woorden op kunt zoeken in het ingebouwde woordenboek. Dat wordt mijn volgende gevecht met de techniek en de computer in het bijzonder: nog meer woordenboeken installeren. Of zou dat automatisch gaan als je in een andere taal gaat lezen?

Hoe stel je trouwens scherp, met een oude iPhone4? 'k Heb een stuk of vijf foto's gemaakt, wilde niet flitsen om het effect van de lichtjes niet te bederven, maar ik geloof dat het mobieltje niet kon beslissen op wélk lichtje nu precies scherp gesteld moest worden. 


Ach, een beetje wazig past wel bij de torp, toch?

zondag 2 december 2018

Echt lek

Begin van de week was het flink koud, met een graad of tien vorst 's nachts. Dus toen ik op een namiddag de loodgieter belde met de mededeling dat we lekkage hadden, was zijn begrijpelijke reactie 'dan hebben jullie het te koud gehad binnen'. Het zal deze tijd van het jaar wel vaker gebeuren, maar dit keer had hij het toch mis, want het was een warmwaterbuis.

We hadden geluk dat ik goede oren heb… Pas in de namiddag hadden we de houtkachel aangemaakt, want we waren het grootste deel van de dag op pad geweest, dus onze mooie nieuwe 'el-patron' had het water in het verwarmingssysteem netjes op zo'n 35 graden gehouden. Normaal gesproken zijn dan de radiatoren snel heet als je flink vuur maakt, maar die in de douche wilde niet zo. Toen we hier kwamen hadden we ons laten vertellen dat dat een teken is dat er ontlucht en bijgevuld moet worden, maar dat had ik de vorige dag al gedaan, toen een enorm geknal in de hoofdleiding op een kolossale luchtbel duidde.

Blijkbaar, zo dacht ik, zat er nog meer lucht, en inderdaad, en kwam nog heel veel lucht uit. Opnieuw bijgevuld, en na vijf minuten nog een keer boven kijken. Een koude verwarming… En terwijl ik met mijn oor naast het ventiel zat om te luisteren of er wéér lucht uitkwam, hoorde ik water. In de inloopkast die tot achter de douche loopt. Dat hoort dus niet… Snel Richard opgetrommeld om die kast leeg te helpen maken - vioolkisten, kerstboom, dozen met fotoalbums en zo, en al snel zagen we dat we maar beter een emmer onder het straaltje konden zetten, en dat het al via de muur in het zaagsel was gelopen. 

Zaagsel, weten we inmiddels, werd in vroeger tijden, toen onze torp nog nieuw was, als isolatie gebruikt. Dan hebben we het over een laag die minimaal 10 centimeter, maar wel tot 20 cm of meer dik kan/moet zijn, tussen de beneden- en de bovenverdieping. Zaagsel absorbeert geluid, houdt warmte vast, brandt als een fakkel wanneer er ergens kortsluiting is, en bovendien absorbeert het vocht. Water dus, uit de waterleiding. Maar het absorbeerde niet snel genoeg om te voorkomen dat ik een paar minuten later, toen we het gat met ducttape hadden gedicht, tóch weer waterdruppels hoorde. Beneden, in de woonkamer… 

Wat het voor materiaal is, weten we niet, maar er zitten witgeschilderde platen tegen het plafond, en uit één van de naden ertussen drupte water. Emmertje eronder, en hopen dat het daarbij blijft. Nee dus, even later drupte het een plaat verder. Niet hard, maar toch… Uiteindelijk lag ik die nacht beneden op de bank, omdat ik anders tóch geen oog dicht zou doen: veel te bang dat het boven de piano zou gaan lekken. Hoewel ik uiteindelijk nog een derde emmertje ben gaan halen, is de piano er zonder schade vanaf gekomen, en ergens na drie uur heb ik het niet meer horen druppen. En ja, mijn boek heb ik (dus) uit.

De kapotte buis is vervangen. Nu moeten we elke twee, drie weken alle zichtbare buizen inspecteren; het zijn oude ijzeren buizen, en aangezien het water uit onze bron heel licht zuur is, tast dat op termijn de buizen aan. Maar om al die oude buizen te vervangen moet je vorstvrij weer hebben, dus we hopen het tot het voorjaar te redden. Of totdat de bezichtigingsman komt. We zijn namelijk verzekerd voor waterschade, en al zie je er nu in de woonkamer amper meer iets van, er moet toch in de gauwigheid een hoop water in het zaagsel terecht gekomen zijn. Geen idee wat er gebeurt als dat niet weg kan. Rot? Schimmel? Stank? Volgens de loodgieter was het vochtigheidsgehalte een grensgeval, dus wie weet hebben we geluk, en hoeven we boven geen vloer los te halen, en beneden geen platen. Maar we willen het liever even zeker weten... 

En nu we dan toch de kerstboom (een echte nep-boom, want ik bleek ooit heel erg allergisch te zijn) uit de inloopkast hadden gehaald, hebben we die vandeweek meteen maar neergezet. Vanwege de ingebouwde lichtjes, want was was het de rest van de week saai weer: geen vorst meer, (wel een dag met sneeuw, en vervolgens regen op de bevroren wegen), maar ook geen zon.

Wat foto's betreft: ik moet buurman Erik te hulp roepen geloof ik, want ik kreeg het niet gefikst. Uiteindelijk is hij de IT-man van het dorp. Dus nog even geduld graag.

maandag 26 november 2018

Digitale boeken.

Sinds een dag of wat ben ik de trotse eigenaresse van een e-reader. Krap 200 gram. Ter vergelijking heb ik een paar van mijn bibliotheekboeken op de weegschaal gelegd: minstens 400 gram. 

Je zou zeggen, dat dat niks uitmaakt, maar voor mij blijkt het een groot verschil te zijn. Ik kwam namelijk tot de ontdekking dat, wanneer ik 's avonds moe ben, of domweg wanneer ik last van mijn spieren heb, mijn armen vaak ook te moe zijn om een boek wat langer vast te houden, en dat ik spierpijn in mijn duimen krijg van het openhouden van bijvoorbeeld een paperback. Nu heb ik bij die e-reader een mooi hoesje gekocht (ik ben graag zuinig op mijn spullen), dus het is wel wat zwaarder, maar daar staat tegenover dat de helft van dat hoesje inklapbaar bleek te zijn, zodat ik het apparaatje rechtop kan zetten.

Ik was er al een tijdje over aan het nadenken, maar wat de doorslag gaf: veel boeken die ik graag wil lezen zijn niet bij de dichtsbijzijnde bibliotheek (Molkom), en zélfs niet bij die in Karlstad aanwezig. Neem nou dat boek over Amy Winehouse, waar ik in Budapest aan was begonnen: er bleek maar één exemplaar van te zijn in het complete bibliotheekbestand van Zweden. In Göteborg. Dus dat moest opgevraagd worden, daarvoor moest ik naar Karlstad, dus nu sta ik op de wachtlijst, dus dan moet ik om het op te halen wéér naar Karlstad, wéér parkeergeld betalen, en dan weet ik gewoon dat ik toch nog meer interessante boeken vind, dus dan loop ik weer met een veel te zware tas te slepen, zodat ik de rest van de dag en de dag erna geen boeken vast kan houden.

Engelse literatuur is er wel in Karlstad, maar het meeste in een Zweedse vertaling, dus dan is voor mij de lol er al af. En ze hebben maar 30 Nederlandse boeken, zag ik… 

Nu heb ik het voor elkaar, en me een apparaat aangeschaft (ik wachtte nog heel hoopvol Black Friday af, maar dat hielp niet met de prijs) wat hetzelfde systeem ondersteund als de Zweedse bibliotheken. Dus in theorie kan ik nu alles lenen en lezen wat in Zweden aanwezig is. En boeken aanschaffen bij bol.com. Niet bij Amazon, die hebben een eigen systeem, maar dat werkt dan weer niet bij de bibliotheek.

Na een goede anderhalf uur heb ik dit weekend zelfs kans gezien om de läsplatta (lees-plaatje, volgens de Zweedse logica) aan de praat te krijgen, én mijn eerste bibliotheekboek te lenen. Voor alle zekerheid een boek wat gewoon aanwezig was. Vandeweek ga ik mijn geluk beproeven met het opvragen van een boek elders uit Zweden. Maar eerst even The Godfather uitlezen, als tastbaar boek. De film heb ik nooit gezien, het boek nooit gelezen, dus ik vond dat ik dat gat in mijn algemene ontwikkeling nodig moest opvullen.

Wat ik alleen niet snap is, dat ik nu opeens geen foto's meer van mijn mobiel in de laptop kan zetten. En de foto's die al in de laptop zitten krijg ik niet bij de blog gevoegd. Dus ik ben bang dat ik bij het downloaden en updaten van allerlei programma's misschien per ongeluk iets anders heb gewist, dit weekend... Ik ga daar morgen nog een keer mee prutsen, maar voor vandaag moeten jullie het even met een kale blog doen. 

maandag 19 november 2018

Kerst vieren in november?

We missen Sinterklaas.

De grijze weken in november met guur en saai weer, (en grijs, en nat) gingen ons zo de keel uithangen, dat we ons begonnen af te vragen of we niet gewoon Kerst konden gaan vieren op 25 november... Mag de Adventtijd hier in Zweden uitbundig en nadrukkelijk aanwezig zijn, dat helpt je de novembermaand niet door, en Sinterklaas was daar altijd bijzonder geschikt voor. (Al moet ik zeggen dat we graag vér blijven van alle Pieten-discussies.) En dan ná Sinterklaas de Kerstboom neerzetten.

Als het buiten eenmaal donker is, en de gordijnen zijn dicht, dan gaat het al een stuk beter, zeker wanneer er twee hondenzusjes zijn die zich op de keukenbank proppen: het pást wel, als je maar graag genoeg wilt!


We appten een paar foto's in de 'Family-groep', en kregen van Marina de reactie: Ik wil naar huis!


Ze voegde de daad bij het woord, dus er wordt een paar dagen flink gemusiceerd op de torp: als alles volgens plan verloopt, speelt Richard mee op haar examen-concert. Specialisatie: Tsjechische muziek. 

Soms ben ik in de keuken bezig, en is de schuifdeur naar de kamer dicht. Dan ligt Asso pal voor de deur te luisteren. Maar hij ligt het liefst in de grote zwarte stoel. Vanmiddag was hij zelfs zwáár aan het twijfelen of hij wel mee zou gaan wandelen, want Marina was aan het studeren. Onze grote kleine muziekvriend!


Glöggkruiden bracht Marina mee uit Kopenhagen, die hebben heerlijk staan trekken. Met piri-piri pepertjes. En dropwortel. 


De rode wijn hoeft dan alleen nog maar verwarmd te worden - dan blijft de alcohol er lekker in. Dat hebben we inderdaad gemerkt. Niemand hoefde een tweede glas. Maar het waren best grote glazen, dat moet ik toegeven. 

Sinterklaas is weer even vergeten, en hoewel het vanmiddag heel even sneeuwde, vieren we dit jaar waarschijnlijk toch gewoon Kerst in december. Dat halen we wel!

woensdag 14 november 2018

De douchekop lekt?

Inmiddels zijn we alweer ruim een week thuis. Het was overigens wel behoorlijk saai en stil thuiskomen, zo zonder dat er honden op de uitkijk staan, zonder vreugdegehuil om het weerzien, zonder gestuiter om je benen of gehap naar je neus. Dat kwam een dagje later.

Op de badkamer was het niet echt stil, merkte ik, want de douchekop drupte. Stom, dacht ik, hebben we de kraan voor vertrek niet goed dicht gedraaid, heeft dat dagenlang gelekt, het ziet er niet uit, het lijkt wel roest in het water, wat smerig... 

Wácht! 
DE DOUCHEKOP DRUPT!
Dat betekent dat er water uitkomt!
Dat is onderhand twee maanden geleden voor het laatst gebeurd!

Uit de kraan boven het wastafeltje stroomde, bij nader onderzoek, gewoon water, en uit de douche kwam ook al een straaltje, toen ik het verder open draaide!

Maar wat een kleur…
De volgende dag, terwijl ik de honden ging ophalen, controleerde Richard de bron, en daar stond weliswaar wat meer water in, maar de trechter (of is het een filter?) onderin zag er vreselijk geoxideerd uit, dus dat werd een telefoontje naar de loodgieter, wiens vader in de jaren '60 de leidingen had aangelegd. Hij stelde ons meteen gerust: die kraan onderin de bron, daar moeten we niet aankomen, die is na al die jaren geweldig kwetsbaar en moet niet breken. De vorige keer dat de bron droogviel, in de jaren '80, zei hij, was het water ook verkleurd, en dat komt doordat er een aanslag op de buizen neerslaat. 

We moesten elke dag de kraan zo'n 5 tot 10 minuten laten lopen (natuurlijk vingen het water op in emmers, want je weet maar nooit hoe lang het 'houdt'...), en na een week moest het helder zijn, en bruikbaar voor consumptie. Misschien de eerste paar keer koken voor de zekerheid, en over een maand laten testen? Het water was na een dag al helder, en gisteren heb ik heel feestelijk de eerste was te drogen gehangen. Na máánden weer op eigen torp gewassen! 

Nadat we een paar dagen geleden nog een dikke 30 mm regen kregen binnen 24 uur, komt er inmiddels ook uit de douche een flinke straal. De boiler kan weer aan, geloof ik, we hoeven niet meer te rommelen met een emmer en kannetje, als we ons haar willen wassen. 

Vermoedelijk, nee, zeer waarschijnlijk, blijven we nog heel lang angstvallig zuinig met water...




zaterdag 10 november 2018

Groeten uit Budapest: Een bewogen avond!

Na het afscheid van Eva en Christoffer, gaven we in de Music Garden van het hotel onze pijnlijke voeten even rust: in ons arrangement was een dagelijkse 'Wine and Cheese Reception' inbegrepen. Ik moet zeggen dat het na een hele dag lopen en staan en slenteren heerlijk is om niet helemaal moe op de kamer te belanden, maar even bij live muziek een glaasje wijn te kunnen drinken. Even napraten, wat kaas en (heerlijke Hongaarse) worst en fruit erbij…


En dan zie je door het glazen dak alle verlichte balkons van de kamers, zó leuk!


Van bovenaf is het absoluut sprookjesachtig:


Onze vooruitziende blik had ons in de namiddag nog een heerlijke pedicurebehandeling doen boeken, compleet met voetmassage, maar… eenmaal op de kamer kregen we een telefoontje dat de pedicure plotseling ziek was geworden. Even wist ik me geen raad: ik heb toch altijd al zo'n last van mijn benen, ik had me er zó op verheugd… Gelukkig zijn de hotelgasten altijd welkom in de Spa, dus na een telefoontje naar Marina, Yuri en Richard's moeder, dat we een uurtje eerder zouden gaan eten, gingen we toch nog even naar beneden, waar even zwemmen en vooral de sauna ons toch weer aardig deden bijkomen.

Om de hoek hadden we een restaurantje gezien met écht Hongaars eten. Karper gegeten! Zó lekker! Toen we weer buiten stonden hoorden we muziek, en werden onmiddellijk door Marina en Yuri meegetroond naar het plein voor de Stefansbasiliek, het klonk al net als vroeger: Kom gauw mee, snel! Toen we jullie gingen ophalen was er een lichtshow bezig, misschien herhalen ze die nog een keer!


Op drie lange tafels vóór de basiliek stonden honderden en honderden lichtjes te branden... De Hongaarse Opstand uit 1956 wordt al vele jaren met een lichtshow herdacht. Hongarije heeft, memoreerde onze gids de vorige dag, nog niet eens 30 jaar een democratie, altijd is het land overheerst geweest. Door de Turken. Door de Oostenrijkers. Door de Russen. Dat mag niet vergeten worden, er zijn niet zo heel veel Hongaren, het taalgebied is bijzonder klein. We merkten het in het hotel al, waar al bij het inchecken heel discreet de vraag gesteld werd: Misschien is het te persoonlijk, maar hééft U Hongaarse voorouders?







Na afloop waren we allemaal aangedaan - Richard's moeder, die in Tsjechië is opgegroeid, had het aardig te kwaad: het ging destijds in Tsjechië al niet veel anders. Eerst de 2e Wereldoorlog, daarna de Russische overheersing. In 1969 in Nederland beland, kon ze vervolgens meer dan 20 jaar niet terug - ze zou aan de Tsjechische grens zijn opgepakt. Alles veranderde pas in 1989/90, en alles kwam weer even boven.

Later op de hotelkamer, hebben we nog lang zitten praten, en ze probeerde zich de schaarse familie van Richard's Hongaarse vader te herinneren, íemand heeft nog lang in Budapest gewoond, er moet een neef in Amerika zijn, maar de rest? Na dit alles is Richard, die tóch al begonnen was Hongaars te leren, vást voornemens om het uit te gaan zoeken. Hij weet zo ongeveer niets van zijn Hongaarse familie, en dat heeft hem altijd al dwarsgezeten…

Het was maar goed dat Richard's moeder van het hotel óók zo'n fles wijn met glazen op de kamer had gekregen, zodat we er een paar waterglazen bijhaalden en uiteindelijk met ons vijven de avond plezierig konden afsuiten. Wát een emoties opeens!





vrijdag 9 november 2018

Groeten uit Budapest: dag 3, eindelijk taart!

Vraag me niet waar dit was, maar we kwamen door de 'Lazar straat'


Na het strakke draaiboek van de zaterdag, begonnen we de zondag heerlijk rustig. Iedereen wilde graag de stad verkennen, dus we hebben dat in ploegen en in ieders eigen tempo gedaan. Rich en ik zijn met schoonmama eerst op ons gemak naar Yuri's adres geslenterd, nadat Rich aan een verbijsterde portier vroeg waar het noorden was, want die kant moesten we op, volgens de GPS. De portier wist het al evenmin als Richard, maar omdat het niet ver van het parlement was, kwam het goed. Díe richting kon de portier probleemloos wijzen. Yuri woont naast de Lidl, trouwens, hoe goed kun je het treffen als student? 


Vervolgens gingen schoonmama en ik met Yuri met de tram (om de voeten en de energie te sparen) naar Margit-eiland, waar Rich en Marina tegelijkertijd lopend aankwamen. En wat een weer! Ruim 20 graden, zon, ongelooflijk wat heerlijk om de jassen gewoon op de kamer te kunnen laten. Volgens onze gids van gisteren wil er begin november al wel eens sneeuw liggen, en 15 november hoort de openluchtijsbaan open te gaan - ze hebben nu de grootste moeite om die bevroren te krijgen. Geen wonder!


Pianist ben je en blijf je, Marina, dat is wel duidelijk:


Al wandelend hadden we al wel muziek gehoord, maar niet verwacht dat de fontein-show wegens goed weer was geprolongeerd. Precies toen we daar Eva en Chris tegenkwamen (op ijsjesjacht) begon een nieuwe show. Leuk toch? 


Vervolgens wilde iedereen weer wat anders, en liepen Marina en ik via het parlementsgebouw terug naar het hotel. Zag het Parlement er gisteren van de Buda-kant van de stad al heel indrukwekkend uit,


dichterbij gekomen pastte het onmogelijk op de foto... We noteren een rondleiding voor een volgende keer.


We vonden dit subtiele monument, ter nagedachtenis aan de Hongaarse opstand, 1956, die zo bloedig werd neergeslagen. Ja, de bolletjes op de muur staan symbool voor de kogels… In de stad hingen ook veel Hongaarse vlaggen, maar met een groot rond gat in het midden - zou dat er iets mee te maken hebben? 


Gerbeaud, een van de beroemdste koffiehuizen en banketbakkers die er zijn. Daar hadden we afgesproken voor koffie met taart, en daarvandaan zwaaiden we Eva en Christoffer uit, die 's avonds alweer op huis aan moesten.



Maar niet nadat we nog even bij de metrohalte vóór het gebouw waren gaan kijken: de oudste metrolijn in Budapest, uit 1903, volgens onze reisgids. Schattige kleine gele wagonnetjes, ze rijden nog steeds. Richard wilde een foto van de kinderen, en vroeg ze even tegen die muur daar te gaan staan. Dan krijg je dus dit soort foto's…