zaterdag 22 februari 2020

Temperatuur is ok

Met de temperatuur buiten is niks mis, maar de rést van het weer...
Een graad of vijf, wat nachtvorst, soms een dagje mist, en de dagen worden langer en langer, maar die wínd… En régen... Iemand had een Noor gesproken, die bij hoog en bij laag beweerde, dat hier de winter in maart gaat komen, met sneeuw en strenge vorst. Want in Noorwegen hébben ze al winter. En vanmorgen bij de ochtendkoffie zag ik, dat de weerkundigen ons voor aanstaande dinsdag 20 centimeter sneeuw beloofden. Dat is nu net, na de lunch, alweer herroepen: het blijft droog, bewolkt, en winderig. We zullen wel zien.

Twee weken geleden, toen jullie daar in het verre Nederland met storm Ciara te kampen hadden, zijn hier in ons stukje bos twee enorme bomen omgewaaid. Op die manier hoeven we niet uit te dunnen, het bos levert zijn brandhout gewoon zelf. Toch wachten we nog maar even met een telefoontje naar onze bosbouwer uit het dorp, want het blijft maar waaien. En zolang het waait is het niet verantwoord om in het bos met dingen te gaan lopen slepen.

Vorig weekend woei storm Dennis over Zweden. Aanvankelijk dacht ik, dat we daar bij ons weinig van merkten, totdat buurman Erik aan het eind van de zondagmiddag bij ons langskwam om te vragen of wij mogelijkheid hadden het electriciteitsbedrijf te bellen, want er was een reusachtige spar over de weg naar Fallet gewaaid, óp de electriciteitsleiding natuurlijk. Hij was zelf onderweg daarheen met brandhout uit eigen schuur, want de nieuwe gasten op Fallet had ten eerste al niet tot aan het huis kunnen rijden vanwege die boom, maar hadden dus ook geen stroom. En dus geen warmte, geen licht, en geen water. Het brandhout dáár bleek niet op tijd te zijn aangevuld. Gelukkig was het er nog een beetje warm, want de vorige gasten hadden de verwarmingen aan laten staan. En die boom kon nog maar nét zijn omgewaaid, want ik had er na de lunch nog gelopen met de honden.

De gasten die er die ochtend waren vertrokken, hadden ándere problemen gehad, hoorde ik dinsdagmiddag toen mijn buurjongetje voor de wekelijkse muziekles kwam. Die waren namelijk bij buren Stig en Kristine komen aanwandelen, met de mededeling dat ze de bult niet af konden omdat er drie bomen over de weg lagen. Op dat moment stond Stig ergens met een lekke band, dus buurman Martin werd gebeld, en die trok er met de motorzaag op uit om de weg weer vrij te maken voor de gaande en de komende man. Ja, zo gaat dat, als je woont zoals wij wonen: het snelste los je de problemen samen met de buren op!

Ondertussen ging bellen bij ons vandaan niet, smssen wel, maar het electriciteitsbedrijf had na een paar uur nog niet teruggebeld, dus de gasten hebben zich beholpen met houtkachel en waxinelichtjes. Ze zaten er niet echt mee, en op maandagochtend werd eindelijk ook die boom opgeruimd. 

Inmiddels zijn we weer een week verder, en hebben we wéér flinke stormvlagen. Terwijl Erik hier een uurtje op de koffie was, viel de electriciteit uit. We hadden het er net over. Smsje naar een buur die lager woont: -Hebben jullie stroom? - Nee, wij ook niet, mogen we bij jullie water halen als het lang duurt? -  Natuurlijk mag dat.
Het duurde niet zo lang, en na een paar keer aan/uit/aan, bleef de lamp boven de tafel gewoon branden. Blijkbaar een belangrijke leiding, dat het zo snel gefikst was, want het hele dorp bleek zonder stroom gezeten te hebben. En niemand die zich daar druk om maakt. 



Even nadat Erik weer opgestapt was kregen we een foto van hem: - Die moet nog maar net omgevallen zijn, want die auto kwam nog maar pas langs!  Geen leiding geraakt, gelukkig.
Ik denk dat ik nog maar heel even wacht met honden uitlaten...

zondag 9 februari 2020

Knoppen...

Twee dagen met wat vorst hebben we gehad, en zelfs een beetje sneeuw. Dat was het dan weer, wat de winter betreft. Maarrrr... eindelijk, eíndelijk heb ik 'onze' reeën gespot, dankzij die sneeuw! Een paar dagen geleden zag ik ze nog net ons erf af- en dat van buurman Christian op- wandelen. Ik zou zo graag willen weten of het de 'oude' mamma nog is, die vorige winter een steeds grotere kale plek op haar nek kreeg, maar aan het gedrag te zien zóu je haast denken dat dat zo was. Of misschien wíl ik het gewoon graag denken…? 


Daarna kwam de zon weer terug, en al is het begin februari, de seringenbomen in de tuin krijgen al dikke knoppen. Als dat maar goed gaat, het kan tot begin juni nog vriezen 's nachts… Onze houtschuur is nog lang niet leeg: we stoken hooguit twee tassen hout per dag, tegen vier tijdens normale winters. De electriciteitsrekening is nog nooit zo laag geweest: als het 's nachts niet vriest, hoeven we ook niet het electrische verwarmingselement aan te zetten als vorstbescherming.


Vorig weekend hebben we de 50e verjaardag van Richard nog een keer gevierd, al was het dan twee maanden na dato. De buren hadden ons namelijk uitgenodigd voor een gezamenlijk etentje bij buurman Erik thuis, waar iedereen een deel van het menu zou verzorgen. Het was zó gezellig! Lasagne, zelfs een aparte vegaanse lasagne voor mij, salade van eigengekweekte groente, toetje met bosbessen en limoen, lekkere wijn, zelfs alcoholvrije bubbelwijn voor de buurjongetjes, óveral was aan gedacht. Alleen kat Bosse baalde, want die werd buiten gezet: onze honden waren net zo welkom als wijzelf, maar Asso vindt het veel te leuk om hem de boom (of ergens anders) in te jagen, dus het was voor zijn eigen bestwil. Asso hield een groot deel van de avond de kinderen gezelschap, die in de kamer ernaast een kaartspelletje probeerden te doen, terwijl Asso met allerlei van Elli gepikt speelgoed aan kwam zetten, waar natuurlijk liefst mee gegooid moest worden...


We hebben deze winter weinig last van bosbouw-voertuigen: de grond wil maar steeds niet bevriezen, dus dan kan men niet met die grote wagens over onze wegen rijden, laat staan in het bos zelf, de machines zouden compleet vastlopen. Beneden in het dorp staan aan de 'hoofdweg' tussen Olsäter (via Butorp) naar Molkom zelfs al bordjes dat het verboden is voor alles boven 12 ton. En bij onze leemweg verboden vanaf 4 ton. Volgens buurman Martin lopen bepaalde naaldbomen al uit, dus dan zijn de stammen veel te nat om te kappen - moet veel te lang drogen! Niet zo gek dus, dat we dit jaar zo weinig elanden en reeën te zien krijgen, die vinden overal meer dan genoeg te eten. Ik gun het ze van harte!



donderdag 23 januari 2020

Zon

 Dagen en weken gaan bijna ongemerkt voorbij, de Kerstspullen zijn opgeruimd, Ronja is weer een keer geknipt, Richard heeft tijdens de nieuwjaarsconcerten in de provincie succesvol solo gespeeld, Yuri is naar een nieuwe kamer verhuisd voor de laatste loodjes van de studie, en Marina probeert 'kinderconcerten' op te zetten in Praag.

Ik mis de reeën in de tuin, deze winter. Zolang er niet meer sneeuw valt dan dit:


en zolang die sneeuw dan ook nog eens onmiddellijk weer wegsmelt, vinden de dieren meer dan genoeg voedsel in het bos. Regelmatige waarnemingen van elanden kan ik ook al niet melden. Gisterochtend was ik zodoende blij verrast, toen ik tijdens de ochtendwandeling een elandkoe en -kalf zag. Er kán natuurlijk ook een andere verklaring zijn voor  de afwezigheid van reeën en elanden in de buurt: wolven. De afgelopen paar weken ontstond er  aan het begin van de avond vaak enige onrust onder onze honden. Meestal liggen ze dan heel tevreden te luieren, na alle activiteiten van de dag, 


maar er wordt tegenwoordig vaak geblaft en ongedurig rondgelopen om een uur of acht, terwijl we geen auto of wat dan ook kunnen horen. Buurvrouw Kristina vertelde me dat er al enige tijd een roedel wolven ter noorden van Fallet 'bivakkeert', en er wordt nogal gehuild, volgens de gasten daar. Ook beneden in het dorp reageren de honden, dus er ís iets niet helemaal pluis. 



Ondertussen laat de zon zich vaak zien, we krijgen nu duidelijk compensatie voor de decembermaand, waarin Karlstad maar 22 zonuren telde… Dus we profiteren van de al behoorlijk wat langere dagen én de afwezigheid van sneeuw: het is prima wandelweer én wegen en paden zijn uitstekend begaanbaar.

Tussen de bedrijven door ben ik een paar dagen op een neer naar Göteborg-Halmstad geweest: Eva heeft een bruidsjapon nodig. Ze had een aantal afspraken in verschillende winkels gemaakt, waarvan één zelfs aanbood om een 'Say-yes-to-the-dress-filmpje' te maken tijdens het kiezen van de jurk. Dan zou ze haar vriendinnen en champagne mee mogen nemen, en de winkel zorgde voor de rest. Verkooptrucje, vond Eva, het gaat haar helemaal niet om de jurk, het gaat haar er om dat ze trouwt. En een feestelijke dag hoort daarbij, maar zo'n heisa voor een jurk? Nee dank u. 

Dankzij haar nuchterheid, en het feit dat we redelijk dezelfde smaak bleken te hebben, hadden we in Göteborg na winkel nummer één al twee favoriete trouwjurken, waarna Eva al zoiets had van: 'als de andere zaken niet met iets veel beters komen, wordt het één van deze, dan ga ik een keer terug om nog een keer te passen en dan kan ik dat ook weer afstrepen van mijn lijstje'. De say-yes-to-the-dress-winkel viel héél erg tegen. We werden niet fijn geholpen, bijna opdringerig, opdát we maar meteen zouden beslissen, en véél te duur. 

De dag erna, in Halmstad, notabene zo ongeveer bij Eva en Christoffer om de hoek, zijn we geslaagd. Daar bleek namelijk ook één van de favorieten te hangen. Zodat we na een goed uur alweer Monopoly aan het spelen waren, want Christoffer was vroeg thuis. 



woensdag 8 januari 2020

Gamification

Nee, het wil niet met de winter. Sinds de jaarwisseling heeft het een keer wat gesneeuwd, 's middags, maar al een paar uur later ging de sneeuw over in regen. Aangezien die regen op bevroren wegen viel, was het direkt spekglad. De jerrycan met strooizout staat sindsdien in het halletje, naast de trap, want we willen natuurlijk niet dat mensen of honden benen of pootjes breken. 

Voor 'de wilde dieren' is het natuurlijk wel fijn, dat hun eten nog steeds goed te bereiken is. Ik vul heel trouw dagelijks de zonnepitten bij, maar over het algemeen komt er niet veel meer op af dan enkele tientallen koolmezen, een familie pimpelmezen, en een stuk of wat vlaamse gaaien. We missen de reeën in de tuin. Heel af en toe zien we ze tijdens een wandeling, evenals een paar elanden. 

December was bijzonder donker: Karlstad telde niet meer dan 22 uur zon. Veel bewolking, veel regen, en de laatste dagen veel mist. En veel wind. Amper vorst, de aardbeiplanten groeien zelfs langzaam door! Soms mopperen we wel eens: 'Het lijkt Nederland wel'. Maar vervolgens hebben we meteen heel erg met jullie achterblijvers te doen, want volgens onze enigszins gekleurde herinneringen 'is het in Nederland altijd zo, 's winters', terwijl het ook hier nog maar amper januari is, en 'er nog van alles kan komen'. En anders gewoon volgend jaar weer. 

Zonder sneeuw moet je wel actiever zélf wat verzinnen, om niet af en toe wat triest te worden, en dat gaat met name de laatste paar weken bijzonder goed, dankzij Duolingo. Dat is een online talencursus in spelvorm, gratis in principe, zoals heel veel andere computerspelletjes, al kun je je uiteraard ook hierbij tegen betaling een premium account aanschaffen. Richard begon er een paar maanden geleden mee, om Hongaars te leren (terug naar de roots van vaders zijde), tegen Kerst begon ik er ook mee, om het Frans wat op te frissen, daarna ook met Zweeds, omdat ik zo zit te knoeien met spelling en met vervoegingen van werkwoorden. Voor de jaarwisselling kwamen Yuri en Marina, en Marina begon aan Tsjechisch, waarna Richard vond dat hij niet achter kon blijven en óók zijn Tsjechisch wilde verbeteren. Aangezien de makers van het programma beweren dat je op termijn een taal kunt leren wanneer je daar maar 5-10 minuten per dag aan besteed, dacht ik dat te gaan testen door aan Spaans te beginnen (kan ik vandezomer mooi op mijn zwager oefenen, wanneer ze allemaal een week deze kant op komen voor de bruiloft van Eva en Christoffer). Zo zaten we aan vier talen. Eigenlijk vijf, want de meeste cursussen hebben Engels als uitgangstaal. Dat kost me de meeste hartjes, want ik was nooit goed in Engels op school: al lees ik veel, wanneer ik náár het Engels moet vertalen, blunder ik het vaakst. 

Ja, hartjes verliezen wil je niet zo graag, en je verliest ze als je fouten maakt. Ben je alle hartjes kwijt, dan kun je die dag niet verder met je lesjes, tenzij je middels extra oefenen hartjes kunt bijverdienen. Je kunt ze ook kopen, voor de edelstenen die je verdient met het afronden van de lesjes. Voor elk lesje krijg je punten, doe je trouw elke dag je lesjes, krijg je bonuspunten, en dan is er ook nog eens het wedstrijdelement: je begint in de bronze league, waarvan de beste 15 spelers bevorderd worden naar silver. Daarna wordt het steeds moeilijker om bevorderd te worden: vanaf een bepaald niveau alleen de beste drie... Gedegradeerd kun je ook al worden, als je onderaan eindigt namelijk (steeds 50 cursisten, lees: spelers, per league). Kortom, we houden ons absoluut niet aan die 10 minuten per dag (niet bij dit weer in ieder geval), en dat is natuurlijk precies de bedoeling van het spelletje.

Waarop Yuri heel droog zei, dat hij weleens onderzoek kon gaan doen naar de 'gamification' van van alles in het algemeen, van deze cursus in het bijzonder, zodat we sindsdien Duits kunnen bijschrijven in het talenpakket van ons gezin. Ik geloof dat hij gisteren ook aan Spaans begonnen is, hij hád een jaar Spaans op de middelbare school, dus ja... Inmiddels is Marina alweer een dag of wat terug in Praag, maar evengoed plingt en tadaa-t het er lustig op los in Huize Lazar. Met name 's avonds, wanneer we tot de ontdekking komen dat onze concurrent in de league ons tóch weer heeft ingehaald. 

Dat zouden de eerste bewoners van de torp nóóit hebben kunnen vermoeden, anderhalve eeuw of meer geleden...


vrijdag 27 december 2019

Kerstavond 2019

We hadden dan weliswaar geen sneeuw met Kerst, maar de gezelligheid was er absoluut niet minder om!


Terwijl Richard tussen de middag Eva en Christoffer uit de stad ging halen (Yuri en Marina vierden Kerst in Eindhoven), sloeg ik aan het pannenkoeken bakken. Misschien niet een menu wat je zou verwachten voor Kerstavond, maar absoluut stress-vrij, 


en het is geen enkel probleem om daar champagne bij te drinken. Wat daarvan over was na openen dan, want we waren vergeten glaasjes in de buurt te houden...


Voor Chris was het verschijnsel 'pannenkoek-als-maaltijd' nieuw. In Zweden eet men pannenkoekjes met jam en slagroom als toetje, maar de gesmolten kaas, gebakken uien en pastrami leken een succes te zijn. Graadmeter was natuurlijk het aantal pannenkoeken wat gegeten werd. Ook banaan, rozijnen en kaneel was nieuw voor hem. 


Ondertussen het brood voor het Kerstontbijt gebakken, en in de loop van de middag de traditionele Kerstpaketten geopend, met hulp van de honden. Vanuit Eindhoven allerlei Hollands lekkers, óók voor de hondjes, die al hadden aangegeven dat er iets naar hun smaak in móest zitten:



Onze papierversnipperaar heeft zijn werk ook weer prima gedaan. Zijn beloning heeft hij zelf geregeld: toen we 's avonds aan de zuurkoolsoep zaten, hoorde ik opeens vreemde geluiden uit de woonkamer. We waren vergeten het pakje met kaasstengels dat we al open hadden gemaakt, weg te zetten, dus Asso heeft het voorzichtig van het tafeltje gehaald en stond heerlijk te smikkelen. Volgens Chris zat er niet zo veel meer in. Gelukkig maar, behalve dat Asso de rest van de avond heel vaak heel veel is gaan drinken, is het allemaal goed gegaan...









zaterdag 21 december 2019

Een complete vergissing

Gaia is in haar element: Richard is thuis dit weekend, en heeft zijn ochtendjas van kameelhaar op de keukenbank laten liggen.


Vorig weekend was hij namelijk niet thuis, maar speelde vier dagen mee in Het Zweedse Kamerorkest in Örebro, een uitstekend orkest, waar ze zelfs bij de nieuwe concertzaal voor elk orkestlid een eigen studeerkamer hebben. Dát, zei Richard, had hij nog nérgens gezien. En laat ons toegeven, hij heeft heel wat zalen gezien in de wereld...


Omdat het te ver was om te pendelen werd Richard in een hotel ondergebracht. Aangezien ik zodoende vier dagen lang over de auto kon beschikken, had ik me allerlei voornemens gemaakt om iedere dag ergens met de honden te gaan lopen. Maar dat werd 'm niet: elke dag regen... De winter lijkt zich aardig vergist te hebben, want na de sneeuw van begin vorige week, is alles weer grijs, grauw en donker. En nat. 


Ook in Örebro zoekt men andere oplossingen, wanneer het met (zon-)licht niet zo wil.


De meest complete vergissing van deze winter is de afgelopen week wel door een adder in de buurt gemaakt: buurman Erik zag zijn hondje tijdens een wandeling plotseling een eind in de lucht springen en achteruit schieten. Toen hij ging kijken zag hij een boos sissende adder van meer dan gemiddeld formaat - op een rest sneeuw. Zó warm was het de laatste tijd nu ook weer niet, niet meer dan een paar graden boven nul, dus wat die adder ertoe heeft bewogen de winterslaap in zijn schuilplaats te onderbreken?


zaterdag 14 december 2019

Geen monsters

We hadden een autootje gehuurd in Eindhoven, de dag vóór vertrek, wat we een dag later op Schiphol konden inleveren. Reizen in december is altijd wat riskant, want 'je weet maar nooit wat het weer doet', en we wilden niet op weg naar Schiphol ergens vast komen te zitten. Daarom hadden we in Noordwijk een hotelletje geboekt, in de hoop dat we nog een wandeling langs het strand zouden kunnen maken. De zee, die missen we wel, en we zijn bij lange na niet vaak genoeg in Halmstad bij Eva en Chris om in onze strandbehoefte te kunnen voorzien.


Traditiegetrouw, het was nu eenmaal begin december, iets lekkers in de schoen. Mocht de handbagagekoffer te zwaar blijken te zijn, dan konden we altijd nog een deel van de inhoud opeten! Bij Trudy, die ik al meer dan 50 jaar ken, thee gedronken. Ook daar kregen we chocoladeletters mee... Parkeren aan het strand viel nog niet mee, want de automaat wilde onze betaalkaart niet, en ook al geen briefjes van 5 euro. Bij een friettent gevraagd naar een pinautomaat, en hij stuurde ons naar de Hema, goed dat we nog wisten waar die was, want het was al tien voor zes... Het hotel was meteen aan de boulevard, en bij het inchecken werden we verrast door een upgrade naar een kamer met zeezicht! En monsters hadden we ook al niet onder ons bed, dat was fijn om te weten:


De volgende ochtend alwéér zon, dus we hebben een heerlijke wandeling gemaakt: langs het strand naar het noorden, met de wind in de rug, en lekker beschut door de duinen terug.


Verse muntthee en een groot stuk appeltaart als lunch, en wat waren we blij dat we al zo dicht bij Schiphol waren, want zelfs midden op de dag, royaal buiten filetijd, vonden we het als 'boertjes van buutn' véél te druk. Maar de auto hebben we helemaal heel kunnen inleveren. Geen schrammetje zat erop!


De volgende hindernis was de security. Ik zag mijn koffertje van de band afwijken en tot stilstand komen voor nadere controle. Terwijl ik op de douanier wachtte, die een dringend maar in mijn oren onbenullig gesprek voerde met een collega, trok ik mijn wandelschoenen maar weer aan, die deze keer probleemloos door het poortje waren gegaan. Uiteindelijk: 'Is dit uw koffer?'
-Ja, die is van mij.
-Waar gaat u naar toe?
- Naar huis, naar Zweden.
Terwijl hij het koffertje van binnen bekeek, wilde hij weten:
- Wat mist u het meest uit Nederland, wanneer u in Zweden bent?
- De markten!
-En wat mist u uit Zweden, wanneer u hier bent?
- De rust, en de frisse lucht.
Ondertussen vond hij duidelijk niet wat hij zocht:
- De computer laat iets zien wat op een scheermesje lijkt, u heeft waarschijnlijk sieraden bij u, zit daar iets bij wat dat kan veroorzaken?
Het bleek daar niet aan te liggen, en hij wist ook nog te vertellen dat het ergens bovenin moest liggen. We stonden voor een raadsel. Géén idee, bovenin lagen alleen chocoladeletters, en terwijl hij verzuchtte dat hij honger kreeg van de inhoud van mijn koffer, wees hij me dat ik aan zijn kant even moest meekijken op het scherm, misschien dat ik het herkende...?
Wat bleek het nu te zijn? Een metalen labeltje met het merk van de koffer. Op de buitenkant, duidelijk in zicht.
Daar had niemand gekeken...

Verder ging de terugreis voorspoedig, alleen maar een half uur cirkels gedraaid boven Oslo vanwege de mist, voordat we konden landen, de auto stond keurig geparkeerd voor ons klaar, en na een uurtje langzaam rijden in de mist was ook dat leed geleden. Even voor middernacht thuis, keurig volgens planning.
Moe, maar voldaan!