vrijdag 11 januari 2019

Eetcafé *Bij de drie honden*

Ziehier een zich dagelijks afspelend tafereel: de dapperste van de drie komt kijken of er wat lekkers ligt bij de vogelvoerboom


De rest van het gezin komt dan al snel vanuit het bos aanlopen. Richard, onze verslaggever van de torp, was ter plekke, om vanuit de keuken wat beelden vast te leggen:



Uitkijken bij het oversteken, je weet maar nooit…:




dinsdag 8 januari 2019

't Kan vriezen, 't kan dooien


De eerste week van januari was het steeds zo: het kon vriezen, het kon dooien. Letterlijk. Dus glad op de wegen af en toe, en langzaam, heel geleidelijk, verdween het witte laagje. Gistermiddag werd het mistig, vlak voordat ik met buurvrouw Kristina naar het zwembad in Deje zou rijden. Kristina heeft in september een nieuwe knie gekregen, en kreeg onlangs van de fysiotherapeut opdracht om te gaan zwemmen. Op maandagmiddagen zijn er een aantal uren voor 'ouderen' en invaliden, en of ik zin had mee te gaan? Tsja… 

Ze had haar invalidenkaart (hopelijk is die maar tijdelijk) meegenomen, zodat we pal naast de ingang konden parkeren. Dat was prettig, want toen we na twee uur zwemmen en stretchen en jacuzzi en sauna en douchen weer buiten kwamen, was het glad.


En vanochtend lag er minstens 10 cm verse sneeuw. Plaksneeuw, zo bleek, want met name Ronja zat binnen 50 meter wandelen helemaal vol sneeuwballen, dankzij de krulletjesvacht… De hele ochtend bleef het sneeuwen, pas om een uur of twee kwam de sneeuwschuiver langs.


Maar we hebben weer geluk hier, en ik heb met de mensen in gemeente Norrtälje enorm te doen: sinds de storm Alfrida, van Nieuwjaarsdag, zijn daar nog steeds duizenden huishoudens zonder stroom. Afgezien van het feit dat het door de omgevallen bomen moeilijk is om bij de electriciteitsmasten te komen om 'de orde te herstellen', is het in die regio nog veel harder gaan sneeuwen dan bij ons. Een 25 centimeter, binnen een goede 12 uur, waardoor bomen die vorige week nog niet helemaal omgewaaid waren, nu alsnog onder het gewicht van al die sneeuw bezwijken… Bovendien waait het er flink bij, zodat er steeds opnieuw enorme sneeuwduinen ontstaan. Er is hulp van defensie ingeroepen, in de vorm van voertuigen met rupsbanden, om bij de masten te kunnen komen, voor reparatie, (op meerdere plaatsen moet er een compleet nieuw electriciteitsnet aangelegd worden!) maar met name ook voor het toegankelijk maken en houden van de getroffen gebieden voor de hulpdiensten. 

Vorig jaar zijn er in heel Zweden huis-aan-huis foldertjes verspreid, met adviezen voor maatregelen, voor het geval van calamiteiten. Onder andere batterijen voor zaklantaarns, een powerbank om mobiel en computer op te kunnen laden, kaarsen, warme dekens, en eten en water voor drie dagen. Plus een campingsetje type spiritusbrander oid om te kunnen koken. Drie dagen maar? Inmiddels zijn bij al die gezinnen na een week de vriezers wel ontdooid, de toiletten kunnen nog steeds niet doorgespoeld worden, aan hun mobiel en hun laptop hebben ze niks zonder internet, en de telecombedrijven hebben nu eenmaal stroom nodig om te kunnen functioneren. Arme mensen. Even boodschappen doen gaat op veel plaatsen nog steeds niet.

Ik herinnerde me opeens dat ik ooit, tijdens een wintervakantie in Zwitserland in het kookboek van onze gastvrouwe aan het bladeren was, en daar een lijst vond van een minimaal benodigde voorraad voor drie wintermaanden voor een gezin van 4 personen... Drie maanden, geen drie dagen. Dan gaat het natuurlijk om bergdorpjes die compleet insneeuwen, maar lijkt drie dagen niet wat érg kort? In Zweden heb je toch vaak wel échte winters, geloof ik? Alleen dat al...

Zoals Kristina pleegt te zeggen: 'zoals wij wonen' hebben we geluk: we hebben hout uit eigen bos, water uit eigen bron wat op eigen kracht het huis in stroomt (behalve afgelopen zomer dan), en we hebben een houtkachel en een houtfornuis voor de warmte en het eten (en koffie!) maken. De vriezer zou bij ons inmiddels ook ontdooid zijn, maar we zouden al dat ontdooiende eten tenminste in alle rust kunnen klaarmaken zodat het nog wat langer houdbaar is in de aardkelder. Of gewoon in de schuur, want vanaf morgen gaan de temperaturen zakken. Eerst naar min vijf. Daarna naar min vijftien. De tassen waarin we hout uit de schuur halen staan alweer in het halletje.



woensdag 2 januari 2019

Nieuwjaarsconcert van de torp

Tijdens deze schoolvakantie hebben de beide buurkinderen van nummer 2 voor het eerst een piano van dichtbij gezien. Dat ze er nog op mochten spelen ook, was het hélémaal! De ene is vier, de andere acht, en inmiddels zijn ze het eerste echte liedje aan het leren. Aangezien het bij muziek niet alleen om het indrukken van toetsen gaat (vind ik tenminste), slepen we er van alles bij. Hoog/laag bijvoorbeeld. En ritmes. Ik vond in het gastenhuisje de bongo's, die we ooit hadden gekocht, dat maakte het iets makkelijker om ritmes na te doen. Tot nu toe vinden de broertjes het allemaal prachtig. Ik ook.

En als we dan toch bezig zijn… 


Ronja maakt er direct een show van:




Verder was het bij ons op de torp een rustige Kerstvakantie. 


Veel mooi weer, een hele week vorst, en daarna regen, dus spiegelgladde wegen. Richard kwam één keer niet verder dan de buren, hoever is dat, 200 meter? 300? De zand-en-gruis-auto kwam pas de volgende ochtend, dus die avond moest de musical met een violist minder gespeeld worden…

De kerstdagen hebben we heerlijk uitgerust, de honden hielpen zelfs mee de paketten open te maken, dus daar hoefden we ook al geen zorgen over te hebben:



Dat Ronja vantevoren al aangaf dat er in één van de dozen eten moest zitten, klopte inderdaad. Alleen ging het haar niet om de pepernoten, maar om het zakje hondensnoepjes wat ook in die doos zat.


Wanneer je als hond tijdens de jaarwisseling het bakken van 3-in-de-pan in de gaten moet houden, ben je daarna echt wel uitgevloerd. Dat het vrouwtje dan meent je te moeten toedekken, dát moet ze zelf maar weten. Als er nou nog iemand een poppenwagen had staan…?



Het was overigens de laatste jaarwisseling in Zweden waarop vuurwerk afgestoken mocht worden. In het dorp beneden was er wel wat, een paar minuten, maar iedereen heeft schapen en koeien en paarden buiten lopen, om alle katten en honden niet te vergeten. Het enige waar ons drietal nu steeds van schrok, waren de ploffen van de sneeuw, die van het dak viel. Het dooide nogal, dan krijg je dat. Dat geplof zorgde voor een hoop onrust: elke keer verplaatsten ze naar een andere plek in kamer of keuken. Maar dat was dan ook alles.

Op Nieuwjaarsdag hadden we de storm Alfrida in Zweden. In een groot deel van het land stormwaarschuwing code oranje. Wij hadden geluk, het waaide af en toe enorm, maar er bleek vanochtend maar één boom in de buurt te zijn omgewaaid. (Wel weer uitgerekend over de weg naar Fallet, waar de gasten nog waren, die daar met hun honden het stadse vuurwerk waren ontvlucht. Gelukkig waren die vandaag nog vrij.) De stroom was natuurlijk wel weer uitgevallen, maar ik hoefde dankzij het houtfornuis mijn ochtendkoffie niet op te geven. Ik moest wel eerst met een zaklantaarn de lucifers zoeken om een paar kaarsen aan te steken, want veel maanlicht is er momenteel niet. Toen de koffie eenmaal klaar was, floepten ook de lampen aan, en begonnen koelkast en vriezer weer druk te zoemen. Elders in Zweden hebben tienduizenden huishoudens heel wat langer zonder stroom gezeten. En op een aantal eilanden ook zonder verbindingen naar het vaste land - geen veerbootjes met dat weer. 

Dus ja, je kunt wel zeggen dat dit geen saai begin van het jaar was. Ik blijf gewoon bloggen.








maandag 24 december 2018

Kerstverhaal van de torp

Eens, heel lang geleden,
in een land hier heel ver vandaan,


was er een keizer, die nu eindelijk weleens wilde weten hoeveel onderdanen hij precies had. Hij had niet zo veel personeel wat goed kon tellen, en met al die struikrovers in het land was het veel te gevaarlijk om zulke waardevolle krachten het land door te sturen. Bovendien zou dat veel en veel te lang gaan duren, want auto's, bussen en helicopters waren nog niet eens uitgevonden, zó lang geleden was het, en nog veel langer dan dat. Dus de keizer besliste dat iedereen, jong, oud, arm en rijk, goed ter been of invalide, zélf maar op pad moest gaan, om zich zo snél mogelijk te laten registreren. Al die reizende mensen waren bovendien heel goed voor de omzet van de herbergen, dus dat leverde meteen mooi wat extra belasting op...

Ook Josef en Maria waren onderweg, en dat was helemaal niet zo eenvoudig, want Maria was tijdens de zwangerschap flink aangekomen, en kon haar voeten amper meer zien, laat staan er kilometers en kilometers op lopen. Gelukkig mochten ze van iemand een ezeltje lenen, tot aan de eerstvolgende herberg.


Maar de herberg was al overvol… De waard en waardin kregen medelijden, en zeiden dat ze eventueel wel in de stal een nachtje konden slapen - daar was het in ieder geval warm, tussen de dieren…


Want het was koud, heel koud, in de herberg stonden zelfs ijsbloemen op de ramen. 


In die stal werd 's nachts hun kindje geboren, dat door Josef en Maria liefdevol Jezus genoemd werd, en op hetzelfde moment verscheen er een enorme ster boven de herberg, 


die door de herders op een veld in de buurt natuurlijk meteen werd gespot, waakzaam als ze waren, want ze hadden die dag sporen van wolven in de sneeuw gezien…


Ze schrokken zich eerst nog een ongeluk, toen er opeens een engel verscheen, die ze kwam vertellen wat er aan de hand was. Aanvankelijk zagen ze de engel voor een spook aan, maar ook nu bleek maar weer dat spoken niet bestaan. Daarna gingen ze, nieuwsgierig als ze waren, meteen op pad, richting ster. Zóveel gebeurde er doorgaans niet, behalve dat er de laatste tijd vrijwel dagelijks reizigers kwamen vragen of ze wat schapen- of geitenmelk voor ze hadden. 


Toen ze heel voorzichtig, om het kindje niet wakker te maken, om de hoek van de staldeur keken, zagen ze dat de reeën ook al uit het bos waren gekomen om te groeten. En natuurlijk sliep het kindje door alles heen, zoals pasgeboren kindjes gewoonlijk plegen te doen.

Ondertussen was er ook al een karavaan onderweg, met drie wijzen uit het land waar de zon opkomt. Maar het zou nog tot 6 januari van het volgende jaar duren voor die aan zouden komen…


Hoe dat verder afliep, en hoe het verder met het kindje is gegaan, staat in het Nieuwe Testament te lezen. Jammer genoeg vertelt het verhaal niet, of het tellen van de onderdanen goed is gegaan - men was in die dagen nog niet zo goed in archiveren. 









zaterdag 22 december 2018

... en daar gingen de spruitjes...

De afgelopen dagen hebben we op ons gemak alle gasten in de tuin kunnen observeren (behalve die eland van laatst dan, die is niet meer teruggeweest), en we zijn tot de conclusie gekomen dat er twee reeën-gezinnen rondlopen. Die twee waar ik onlangs een foto van heb geplaatst, dat zijn een moeder met een bokje. Nou ja, bokje, Ree Charles is al bijna net zo groot als zijn moeder, dus dat wordt een kanjer. Dat moet ook wel, met zo'n naam…


Gezin nummer twee is de moeder met de overgebleven twee jongen van de drieling. Een tijdje geleden zag ik de kleinste, die altijd al op een (niet zo veilige) afstand meestuiterde, een paar keer moederziel alleen in de buurt fourageren. Ik heb haar al een hele tijd niet meer gezien, en ik vermoed dat het niet zo goed is afgelopen, want een paar dagen terug vond ik tijdens een wandeling een schouderblad op het pad, helemaal kaalgekloven - qua formaat vrees ik, dat het dat kleintje geweest is.


Deze moeder heeft een bokje en een hinde over, en ondanks het feit dat ze de hele hete droge zomer zoveel kinders heeft moeten voeden, zien ze er volgens ons kerngezond uit. Een beetje kleiner dan Ree Charles misschien, maar dat is niet meer dan logisch. De allerlaatste kruimels van de boerenkool zagen we verdwijnen, gisteren, waarna de spruitjes geproefd werden:


Het was duidelijk niet eenvoudig om bevroren spruitjes los te krijgen, ze stond eraan te trekken zoals een merel die een weerbarstige worm uit de grond probeert te krijgen.


Met zijn tweeën ben je sterker - ze hebben nog een paar halve spruitjes overgelaten, maar de meeste stelen zijn aandoenlijk kaal. Inmiddels hebben we een grote zak voer voor ze staan, dus ze zullen tijdens de Kerst niet verhongeren met z'n allen.



donderdag 20 december 2018

Hoezo boerenkool?

Hoezo boerenkool? Waar dan? 
We hadden nog een keertje stamppot boerenkool uit eigen tuin willen eten voor de Kerst, maar dat gaat niet meer lukken, denk ik. Gisteren was het gedaan met de diepvriesboerenkool op het landje:


En of het met de spruitjes nog wat wordt? 


Iemand zei ooit tegen me, dan reeën geen spruitjes lusten, dus daar is mijn hoop op gevestigd. Ze hadden in ieder geval al wel al het blad tussen de spruitjes uitgegeten... 


Richard heeft meteen maar een zak boerenkool van de supermarkt meegenomen, hij moest er gisteren toch heen. 


Morgen wordt er dierenvoer gekocht - we zullen zien of de spruitjes dan bijven staan...



dinsdag 18 december 2018

Bestellijst voor Kerst


De laatste uien van eigen kweek zijn op: de rode verdwenen in de pastasaus, de sjalotjes gisteren in de slowcooker, samen met een paar kippepoten. 


Gisteren heb ik een boodschappenlijst zitten maken, (wie probeert er de drukte van de 23e en de 24e nu niet te vermijden?) terwijl er appjes van de kreatieve dochters binnenkwamen, ook al helemaal in de kerstsfeer blijkbaar.


Ook het vogelvoer is bijna op, en dat terwijl het niet alleen een witte, maar ook een wat koude Kerst lijkt te gaan worden. De dierenwinkel krijgt een eigen besteliijst:
10 kilo zonnepitten
10 kilo pinda's
10 kilo zaad voor wilde vogels
2 tonnetjes vetbollen 

Rond lunchtijd heb ik daar, gezien het uitzicht vanuit de keuken


nog wat aan toegevoegd:
10 kilo voor voor Ree Charles plus moeder.

Ze waren er opeens weer, net als vorige winter.
Blijkbaar hebben ze het rondverteld, van dat lijstje, want vanochtend om een uur of acht, toen het licht genoeg was om met de honden naar buiten te gaan, zette Ronja een enorme keel op: drie reeën. Het kon wel eens een drukke kerst worden, rond de torp!