dinsdag 10 januari 2017

Allergisch voor electriciteit.


Over een paar maanden, als het weer lente is en de appelbomen bloeien, krijgt ook de boerderij van Nils nieuwe bewoners. Toen Nils overleed, jaren geleden, waren zijn zoons absoluut niet geïnteresseerd in de boerderij, met zo'n 10-12 hectare bos erbij. Integendeel, ze wilden er zo snel mogelijk vanaf, zodat onze buren alles voor een prikje konden overnemen.


Ze hebben er hun grote vrieskist staan, de keuken opgeknapt, en in de wei graasden een tijdlang hun schapen. Eén van de schapen ontdekte dat het gras buiten de wei veel lekkerder was, en leerde ook haar lammeren tussen het schrikdraad van de omheining door te glippen, tot ongenoegen van de buurman, die tevergeefs probeerde een eind aan dat uitbreken te maken, bang als hij was dat de rest van de kudde het ook zou leren - een dankbare prooi voor "de grote boze wolf".


De weilanden zijn vervolgens een tijdje verhuurd aan een boer met koeien,



en momenteel staat Max zich daar te vervelen. We komen er bijna dagelijks langs, en nemen dan een wortel voor hem mee. Zoals onze honden weten dat ze bij de buren een goeie kans maken op een rest kattenvoer of een half worstje, zo wist Max (Noors fjordenpaardje) al snel dat ik meestal iets in mijn jaszak heb, en komt tegenwoordig zelfs helemaal van de andere kant van de wei aanslenteren. Dat kan even duren, want die wei is gigantisch voor een paard alleen.


De nieuwe mensen gaan er eerst een tijd in een caravan wonen, want er is veel, heel veel op te knappen aan het huis, te beginnen met de schoorsteen. Die schoorsteen is essentieel, want de volgende vrouw-des-huizes is extreem allergisch voor electriciteit, dus koelkast, vriezer, fornuis en afzuigkap zijn inmiddels al weggehaald. Ze gaan hout stoken en op hout koken. Dat moet lukken, met zoveel eigen bos.

Het gaat vast heel gezellig worden, hierboven, want ze brengen ook twee kleine kinderen mee. Dat ze "wat minder achteraf" willen wonen doet me me wel afvragen hoe en waar ze nu dan wonen: voor de meeste mensen is onze nederzetting al volkomen in de wildernis...

zondag 8 januari 2017

Een beetje kouder...

Zoals we al haast verwachtten, bleek het weerbericht niet te kloppen. Het werd helemaal geen -12 graden, het was de volgende ochtend  al -15, en het werd alleen maar kouder... Toen we in de loop van donderdagmiddag naar de stad, naar het concert, reden, waren we zó blij met de stoelverwarming in de auto! 

De voorspelling was, dat 's nachts de temperaturen weer zouden gaan stijgen, en in Karlstad hadden we na het concert inderdaad -15 op de meter staan. Maar terug noordwaarts rijdend, reden we al snel de volgend klimaatzone binnen:



Zodoende hebben we er vrijdag flink wat hout doorheen gejaagd, in de houtkachel. Inmiddels is de normale winterse situatie weergekeerd, met een aantal graden vorst overdag en wat meer graden vorst 's nachts.

Ondertussen is Asso een beetje mank gaan lopen - ik vermoed dat hij met de kou een soort spierblessure heeft opgelopen bij het buiten spelen. Hij is zó gefixeerd op het achternajagen van alles wat beweegt, dat hij niet tot stoppen te bewegen is wanneer er in de tuin geragd wordt. Even plat op de buik in de sneeuw, een paar happen sneeuw eten, en hij gáát er weer voor. Dus wij moeten dat rustig aan doen nu even voor hem beslissen, zodat arme Asso, die gistermiddag helemáál niet meer wilde lopen, even alleen thuis bleef, terwijl Yuri met Gaia op pad ging, en ik in mijn eentje een rondje om het meertje beneden ben gaan lopen. Zes foto's heb ik kunnen maken, daarna besloot de mobiel dat het te koud was, en hield er mee op. Maar met de foto's ben ik alleszins tevreden!



woensdag 4 januari 2017

De winter is begonnen.

Gistermiddag begon de winter. We hebben in november en december best wat sneeuw gehad, en ook wel koude nachten, maar de temperaturen gingen na een tijdje toch altijd weer naar ruim boven het vriespunt. Dat zit er nu voorlopig niet meer in. 


Het begon met een paar centimeter sneeuw, zodat de tuin in een oogwenk tot een plaatje als uit een sprookje veranderde. Dat het weer zich niet aan de verwachting hield bleek uit het feit dat om 5 uur vanochtend de sneeuwschuiver langskwam, en anderhalf uur later nog een keer, de andere kant op - er was nog een paar centimeter bij gevallen. Dan is het zo fijn dat we pal aan de straat wonen, want Richard kon zonder problemen wegrijden naar de repetitie.

foto van Richard Lazar.

Hoeveel er nu precies gevallen is, is wat lastig aflezen,


maar toen het vanmorgen weer ging sneeuwen, ook weer totaal tegen alle voorspellingen in, hebben we toch maar vast de sneeuwscheppen uit de schuur gehaald, en zijn aan een gangenstelsel begonnen. Want we moeten natuurlijk wel bij onze houtvoorraad en het vogelvoer kunnen!


Het is fijn, met sneeuw, want het is daardoor een stuk eerder licht, en al evenzoveel later donker. De afgelopen weken voor en vlak na Kerst moesten we erg opletten om na de lunch nog een flinke wandeling met de honden te kunnen maken, want om half vier donker is erg pikzwartdonker als het zwaar bewolkt is. 

Nu is het even afwachten of de rest van het weerbericht wél klopt: de wind draait naar het noorden, en het wordt helder. In het noorden, daar ligt Kiruna. In Kiruna was het vandaag -20, en vannacht wordt het daar -34. Wanneer dat onze kant opwaait wordt het koud. Morgen en overmorgen -12. Gezien het feit dat er gisteren een muis in de val in de houtkast zat, ik drie muizen buiten uit een boodschappentas met hout ben gaan schudden voor ik de kachel aan kon maken, en één van die drie zo dom was om terug naar het huis te rennen en vanochtend alsnog in de val te lopen, gaat dat koude weer wel door.

Vooralsnog zitten we lekker warm op onze torp. Zolang het niet al te hard gaat waaien, tenminste, want één van de keukenramen sluit niet zo best, zag ik, daar waait het aardig langs naar binnen. Dat stukje van de vensterbank gebruiken we nu om de knoflookpot koel weg te zetten, maar een ritje naar de hoe-onderhoud-ik-mijn-oude-huis-winkel voor stroken wolvilt moeten we binnenkort wel maken. Die stroken klem je vast in de kieren, zodat het wél ademt, en het hout niet gaat rotten. Bovendien staat het stukken eleganter dan isolatietape...





















maandag 2 januari 2017

3-in-de-pan en kabuki

We hadden een uitgesproken rustige en gezellige jaarwisseling. 
Terwijl de (inmiddels niet meer zo nieuwe) buurman naar de stad reed om zijn moeder van het station te halen en boodschappen te doen, pasten wij op hondje Elly. Het was de eerste keer dat ze zonder baasje bij ons was, en dat was toch wel vermoeiend, zo te zien...


Op Oudjaar gingen onze laatste eieren en de laatste melk in de beslagkom: ik kan me van de lagere-school-tijd niet anders herinneren dan dat er gebakken werd in de straat. Oliebollen, appelbeignets, 3-in-de-pan, wafeltjes, iedere moeder, soms vader, bakte waar zij (of hij) het beste in was, en dan werden er schalen vol geruild. Een succesrecept voor buikpijn dus, elk jaar weer!

Dat van dat ruilen, dat komt er sinds we in Zweden wonen niet meer zo van, maar uitdelen bij de buren is altijd leuk. Deze keer viel er alleen niet zoveel uit te delen: op het moment dat het beslag geklopt was, maar de mixer nog op maximale snelheid draaide, kantelde de beslagkom... Iets minder dan de helft bleef over, de rest lag op het aanrecht, zat op het afdruiprek, de muur, het keukenkastje, mijn bril, schort en trui, en op de kop van Gaia die er zelf net niet bij kon. Huilend van frustratie begon ik op te ruimen. Een goed half uur later kwam Richard opgewekt beneden om te melden dat de badkamer weer helemaal schoon was. Nou, de keuken ook bijna. Inmiddels was het tegen twee uur, en de supermarkt in Molkom nog net een uurtje open, maar ik zag me geen tweede keer beslag mixen, en al hélémáál níet "morgen", zoals het thuisfront opperde. Want 3-in-de-pan bak je níet op 1 januari, die bak je op 31 december. 

Waarmee ik eindelijk een Hollandse traditie heb ontdekt. Mensen vragen ons er regelmatig naar: wat eet men in Nederland altijd met Midzomer, met Kerst, met Pasen, met Oudjaar? Ik weet dat nooit, wij eten Tsjechisch-Hongaars, dan... gewoon, omdat dat zo lekker is! En traditie van Richard thuis, vroeger. 

Uiteindelijk werd het toch nog een flink bord vol 3-in-de-pan, compleet met rozijnen, stukjes appel en poedersuiker, en we konden er zelfs op Nieuwsjaarsdag nog een paar meenemen naar de buren, waar we uitgenodigd waren voor de fika. De rest van de jaarwisseling verliep gesmeerd, en de "min of meer slow-cooked" lamssteak uit de houtoven zorgde voor de culinaire compensatie, wat mij betreft.


Verder hebben Eva en ik de Kabuki-gezichtsmaskers getest, die ik van mijn vriendin uit Japan had gekregen. Kabuki is traditioneel toneel/dans in Japan, en de maskers (uiteraard) symbolisch. We hebben ons er niet héél erg in verdiept, maar hadden wel lol - mochten dames klagen dat ze er met een gezichtsmaskertje inclusief wattenschijfjes met kamillethee of plakjes komkommer op de ogen "niet uitzien", dan kunnen we deze van harte aanbevelen:


Vanmiddag brachten we Eva weer naar de bus, en we maakten er meteen een "klein familie-uitje" van, "a little family onion", volgens  een wat melige Richard.


Dat het met Gaia's oog weer goed gaat zou ik bijna vergeten te melden!


vrijdag 30 december 2016

Een prik, een zalfje, en pijnstillers....

Ze zeggen dat de meeste ongelukken thuis gebeuren, en dat lijkt wat ons betreft heel aardig te kloppen. Toen ik eergisteren met Yuri uit de stad terug kwam, stonden de hondjes ons zoals gewoonlijk bij te voordeur welkom te kwispelen. Maar Gaia beschikte maar over anderhalf oog... Het zag eruit als een chronische knipoog...

Normaal gesproken is Asso hier de brokkenpiloot, maar deze keer was het Gaia die tijdens het buiten spelen tussen de middag een stuk speelgoed recht in haar oog kreeg. Aan het eind van de middag toch maar even naar de dichtstbijzijnde dierenkliniek gebeld, en gistermiddag konden we er terecht - een hond kan nu eenmaal niet praten om te vertellen of en hoe erg het zeer doet, en of ze alles wel goed ziet,  en we wilden er zeker van zijn dat er niets beschadigd was. 

We waren nog niet eens in de onderzoekkamer of we konden al overschakelen op Nederlands, wat de communicatie met de dierenarts aanzienlijk vlotter deed verlopen. Beschadigd is er gelukkig niets, maar Gaia had in minder dan geen tijd een prik tegen de pijn te pakken: heel kleine pupillen, zei hij, bijna krampachtige samentrekkingen, daaraan zie je dat het heel erg zeer doet. De slijmvliezen waren flink gezwollen, dus we kregen een zalfje mee, plus nog pijnstillers in tabletvorm voor vijf dagen. Arme Gaia, stel je voor dat we hadden gedacht "dat er gelukkig niets te zien was"...


Het was me wel opgevallen dat ze 's nachts steeds verschoof op bed, ze zocht waarschijnlijk een plekje waar haar oog niet zeer deed... 


Verder zijn we tot de conclusie gekomen dat het allemaal gewoon mijn schuld was: had ik maar niet naar de stad moeten gaan, dan had Richard op dat moment misschien niet met de honden gespeeld, en dan was het allemaal niet gebeurd. De dierenarts vertelde over een hond met een gebroken poot, waar ze dezelfde logica op los hadden gelaten: baasje was met de hond op pad geweest, vrouwtje ging ondertussen weg en deed de poort op slot, baasje kreeg bij thuiskomst de poort niet open en tilde de hond over het hek heen - die aan de andere kant heel ongelukkig terecht kwam en een poot brak. Logica: had het vrouwtje maar niet weg moeten gaan...

Na het dierenartsbezoek reden we meteen door naar Skoghall, waar Eva nietsvermoedend op het bezoek van wildvreemde familieleden van vriend Christoffer en diens moeder Sofia wachtte, die zouden komen eten. Het was een idee van Christoffer om Eva te verrassen, en ik moet zeggen dat dat absoluut 100% gelukt is. We hadden een vreselijk gezellige avond, waar Asso uiteindelijk toch Sofia zo gek kreeg om bijna het hele keukenkastje leeg te halen, waar bij ons allereerste bezoek, zeker twee jaar geleden, een doos met hondenspeelgoed had gestaan. Asso had gelijk: er lag nog een tennisbal, hélemaal achterin...

Niet zo verwonderlijk dat de honden vannacht héérlijk geslapen hebben! Met Gaia gaat het vandaag al een stuk beter, hoewel we direct merken wanneer de pijnstiller is uitgewerkt. Gelukkig mogen we het zalfje vaker gebruiken dan op de verpakking staat, en de dierenarts heeft zelfs mijn vermoeden bevestigd dat je bij een dergelijk ongeluk een hond van bijna 10 kilo best een half paracetamolletje mag geven... Niet met water, maar met leverworst of kaas...


maandag 26 december 2016

Spontaan

Op 23 december ging de telefoon, om goed vijf uur 's middags. De buurvrouw: hebben jullie de honden al uitgelaten? 

Dat hadden we, en Rich en ik waren allebei aan het rondhangen, Rich op de bank, nog moe van twee intensieve weken in Nederland, plus twee concerten (twee verschillende programma's...)  in Londen. En ik aan de computer, geen zin om nog veel te doen, want ik was die ochtend om zes uur al weggereden omdat de auto om zeven uur in de garage moest zijn, en had het grootste deel van de dag boodschappen gedaan - en opgeruimd...

Dat van "de honden uitlaten" was alleen maar een smoes om te bellen, want de buren vroegen zich af of we zin hadden bij hun een boterham met ham (die kerstham waar ik het de vorige keer over had) te komen eten, met een glaasje glögg. Daar hadden we best zin in, dus de honden werden weer aangelijnd, er gingen nog even nieuwe batterijen in het lampje wat we bij de duistere wandelingen op ons voorhoofd hebben, en we zaten amper op de keukenbank bij de buren of beide honden kregen elk een halve knakworst.

Het bleek "opzit-avond" te zijn, en echt iedereen hier gebruikt de term - we wisten nooit was het was: de avond vóór Kerstavond doet men het éven rustig aan, na de Kerststress van de afgelopen weken. Want zoals eerder gezegd: Kerst is het grootste feest van het jaar, in een "donker en koud" land als dit. Ham hebben we trouwens niet gezien die avond, want inmiddels hadden ze bedacht dat het veel leuker was met een Kerst-bordje... Dus na de glögg kregen we ingelegde haring (die je wegspoelt met schnaps), en zalm, garnalensalade, gekookte aardappels, nog iets anders waarvan ik de naam vergeten ben, en sla. Met een groot glas Kerstbier. Super gezellig. En of we gewone koffie wilden, of Irish Coffee? Tsja, we moesten nog lopen...

Nog zo'n spontane bijeenkomst hadden we gisteren, toen er op ongeveer dezelfde tijd op de deur geklopt werd. Het bleek de Stockholmse buurman met hondje te zijn, die Prettige Kerst kwam wensen, en een fles fantastische rode port bij zich had. Aangezien we zelf net aan de whisky waren begonnen, proefde hij graag mee, en hebben we uiteindelijk de rest van de zuurkoolsoep, en de overgebleven aardappelsalade die wij traditiegetrouw altijd met Kerst eten (de Tjechische gewoontes hebben we meeverhuisd naar hier) met elkaar gedeeld. En bij de koffie een berg koekjes en chocolaatjes weggewerkt. Leuk, die onafgesproken bezoekjes. 

Zojuist heb ik maar vast weer een nieuwe lading koekjes gebakken. Dat gaat steeds beter, moet ik zeggen.


zaterdag 24 december 2016

De verdwenen Kerstham

In Zweden eet men over het algemeen geen kalkoen met Kerst. Een grote ham maakt daarentegen deel uit van elk Kerstdiner, of men nu thuis eet of in een restaurant. Behalve onze buren...

Bildresultat för julskinka

De buurvrouw weet het nog goed: die dag pal voor Kerst, een aantal jaren geleden. Die begon niet zo best, met een bekeuring van 2800 kronen (een kleine 300 euro), omdat ze eerder die maand een snelheidsbeperking over het hoofd had gezien...

Het toeval wilde, dat de Kerstham van dat jaar ook precies 2800 gram woog. Daags voor Kerst was het grillen van de ham één van de laatste dingen die ze deed voordat de familie op bezoek zou komen. Om de ham iets sneller af te laten koelen deed ze wat ze wel vaker deed met grote stukken gebraden vlees: even op een schaal op het bankje naast de voordeur zetten.

Bildresultat för farstu

Zo'n bankje op een mini-veranda-met dak is zó handig om je laarzen uit te trekken, om een krant voor de buren achter te laten, of om iets sneller te laten afkoelen. Dat doet iedereen. 

Maar dit keer ging dat mis: ze hoorde een 20 minuten laten een enorm gerammel naast de voordeur, en wilde al op haar man gaan mopperen, die zoals zij dacht niet goed uit had gekeken waar hij zijn laarzen uit deed bij thuiskomst. Door het ruitje in de voordeur zag ze niet haar man, maar een enorme wolf, die zich met ham en al uit de voeten maakte. Op haar geschreeuw liet hij weliswaar de ham vallen, maar die was natuurlijk niet meer te eten. 

Volgens haar man, die later kwam en niks had gezien, moest het een hond uit de buurt zijn geweest. Buurvrouw houdt bij hoog en bij laag vol, dat er ten eerste niemand zo dichtbij woont, dat ten tweede niemand in het dorp zijn hond zo ver van huis laat lopen, en dat al helemáál niemand een geel-met-zwart gevlekte hond met een joekel van een staart heeft.

Bildresultat för köttbullar

Gelukkig had ze nog genoeg gehakt in de vriezer voor gehaktballetjes voor iedereen...