dinsdag 3 april 2018

Dooi.

Het dooit. Een beetje, tenminste, overdag een paar graden. 's Nachts vriest het nog steeds, en dat bespaart ons dikke blubberlagen op de gruis-en-leemwegen, wanneer de onderlaag nog hard bevroren is, en het dooiwater niet weg kan. Terwijl we nog fantastisch uitzicht hebben 


is onze leemweg vrijwel overal sneeuwvrij, terwijl aan weerskanten de wegdooiende sneeuwwallen zich heel fotogeniek omvormen tot


witte voorwereldlijke 'monsters'.


Rondom de struiken en bomen zie je de aarde al tevoorschijn komen. Zou je sneeuw kunnen wegkijken? 



We hebben zin in de lente. De eerste tekenen zijn er al: toen ik gisteren Yuri naar het station bracht, zagen we in een weiland de eerste twee kraanvogels, nog een beetje verloren in de sneeuw, maar de vogels geven duidelijk aan dat er ander weer op komst is. Of hoort te zijn: 7 overvliegende witte zwanen vanochtend.

Onze trouwe reeën hebben naast de voederplaats de eerste grassprietjes onder de sneeuw vandaan kunnen krabben. Prompt was het gisteravond nog aangevulde voer níet opgegeten. Ik geef ze groot gelijk: vers gras gaat boven droge brokken.

vrijdag 30 maart 2018

Wachten op Ronja

De hele week volop zon! Vandaag ook weer, en dan ziet de lente er rond de torp zó uit:


Gisteravond kwam Yuri voor een paar dagen, en hoewel hij zijn hardloopschoenen bij zich had gingen toch de laarzen aan, en de spikes eronder: via tractorsporen en hardbevroren sneeuw dwars door het bos naar beneden. De sneeuw was na een week afwisselend dooi en vorst zó hard bevroren, dat niet alleen de honden er niet meer in wegzakten, maar ook wij er gewoon overheen konden lopen. Meestal tenminste. Voor de honden heerlijk om weer vrijuit te kunnen rennen en draven en snuffelen.


Tot nu toe is dat altijd goed gegaan, met snoepgoed in de zakken, maar vandaag stonden we toch een hele tijd op Ronja te wachten.... Die schoot op een gegeven moment als een speer weg, Asso er achteraan, duidelijk de hoogste tijd om onze troef in te zetten: gedroogde long, je ruikt het van een kilometer afstand (de honden dan), dus Asso kwam al gauw terug. Ronja niet. Na een tijdje kwam er een ree het veld over rennen, en even later dook ook Ronja op, tong uit de bek... 


Met aangelijnde honden verder, maar toen we verderop weer de afslag richting huis namen, hadden we zoiets van: nu kan het wel weer. Niet dus, Ronja was er binnen een paar seconden weer in volle vaart vandoor. En kwam niet terug. Niet na twee minuten, ook niet na vijf, hoe we ook riepen. En dan hoor je ook nog een vogelfluitje wat verdacht veel op Richard's fluitje lijkt, en na tien minuten begin je aan die wolvensporen te denken die we eerder op de wandeling hadden gezien. Dus we splitsten: Richard met mobiel en Ronja's riem de weg terug, en Yuri en ik met de andere mobiel en Asso en Gaia de geplande route richting torp. Dan opeens, na een afwezigheid van een minuut of twintig: Ronja, die opeens Yuri een por tegen zijn been geeft! Ze dacht even een snoepje te scoren en er weer vandoor te gaan, dus we lieten Gaia los, lijnden Ronja aan, en belden Richard.

Ja, Ronja Roversdochter deed vandaag haar naam eer aan, een beetje niets vermoedende reeën overvallen... Onze Goede Vrijdag was even niet meer zo goed, maar het viel uiteindelijk mee, gelukkig. Maar in dat stuk bos mag Ronja voorlopig niet meer los! Over de rest van het bos moeten we nog even nadenken...


dinsdag 27 maart 2018

Zomertijd met sneeuw

Tien dagen geleden: de ijsbloemen op het raam, 's ochtends vroeg, en minus 15 op de buitenthermometer.


Evengoed hebben we afgelopen zondagmiddag heerlijk op het 'zonnedek' gezeten, bij +10 graden. Richard moest wel eerst een pak sneeuw wegscheppen, maar daarna pastten de stoelen en wij én de honden er precies op. Overdag dooi, maar voorlopig kunnen de aardappels de grond nog niet in:


Maandagochtend scheen de zon ook wel weer heerlijk, maar Koning Winter dénkt er nog niet over zich terug te trekken:


Ook vanochtend weer ijsbloemen, buiten -12, binnen in de keuken +14, dus de kachel toch maar weer een uurtje aan. De bossen zijn nog behoorlijk onbegaanbaar, en we raken wat uitgekeken op de paar gebaande paden in de buurt. De honden ook, trouwens. Tijd voor eigen initiatief: Asso kon onlangs zijn geliefde rubber ring (hij heeft een groene en een blauwe, maar de blauwe is de beste, vindt hij) niet vinden, toen ik hem opdroeg die te zoeken. Hij bleef een minuut of twee ronddolen door kamer en keuken, en kwam vervolgens aanzetten met de afgevallen wikkel van één van mijn bolletjes wol. Dat leverde hem uiteraard een enorm compliment op, de wikkel werd verruild voor een snoepje. Waarna we allebei op onze buik voor de bank lagen om met een golfclub van het baasje de rubber ringen tevoorschijn te halen.


Ook dat golfseizoen laat nog een paar weken op zich wachten, dus die club ligt voorlopig onder de bank: voor het geval er nog meer speelgoed onder rolt.

dinsdag 13 maart 2018

Geen auto voor Eva...

Tadaaaa, zie hier onze nieuwe auto:


Alhoewel, 2016 is niet helemaal nieuw, voor ons echter absoluut nieuw genoeg. Bovendien is het een milieuvriendelijke, zodat we de komende drie jaar niet eens wegenbelasting hoeven te betalen. Een beetje veel te wit is hij wel, gezien de wegen hier in de buurt, dus na elke rit vol met zwarte en grijze spikkels. Richard poetst ze netjes weg, we hebben zelfs een jas voor de auto gekocht ter bescherming tegen weer en wind. We hopen er de komende zeven jaar mee door te komen, net als met de vorige. Misschien wel tien, maar vermoedelijk maken we daarvoor inmiddels toch teveel kilometers...

Het oude bakkie reed nog steeds lekker, startte trouw bij alle temperaturen, kwam ook dit jaar weer probleemloos door de proef-keuring, maar we zijn niet zo van die zelf-sleutelaars, dus ja... Als je dan opeens een schitterende aanbieding ziet... Heel even leek de vorige nog in de familie te blijven, want Eva had zich laten ontvallen dat met haar huidige gependel tussen Halmstad en Jönköping een auto wel heel erg fijn zou zijn, en ze hád er eventueel een budget voor. De prijs die onze eigen garage ervoor wilde geven, zou ook Eva kunnen en willen betalen, maar achteraf waren we blij dat ze er toch vanaf zag, vanwege 'het verkeerde moment':


Toen Richard er namelijk mee naar een autohandelaar in Vålberg reed, brandde er opeens een lampje op het dashboard wat we nog niet eerder gezien hadden. Het ging even later weer uit, maar we hebben het toch even opgezocht: het bleek met de airbag te maken te hebben. De opkoper gaf er bijna de door ons gevraagde prijs voor, en wilde de auto zo snel mogelijk hebben. Drie dagen later zou onze nieuwe klaar zijn, dus geen probleem. Dachten we.

Onze garage belde daags tevoren: ze hadden hem nog even helemaal nagekeken, en er bleek een onderdeel besteld te moeten worden, of het twee dagen later mocht zijn? Dus Rich belde naar Vålberg, en het was voor hun ok. Weer een dag later een nieuw telefoontje: dat onderdeel was niet in Zweden te krijgen, dus het kon wel twee weken duren. Dat zou dan precies in onze Praag-week zijn, dus Richard raakte geërgerd, en zei dat dat niet kon omdat de andere auto al beloofd was, en dat ons probleem niet was: daags voor de oorspronkelijke leverdatum hadden we netjes betaald. De dag erop kreeg hij de sleutels van een leen-auto, die de garage net binnen had gekregen voor de verkoop.


Een maatje kleiner dan die we hadden (als Richard reed stond de bestuurdersstoel bijna tegen de achterbank aan) en het rook er enorm naar nagellak, maar het reed. Richard kon gewoon de oude auto naar Vålberg rijden, kreeg kontant betaald, met een handgeschreven bonnetje. De man was zelfs nog zo aardig om hem naar de bushalte te rijden, en precies op dát moment ging het lampje weer branden... Hij mopperde een beetje: dat kon wel eens een dure reparatie worden, of Rich wat van de prijs af wilde doen? Rich zei doodleuk dat hij er al 2000 kronen van af had gedaan, en daar bleef het bij.

Zodoende bleek het maar heel goed te zijn dat Eva de auto niet heeft overgenomen, het zou geen goed begin geweest zijn, met die airbag... Net toen wij in Praag door de security waren voor de terugreis, belde onze garage dat de auto klaar was, dus Richard heeft hem vorige week op de eerste werkdag na de vakantie opgehaald. Met korting, omdat we niks inruilden, én een gratis beurt ter compensatie van het ongemak. Nu proberen we Yuri op de kast te jagen: het is de bedoeling dat hij komende zomer veel met Richard gaat rijden om te oefenen voor het rijbewijs (moet hij wel eerst de vergunning daarvoor binnen zien te halen middels een ogentest en een avondcursus waarin ze hem o.a. vertellen wat de gevaren zijn van alcohol in het verkeer). We willen de auto wel graag een beetje deuk-en krasvrij houden nu hij toch al zo mooi glimt, natuurlijk! 



zondag 11 maart 2018

De zingende tandarts

Maar zelden heb ik zo gelachen bij een tandarts! 

Behalve tijdens de basisschool heb ik het bijzonder goed getroffen met de tandartsen. Ze verstonden hun vak, en eentje verstond daarnaast de kunst om zodra hij begon te sleutelen te vragen hoe het met de studie ging. Nu moet ik zeggen dat ik gezegend ben met een gebit waar maar uiterst zelden iets aan mankeert, dus het meest vreselijke wat ik op dat gebied heb meegemaakt was een wortelkanaalbehandeling om daarna een kroon te kunnen plaatsen.

In Zweden heb je de keuze tussen de automatische oproep voor controle door de 'volks-tandarts', of een privétandarts. Wisten wij veel, dus we togen naar de volkstandarts. Elke keer een andere, door personeelstekort, maar het was wel ok. Heel handig was, dat ze een verzekering aanboden: na de eerste 'sanering' kregen we een offerte, een bepaald bedrag per maand te betalen, dan hoefde je de jaarlijkse controle niet in één keer op te hoesten, dat was dan geregeld. Bovendien de meest voorkomende reparaties. En dáár heb ik nu opeens enorm profijt van.

Een jaar geleden was er een nieuwe tandarts, die meteen helemaal lyrisch werd na het bekijken van de  gemaakte röntgenfoto's: waar die kroon gemaakt was, want dat was zo perfect gedaan, met afgeronde randen... De assistentes werden er allebei bijgehaald, die kregen een exposé over hoe een échte mooie kroon eruit moest zien. Nadat ik vertelde dat dat minstens 10 jaar geleden in Arnhem was gedaan, begon hij meteen een heel verhaal over de Keukenhof, waar hij zo graag met zijn vrouw heen wil, en dat hij in Arnhem naar het Oorlogsmuseum was geweest, om vervolgens fluitend de rest van de jaarlijkse controle af te handelen.

De kroon in kwestie begaf het helaas pal voor Kerst, en hij bekeek dat een beetje triest. Tsja, dat ging toch wel 7000, 8000 kronen kosten (700-800 euro), wat zonde, wat zonde. Maar Margareta, ik zie dat je verzekerd bent, ik ga even bellen hoe de regels zijn. Toen bleek dat het niet zoveel uitmaakt wat hij zou doen, zo lang er een deel van de oorspronkelijke kies over was. Luister Margareta, je weet niet half wat een geluk je hebt, nu moet ik alleen nog met mijn mobiel (het lukte niet met het officiële materiaal in de praktijkruimte!) een foto maken van die kies, om te kunnen bewijzen dat die er inderdaad zit, en dan kun je straks gewoon doen alsof je de juffrouw bij de kassa niet ziet.

Vorige week was ik terug, en terwijl ik mijn mond vol prut had om een afdruk te maken, wilde hij de assistente de foto's van die kies van zijn mobiel laten downloaden naar het dossier. Toen de assistente opmerkte dat dan alle foto's van zijn mobiel in mijn dossier zouden komen, werd het uiteindelijk zo opgelost dat hij haar een mailtje zou sturen met alleen de kies-foto's. Maar, zei hij, Margareta, deze moet je even zien, en ik kreeg een foto van een eland voor mijn neus, die de dag ervoor voor zijn auto op de weg had gestaan en niet opzij ging, zodat hij te laat was voor de eerste patient...

Verder vroeg hij de assistente om een gewone schroevendraaier, want met het tandartsgereedschap kreeg hij de oude kroon niet los. Nadat dat gefikst was, vroeg hij om een brievenweger. Want de oude kroon bleek zo oud, dat de binnenste laag van goud was (zo worden ze blijkbaar nu niet meer gemaakt: te duur), dus dan zou hij me kunnen vertellen wat hij waard was, dan kon ik nog winst maken ook. Maar eerst, Margareta, weet je wat we eerst gaan doen? Als hij me had verteld dat hij kaartjes voor de Efteling had, zou het me niet verbaasd hebben, maar hij had alleen maar bedacht dat hij eerst de oude kroon naar het lab wilde sturen omdat de kleur van het porselein zo perfekt was. Vervolgens werd de kies van een zilverkleurig dopje voorzien: niet teveel poetsen, Margareta, dan verlies je hem misschien. 

Voor zover hij niet kletste, floot en zong hij er lustig op los, mijn uurtje vloog om; ik zou me haast nog verheugen op het plaatsen van de nieuwe kroon, over twee weken...

zaterdag 10 maart 2018

Veelvraat

Ronja blijkt een jagertje te zijn. Niet dat me dat heel erg verbaast, want ze rent maar wat graag achter bijvoorbeeld een opvliegende auerhaan aan, tijdens de wandelingen.

Bildresultat för auerhaan vogel

Vanmiddag deed ze, samen met Asso, een vangst. Ze waren notabene aangelijnd, ik had het totaal niet verwacht: er liep een beestje voor ons uit op het pad, vanmiddag, en aanvankelijk dacht ik dat het een egel was. Uiterst onwaarschijnlijk, gezien de sneeuw en de temperatuur. Dichterbij gekomen leek het op een rat, maar daarvoor was de staart te kort, een mol kon het ook niet zijn boven de grond, op klaarlichte dag. Eigenlijk had ik verwacht dat het diertje ervandoor zou stuiven toen we nog dichterbij kwamen, maar het leek ons helemaal niet in de gaten te hebben. Asso en Ronja grepen hun kans, en binnen twee seconden was het drama geschied: de sork, zoals ze die in Zweden noemen, was nog helemaal heel, maar morsdood...

Bildresultat för sork

Volgens het woordenboek is een sork een woelmuis, volgens wikipedia bestaan er watersorken, bergsorken, bossorken, veldsorken. Dus ik weet nog steeds niet wat het uiteindelijk was, maar bovenstaand plaatje lijkt er het meest op. Met dank aan google.

Nog meer drama heeft zich tijdens onze Praagreis afgespeeld, op pakweg een halfuur loopafstand (met honden, 20 minuten zonder honden) van de torp: buurman Erik ontdekte het kadaver van een nog maar pas door wolven gedood en aangevreten elandkalf, half op het pad. Nu onderzoekt elk län (provincie) het wolvenbestand, dus hij nam contact op met de mensen in ons dorp die daar aan meewerken. Die namen monsters van uitwerpselen (waaruit bijvoorbeeld bleek dat er een loops teefje bij was), maten de grootte van de pootafdrukken, volgden de sporen een heel eind de heuvel op (een makkie met zoveel sneeuw), en installeerden een camera in de hoop erachter te komen uit hoeveel wolven de roedel bestaat. Andere sporen waren wat vaag, maar leken op die van een lynx.

Nu kwam die camera er helaas pas de volgende dag, en toen hadden de wolven hun feestje al wel zo'n beetje gehad. Groot was de schok dan ook, toen er een paar dagen later foto's van een järv opdoken. Een veelvraat in levenden lijve! Die worden verondersteld alleen in het uiterste noorden en in bergachtige gebieden voor te komen. In 2016 is er eentje in Värmland gespot: 80 kilometer ten noorden van Karlstad, dus minstens 30 km hiervandaan. 



Een dag eerder gaf de camera beelden van een steenarend. De steenarend is sinds een jaar of drie weer terug in de buurt. Met een spanwijdte van 2 meter pikken ze nog weleens een pasgeboren lam mee, een reekalfje, een kat, of een kleinere hond. Ik begrijp opeens de reactie van Gaia, als ze omhoog staat te staren wanneer er heel hoog een vliegtuig overvliegt...



donderdag 8 maart 2018

Praag "culinair"

Vanwege de kou waren we zó blij met onze Praag-kaart: drie dagen lang gratis openbaar vervoer, gratis toegang tot een groot aantal musea, plus korting op veel andere. Praag is behoorlijk groot, zelfs al beperk je je tot het "centrum", dus lukraak rondflaneren was bij die temperaturen en wind niet echt een goed idee. Het grootste deel van onze tijd brachten we, behalve in musea, in cafeetjes/restaurantjes en bus/tram/metro door. 

Tsjechisch eten en drinken dus, en dan wat ons betreft het gewone eten, niet de 'haute cuisine'. Neem nu mijn gefrituurde kaasplak van de aankomstavond. Dat heb ik heel wat keren proberen te maken, want het hoort echt niet moeilijk te zijn, maar over het algemeen waren de gevolgen desastreus! Mijn schoonmoeder kan het goed klaarmaken, maar ja, die zien we niet zó heel vaak... Sorry mensen, maar het was zó lekker, en zó leuk om met Marina bij te praten, dat er geen foto van is!


Café Slavia is een absolute aanrader: sinds jaar en dag hét trefpunt van kunstenaars, politici en dissidenten. Er hangen tientallen foto's aan de muren van wie je ook maar kunt bedenken qua belangrijke/grote/grootse personen. We hebben er de eerste dag zo lekker geluncht (schnitzels met aardappelsalade, we eten dat thuis met Pasen, Kerst, en de Jaarwisseling), dat we ook hier pas bij de koffie bedachten dat er natuurlijk foto's moesten komen. Prachtig uitzicht over de Moldau, in de verte de Praagse burcht. We zijn er nog een keer teruggeweest met Marina, vanwege het gebak...

  

Vlakbij het Rudolfinum (het concertgebouw) liepen we binnen bij een cafeetje waar maar één soort bier getapt werd. Op een bord stond de datum aangegeven waarop het vat was geopend, en bij welke temperatuur het werd bewaard. Je kon kiezen tussen een groot (5 dl) of een klein (3 dl) bier, en die kregen respectievelijk een streep of een kruis op het papiertje wat bij de bestelling op tafel gelegd werd. Handig bij het afrekenen, en o wat zijn ze vlot met het weghalen van een leeg glas - en of je nog een nieuw glas wil?



Toen we voor vertrek nog even naar het toilet beneden gingen, rook het in de zaal onderaan de trap zo onwaarschijnlijk lekker, dat we er nog een keer terug zijn gekomen om te eten. Een kwart eend, met twee soorten knedliky (dumplings: van brood, of van aardappels) en zuurkool. Eend is volkseten in Tsjechië. En dan nog iets: in Tsjechië drink je bier tegen de dorst. Water??? Toen we op ons eten zaten te wachten zat er een engels-sprekend echtpaar tegenover ons, de man bestelde heel vergenoegd een biertje, de vrouw probeerde het eerst met English Breakfast Tea, toen dat niet te krijgen was hoorde ik haar heel hoopvol zeggen: 'hot chocolate?', maar aangezien dat in een biertent ook niet echt een topper is, werd het een glas water. De ober was er duidelijk helemaal niet blij mee...

 

Naast het Nationaal Theater ontdekten we een brouwerij, dus dat bier moest ook geproefd worden. Lunchtijd, dus Richard ging aan de 'drenkelingen': gepelde worst, ingelegd in het zuur, samen met een klein beetje groente. Een papieren zak met brood werd erbij gelegd: je betaalt wat je eet. De tsjechische variant van rösti hield me de rest van de dag op de been. Toen we de foto stuurden naar Richard's moeder kwam per ommegaande de reactie: 
Gróente? Hoe kan dat?
Groente is inderdaad niet typisch iets tsjechisch. Met wat geluk kun je het als bijgerecht bestellen. Ook in de supermarkten moet je je van groente en fruit niet teveel voorstellen. We troffen het wat dat betreft erg goed, deze dagen!


Al die heerlijkheden had ik waarschijnlijk nooit kunnen bestellen zonder Richard: veel restaurants hebben lak aan de toeristen, en hebben alleen een tsjechische menukaart. En dan weet je dus écht niet wat je bestelt... Ooit heb ik het geprobeerd te leren, Tsjechisch, maar die kennis is niet erg lang blijven hangen. Terugvallen op Zweeds helpt, zoals jullie inmiddels al weten, ook niet!